Ο Μάριο Ντράγκι επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον στρατηγικό προσανατολισμό της Ευρώπης, καλώντας τα κράτη-μέλη να υπερβούν παγιωμένες διαιρέσεις και να κινηθούν προς έναν «ρεαλιστικό φεντεραλισμό». Η τοποθέτησή του έγινε στο πλαίσιο ομιλίας του στο Πανεπιστήμιο της Λουβέν, με αφορμή την απονομή τιμητικού τίτλου, και εστίασε στις γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Σύμφωνα με τον Ντράγκι, το διεθνές περιβάλλον έχει μεταβληθεί ουσιαστικά. Η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας διαμορφώνει ένα πλαίσιο στο οποίο οι περισσότερες χώρες βρίσκονται σε θέση εξάρτησης. Όπως επισήμανε, η Ευρώπη αποτελεί τη μοναδική οντότητα που διαθέτει το οικονομικό και θεσμικό βάρος για να εξελιχθεί σε αυτόνομη δύναμη, υπό την προϋπόθεση ότι θα δράσει με μεγαλύτερη συνοχή.
ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΦΕΝΤΕΡΑΛΙΣΜΟΣ
Η πρόταση του πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας βασίζεται σε έναν σταδιακό αλλά σαφή στόχο. Ο «ρεαλιστικός φεντεραλισμός» σημαίνει πρακτικά ότι η εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης πρέπει να προχωρήσει στους τομείς όπου υπάρχει σήμερα δυνατότητα και πολιτική βούληση, όπως η άμυνα, η εξωτερική πολιτική και ο δημοσιονομικός συντονισμός. Παράλληλα, ο τελικός προορισμός παραμένει μια πιο ομοσπονδιακή Ευρώπη, ικανή να λαμβάνει ενιαίες αποφάσεις.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ
Ο Ντράγκι υπογράμμισε ότι η παραχώρηση κρίσιμων οικονομικών ή παραγωγικών δυνατοτήτων υπονομεύει μακροπρόθεσμα την ικανότητα των κρατών να προστατεύσουν τις αξίες και τα συμφέροντά τους. Η εξάρτηση από τρίτες χώρες σε στρατηγικούς τομείς, όπως οι εφοδιαστικές αλυσίδες και η βιομηχανία, αυξάνει τον κίνδυνο αποδυνάμωσης της ευρωπαϊκής οικονομικής βάσης.
ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον πολιτικό κατακερματισμό της Ευρώπης. Μεμονωμένα, τα περισσότερα κράτη-μέλη δεν διαθέτουν το εκτόπισμα μιας παγκόσμιας ή ακόμη και μεσαίας δύναμης. Αυτό, κατά τον Ντράγκι, διευκολύνει εξωτερικούς παίκτες να αντιμετωπίζουν την Ευρώπη ως σύνολο χωριστών κρατών, τα οποία μπορούν να πιεστούν ή να διαιρεθούν ανάλογα με τα συμφέροντα της στιγμής.
ΔΙΛΗΜΜΑ
Το βασικό ερώτημα που έθεσε αφορά το μέλλον της Ένωσης: αν θα παραμείνει μια μεγάλη ενιαία αγορά, επηρεαζόμενη από τις στρατηγικές άλλων, ή αν θα προχωρήσει στα αναγκαία βήματα για να αποκτήσει πολιτική και στρατηγική ισχύ. Χωρίς αυτήν την επιλογή, προειδοποίησε, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με υποβάθμιση του διεθνούς της ρόλου και περιορισμό της οικονομικής και βιομηχανικής της βάσης.
