Η αγορά πολύτιμων μετάλλων καταγράφει ιστορικά επίπεδα, ενώ το δολάριο υποχωρεί, αποτυπώνοντας αναζήτηση ασφάλειας χαρτοφυλακίων
Οταν ο επικεφαλής ενός από τα πιο επιτυχημένα hedge funds προειδοποιεί πως οι αγορές περνάνε στον τελευταίο κύκλο μιας ιστορικής περιόδου, τότε (και) οι όπου Γης επενδυτές καλό είναι να τον ακούν. Ο λόγος για τον «πολύ» Ρέι Ντάλιο, ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ εκτίμησε πως πολλά θα κριθούν (και) από τη στάση Τραμπ στη Μινεσότα. Την ίδια ώρα η τιμή του χρυσού ξεπερνά τα 5.100 δολ./oz, ο άργυρος και η πλατίνα ανεβαίνουν σε ιστορικά υψηλά, απόρροια της αυξημένης ζήτησης από επενδυτές που αναζητούν ασφάλεια σε περιόδους γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας. Παράλληλα, λιγότερο… αθόρυβα συνεχίζεται σταθερή η διολίσθηση του δολαρίου των ΗΠΑ.
Η εξήγηση που δίνεται από το σύνολο ειδικών, αναλυτών και μη είναι μία και εύλογη: διασφάλιση έναντι εντεινόμενης αβεβαιότητας στα πολλά και διάσπαρτα ανοιχτά μέτωπα. Πρακτικά, από ακριβώς ποιον κίνδυνο επισπεύδουν οι επενδυτές να προφυλαχθούν, αγοράζοντας μανιωδώς χρυσό, άργυρο, πλατίνα, εν γένει θεωρούμενα ασφαλή assets;
Θα ανατρέξουμε στην Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα και την πολύ προσεκτικά διατυπωμένη επισήμανση της επικεφαλής του ΔΝΤ. Σύμφωνα με αυτήν, το χρέος των ΗΠΑ που είναι διασπαρμένο σε χώρες και αγορές εκτός αμερικανικών συνόρων πλησιάζει το 125% του ΑΕΠ των ΗΠΑ (σ.σ.: 31,095 τρισ δολ. το Q3/2025), υπολογίστε πόσο, καθώς συνεχίζει να διογκώνεται από τις αρχές του 2026. Παράλληλα, διογκώνεται και το παγκόσμιο χρέος, αγγίζοντας πλέον το 100% του διεθνώς παραγόμενου προϊόντος (σ.σ.: μεγαλύτερο των 110 τρισ. /2024), που σημαίνει ότι ο πλανήτης «κάθεται» σε… κρατήρα χρέους-ενεργού «ηφαιστείου», με τους ειδικούς να επιχειρούν να διευκρινίσουν το πότε και το πως.
Σε ποια στιγμή ευρισκόμαστε και τι μπορεί να σημαίνει η -εκ νέου- ενεργοποίηση του προβληματικού χρέους της Ιαπωνίας; Γνωστό πως για ειδικούς, αναλυτές το ιαπωνικό χρέος είναι case study τόσο ως προς τη διαχείρισή του όσο και ως προς τις προειδοποιήσεις που κατά καιρούς στέλνει στις αγορές. Η περίπτωση του carry trade θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μία τέτοια, αν και για ορισμένους ήταν μία τεχνητή κρίση, ακριβώς για να διερευνηθούν από την ετοιμότητα του διεθνούς συστήματος και τα αντανακλαστικά των επενδυτών μέχρι την αποτελεσματικότητα των ασφαλειών αποσυμπίεσης.
ΜΕΙΩΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ
Και φτάνουμε σήμερα στην εν εξελίξει κατάσταση. Ενα δεδομένο είναι η κατακόρυφη αύξηση/επιβάρυνση της απόδοσης των μακροπρόθεσμων σειρών ομολόγων, που σημαίνει μείωση της εμπιστοσύνης ως προς την αποτελεσματικότητα διαχείρισης του χρέους από 10 έως 30 χρόνια. Τι σημαίνει αυτό, υψηλότερα ασφάλιστρα (κινδύνου), ενεργοποίηση σπιράλ όλο και υψηλότερων αποδόσεων, δίχως να διαφαίνεται η κορύφωση της τάσης. Εξέλιξη που έχει οδηγήσει τον Σκοτ Μπέσεντ να είναι σε συνεχή επικοινωνία -μέσω κόκκινου τηλεφώνου- με τη Σαναέ Τακαΐτσι. Τι προβληματίζει τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ και παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις στην Ιαπωνία, φτάνοντας μάλιστα να δηλώνει στην πρωθυπουργό της χώρας πως εάν χρειαστεί θα συνδράμει άμεσα; Προφανώς η ανησυχία του Μπέσεντ είναι ο ενδεχόμενος κίνδυνος να καταστεί μη «ασφαλίσιμο» ένα μέρος του χρέους των ΗΠΑ, που σύμφωνα με υπολογισμούς (Goldman Sachs, Bloomberg κ.λπ.) μπορεί να φτάνει ακόμα και τα 6 τρισ. δολ. σε αξία (πάντα σε όρους δολαρίου).
Τι θα μπορούσε να συμβεί εάν μέρος αυτού του χρέους επιχειρηθεί να καλυφθεί, να εξαγοραστεί (πριν από τη λήξη του), να «τιμολογηθεί» σε τρέχουσες τιμές μόνο κατ’ εκτίμηση μπορεί να ειπωθεί. Πάντως, η Goldman Sachs έσπευσε να κάνει γνωστό πως για κάθε μεταβολή 10 μ.β. των ιαπωνικών ομολόγων θα επιφέρεται ανάλογη επιβάρυνση 2-3 μ.β. στα αμερικανικά και ευρωπαϊκά ομόλογα. Μπορεί σε απόλυτο αριθμό μονάδων βάσης η διαφορά να μη φαίνεται σημαντική, σε ποσοστό όμως (επί του ιαπωνικού) το πρόβλημα αναδύεται στην πραγματική διάστασή του. Δεν θα θεωρούσαμε τυχαίο πως αμέσως μετά την εκτίμηση (προειδοποίηση) της Goldman Sachs τέθηκαν σε επιφυλακή πανίσχυροι παίκτες-κάτοχοι χρέους (και μετοχών) από την PIMCO μέχρι τη Norges Bank, το ασφαλιστικό ταμείο της Δανίας και άλλους ευρωπαϊκούς φορείς. Δεδομένου ότι η PIMCO ανήκει στον Ομιλο Allianz -δηλαδή σε… γερμανικά χέρια- χρήζει μεγαλύτερης προσοχής το alert αυτού του κολοσσού.
Αυτά την ώρα που στις ΗΠΑ, ειδικότερα σε συγκεκριμένες πολιτείες, διαδραματίζονται εξελίξεις που αναλυτές χαρακτηρίζουν δυστοπικές. Εύλογο συνεπώς το ερώτημα πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση τόσο εντός όσο εκτός στην πορεία προς τις Ενδιάμεσες Εκλογές του Νοεμβρίου.
Μ.ΓΕΛ.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 30/1/2026)
