ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ
Η εξελισσόμενη αποχώρηση των τρακτέρ από τα μπλόκα δεν σήμανε και το τέλος της σύγκρουσης κυβέρνησης – αγροτικού κόσμου. Αντιθέτως, όλα όσα μεσολάβησαν περισσότερο θυμίζουν μια αναγκαστική παύση, παρά κάποια πραγματική εκτόνωση της κατάστασης. Υστερα από σχεδόν 55 ημέρες κινητοποιήσεων και μετά το ραντεβού του Κυριάκου Μητσοτάκη με την πανελλαδική επιτροπή των μπλόκων, η κυβέρνηση αποφάσισε να ποντάρει στην κόπωση του αγροτικού κόσμου, στον εκφοβισμό και στη φθορά του χρόνου. Οχι όμως στην ουσιαστική λύση των προβλημάτων. Με κάθε ευκαιρία και σε κάθε τόνο στο κυβερνητικό επιτελείο ξεκαθάριζαν ότι δεν έχουν καμία πρόθεση να ικανοποιήσουν κάποιο από τα 14 αιτήματα των παραγωγών της πανελλαδικής επιτροπής, προβάλλοντας σταθερά το επιχείρημα του δημοσιονομικού εκτροχιασμού και των συγκεκριμένων ευρωπαϊκών πλαισίων. Το αποτέλεσμα που προκύπτει πλέον είναι διττό: Τα μπλόκα αποχωρούν, αλλά ταυτόχρονα η δυσαρέσκεια παραμένει και μάλιστα πιο διάχυτη από ποτέ, πιο ώριμη και, όπως προειδοποιούν οι ίδιοι οι αγρότες, έτοιμη να αποτυπωθεί και πολιτικά, όταν έρθει η ώρα της κάλπης. Η εικόνα που διαμορφώνεται στον πρωτογενή τομέα κάθε άλλο παρά ανακούφιση θυμίζει. Οι αγρότες αποφάσισαν συντεταγμένη αποχώρηση, με συμβολικές πορείες στο κέντρο αρκετών πόλεων και το μήνυμα που στέλνουν είναι ότι οι κινητοποιήσεις δεν τελειώνουν, αλλά αλλάζουν μορφή. Στο τραπέζι μπαίνουν ήδη ο σχεδιασμός και η υλοποίηση μιας μαζικής καθόδου στην Αθήνα τις επόμενες εβδομάδες, σε συντονισμό με την πανελλαδική επιτροπή των μπλόκων, κάτι που τις προηγούμενες μέρες χαρακτήριζαν ύστατη πράξη αντίδρασης.
Σε κάθε περίπτωση, κι όπως εύκολα μπορεί να αντιληφθεί κανείς, το πρόβλημα μεταξύ αγροτών και κυβέρνησης δεν λύθηκε, απλώς φαίνεται να παίρνει παράταση λίγων εβδομάδων. Η κυβέρνηση επιχείρησε με όπλο την επικοινωνιακή διαχείριση να παρουσιάσει την υποχώρηση των μπλόκων ως αποτέλεσμα «διαλόγου» και «εξάντλησης των περιθωρίων», στην πραγματικότητα, όμως, η στρατηγική ήταν διαφορετική κι αμφιβόλου αξιοπιστίας. Αναμονή, διαχείριση κι ελάχιστες παρεμβάσεις, χωρίς ουσιαστική απάντηση στα βασικά αιτήματα του αγροτικού κόσμου. Καμία καθαρή δέσμευση για το κόστος παραγωγής, καμία πειστική λύση για το ενεργειακό, καμία σαφή απάντηση για τις επιδοτήσεις και το μέλλον των δικαιωμάτων των παραγωγών του πρωτογενούς τομέα. Ετσι, η κυβέρνηση κατέληξε να βάζει ακόμα ένα μείζον ζήτημα κάτω από το κόκκινο χαλί του Μεγάρου Μαξίμου, ελπίζοντας ότι σταδιακά θα ξεχαστεί. Αυτό όμως μοιάζει αδύνατο να συμβεί, καθώς ο αγώνας των αγροτών πυροδότησε οριζόντια χαρακτηριστικά κοινωνικής στήριξης στη σκιά του εφιάλτη της ακρίβειας και του δυσβάσταχτου κόστους ζωής που επηρεάζει τους πάντες. Επιπλέον, η μαζικότητα και ο συντονισμός των αγροτών κινητοποιήσεων με χιλιάδες τρακτέρ παραταγμένα σε όλη τη χώρα λειτούργησαν ως πολιτικός μεγεθυντικός φακός, αναδεικνύοντας τη βαθιά απόσταση που χωρίζει το κυβερνητικό αφήγημα περί «στήριξης του πρωτογενούς τομέα» και τη βιωμένη ζοφερή πραγματικότητα των παραγωγών. Κι αυτή η απόσταση είναι που αφήνει το αποτύπωμά της όχι μόνο στα χωράφια, αλλά και στο πολιτικό κλίμα της περιφέρειας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ίδιοι οι αγρότες μιλούν πλέον ανοιχτά για ανεπίστρεπτο πολιτικό κόστος κι αυτό το ξέρουν καλύτερα οι «γαλάζιοι» βουλευτές της περιφέρειας. «Θα τα πούμε στις εκλογές» είναι η φράση που ακούγεται όλο και συχνότερα στα πηγαδάκια των αγροτών, με προφανείς αποδέκτες τους κυβερνητικούς εκπροσώπους, τους οποίους οι ίδιοι στήριξαν ολόθερμα στο παρελθόν. Κι αυτό ξεκαθαρίζουν ότι δεν είναι απειλή, αλλά μια αυτονόητη διαπίστωση για όσα έζησαν αυτές τις 50 ημέρες.
Τα μπλόκα απομακρύνθηκαν, αλλά το αγροτικό μέτωπο όχι
Την ίδια στιγμή και εντός της Βουλής το κλίμα με φόντο τις αγροτικές κινητοποιήσεις παραμένει εκρηκτικό. Η πρόσφατη συζήτηση για τη σύσταση διακομματικής επιτροπής για τον πρωτογενή τομέα εξελίχθηκε σε νέα εστία σύγκρουσης, με την αντιπολίτευση να κατηγορεί την κυβέρνηση για προσχηματικές κινήσεις και επικοινωνιακή διαχείριση, ενώ η άρνηση της κυβερνητικής πλειοψηφίας να τεθούν σε ψηφοφορία οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ πυροδότησε έντονες αντιδράσεις, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να καταλογίζουν «στάχτη στα μάτια των αγροτών». Η κυβέρνηση απάντησε με επίκληση της «εθνικής συνεννόησης», όμως το παράδοξο είναι ότι την ίδια ώρα που μιλά για συναίνεση αρνείται αυταρχικά τη θεσμική της έκφραση. Ετσι, η διακομματική επιτροπή κινδυνεύει να μετατραπεί -προτού καν ξεκινήσει- σε ακόμα ένα ανούσιο εργαλείο πολιτικής αντιπαράθεσης, κι αυτό ακριβώς είναι που βαθαίνει ακόμα περισσότερο τη δυσπιστία. Γιατί τα μπλόκα μπορεί να απομακρύνθηκαν, αλλά το αγροτικό μέτωπο όχι. Η κυβέρνηση επέλεξε να κερδίσει χρόνο, αντί να δώσει λύσεις. Ομως ο χρόνος, όταν συσσωρεύει οργή, δεν λειτουργεί ποτέ υπέρ της εξουσίας. Οι αγρότες επιστρέφουν στα χωράφια τους χωρίς απαντήσεις, χωρίς εγγυήσεις και χωρίς αίσθηση δικαιοσύνης, κι αυτό είναι πάντα το πιο επικίνδυνο μείγμα. Το επόμενο ραντεβού δεν θα δοθεί στην εθνική οδό, αλλά πιθανότατα στην καρδιά της πρωτεύουσας και πιο μετά στην… κάλπη κι, όπως τονίζουν οι αγρότες, εκεί δεν υπάρχουν περιθώρια επικοινωνιακής διαχείρισης, ούτε μπλόκα που διαλύονται με αναμονή, εκεί ο λογαριασμός πληρώνεται ολόκληρος και με τόκο.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026)
