Εγχειρίδιο της Enterprise Greece δίνει τις πληροφορίες για τα δικαιολογητικά και τις διαδικασίες που απαιτούνται από ενδιαφερόμενους επενδυτές για να ξεπεράσουν την ελληνική γραφειοκρατία
ΤΟΥ ΜΑΚΗ ΝΤΟΒΟΛΟΥ
Εναν πολύτιμο οδηγό σχετικά με τις διαδικασίες αδειοδότησης στον τομέα του τουρισμού εξέδωσε πρόσφατα η Enterprise Greece -ανώνυμη εταιρία που λειτουργεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Εξωτερικών και είναι αρμόδια για την προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων και την προώθηση των εξαγωγών ελληνικών προϊόντων- σε συνεργασία με την KPMG, η οποία παρέχει ελεγκτικές, φορολογικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες. Με τον εν λόγω οδηγό παρέχονται όλες οι πληροφορίες για τα δικαιολογητικά και τις διαδικασίες που πρέπει να έχει υπ’ όψιν του ο ενδιαφερόμενος επενδυτής προκειμένου να «περάσει με επιτυχία» τη δοκιμασία με την ελληνική γραφειοκρατία.
ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
Αρχικά για ξενοδοχειακές μονάδες κατηγορίας Α απαιτείται Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και έκδοση Απόφασης Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ). Συγκεκριμένα, για έργα υποκατηγορίας Α1 της Υ.Α 1958/13.01.2012, η ΑΕΠΟ εκδίδεται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ για όσα εμπίπτουν στην υποκατηγορία Α2 από την οικεία Αποκεντρωμένη Διοίκηση.
Κατά το στάδιο αυτό ο αρμόδιος φορέας, δηλαδή οι Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισμού (ΠΥΤ), ή για ξενοδοχεία 4 ή 5 αστέρων δυναμικότητας άνω των 300 κλινών η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης (ΕΥΠΑΤΕ) γνωμοδοτεί για την καταλληλότητα του γηπέδου/οικοπέδου του ξενοδοχείου και η ΑΕΠΟ επέχει θέση έγκρισης καταλληλότητας.
¬Τα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίσει ο επενδυτής για τη γνωμοδότηση περί καταλληλότητας γηπέδου/οικοπέδου, στο πλαίσιο έκδοσης ΑΕΠΟ, είναι: α) αίτηση, β) τοπογραφικό διάγραμμα, γ) υπεύθυνη δήλωση, δ) αντίγραφα τίτλων ιδιοκτησίας.
Σε περίπτωση μετατροπής υπάρχουσας ή υπό ανέγερση οικοδομής σε ξενοδοχείο προσκομίζονται, εκτός των ανωτέρω δικαιολογητικών, τα εξής: α) αντίγραφα άδειας δόμησης, β) βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας δόμησης για την κατασκευή του υπάρχοντος ή του υπό ανέγερση κτίσματος, σύμφωνα με τις γενικές και ειδικές για την περιοχή πολεοδομικές διατάξεις, γ) εφόσον υπάρχει αυθαίρετη οικοδομή ή αυθαίρετο τμήμα αυτής, προσκομίζεται η δήλωση νομιμοποίησης.
Για τα ξενοδοχεία κατηγορίας Β’ δεν απαιτείται έκδοση ΑΕΠΟ, αλλά υπάγονται αυτοδίκαια σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ).
Στη συνέχεια και μετά τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, κατατίθενται η αίτηση της εταιρίας και ο συνημμένος φάκελος δικαιολογητικών στις Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισμού (ΠΥΤ) ή για ξενοδοχεία 4 ή 5 αστέρων δυναμικότητας άνω των 300 κλινών η Ειδική Υπηρεσία Προώθησης και Αδειοδότησης (ΕΥΠΑΤΕ) για τη λήψη άδειας δόμησης. Σε αυτήν την περίπτωση τα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίσει ο επενδυτής είναι: α) αίτηση, β) τίτλοι ιδιοκτησίας, γ) αρχιτεκτονική/στατική μελέτη, δ) μελέτες ηλεκτρομηχανολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων, ε) μελέτη πυροπροστασίας, στ) φάκελος ασφάλειας και υγείας του έργου, ζ) στοιχεία για τη διαχείριση των αποβλήτων, η) συμβολαιογραφική δήλωση των προβλεπόμενων χώρων στάθμευσης, θ) τοπογραφικό διάγραμμα, ι) διάγραμμα κάλυψης.
Οταν, τελικά, η επένδυση είναι έτοιμη να αρχίσει τη δραστηριότητά της, και πριν από την έναρξη λειτουργίας της, ο φορέας της επένδυσης υποβάλλει γνωστοποίηση αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος που υποστηρίζει τη διαδικασία (https://www.notifybusiness.gov.gr) προς την αρμόδια υπηρεσία τουρισμού. Κάθε γνωστοποίηση που υποβάλλεται λαμβάνει μοναδικό ηλεκτρονικό αριθμό, ο οποίος εκδίδεται μέσω του συστήματος. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να αρχίσει τη λειτουργία της επένδυσης.
Τα… βήματα για τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα
Ως σύνθετα τουριστικά καταλύματα (ΣΤΚ) χαρακτηρίζονται τα ξενοδοχειακά καταλύματα που ανεγείρονται σε γήπεδα ίσα ή μεγαλύτερα των 150.000 τ.μ. σε συνδυασμό:
(α) με τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες (οι οποίες έχουν ελάχιστη επιφάνεια 100 τ.μ. ανά αυτοτελή διηρημένη ιδιοκτησία),
(β) με εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής, οι οποίες αποτελούν συστατικό στοιχείο των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων.
Αρχικά ο ενδιαφερόμενος υποβάλει στο Τμήμα Εγκρισης Τουριστικής Καταλληλότητας και Εγκρισης Σκοπιμότητας της ΕΥΠΑΤΕ αίτηση συνοδευόμενη από τα εξής δικαιολογητικά:
α) σχέδιο επί του οποίου θα αποτυπώνεται η γενική διάταξη των κτιρίων και εγκαταστάσεων,
β) τα δικαιολογητικά καταλληλότητας γηπέδου για τη δημιουργία σύνθετου τουριστικού καταλύματος και τυχόν πρόσθετα δικαιολογητικά καταλληλότητας γηπέδου, ανάλογα προς το είδος της ειδικής τουριστικής υποδομής,
γ) γνωμοδότηση Προκαταρκτικού Προσδιορισμού Περιβαλλοντικών Απαιτήσεων (ΠΠΠΑ), εφόσον υπάρχει,
δ) φάκελο Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, με συνοδευτικά έγγραφα και σχέδια τεκμηρίωσης.
Το Τμήμα Εγκρισης Τουριστικής Καταλληλότητας και Εγκρισης Σκοπιμότητας της ΕΥΠΑΤΕ ελέγχει την πληρότητα του φακέλου καταλληλότητας και φροντίζει για τη συμπλήρωση των αναγκαίων δικαιολογητικών από τον ενδιαφερόμενο επενδυτή. Στη συνέχεια διαβιβάζει τον φάκελο ΜΠΕ στην αρμόδια περιβαλλοντική Αρχή, προκειμένου να ακολουθηθεί περαιτέρω η διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Μετά τη διαβίβαση της γνωμοδότησης για την καταλληλότητα, η ΕΥΠΑΤΕ μεριμνά για την έκδοση της κοινής απόφασης των υπουργών Τουρισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία εγκρίνεται η δημιουργία του συγκεκριμένου ΣΤΚ και καθορίζονται τα τεχνικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά του.
Στη συνέχεια κατατίθεται η αίτηση της εταιρίας και ο συνημμένος φάκελος δικαιολογητικών στην ΕΥΠΑΤΕ για την έγκριση της άδειας δόμησης.
Για τη σύσταση οριζόντιων ή κάθετων συνιδιοκτησιών και έκδοση της υπουργικής απόφασης κανονισμού συνιδιοκτησίας και λειτουργίας σύνθετου τουριστικού καταλύματος ο επενδυτής υποβάλει συμβολαιογραφική πράξη στο Τμήμα Εγκρισης Τουριστικής Καταλληλότητας και Εγκρισης Σκοπιμότητας της ΕΥΠΑΤΕ.
Οταν η επένδυση είναι έτοιμη να αρχίσει τη δραστηριότητα της και πριν από την έναρξη λειτουργίας της, ο φορέας της επένδυσης υποβάλει γνωστοποίηση αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος που υποστηρίζει τη διαδικασία (https://www.notifybusiness.gov.gr) προς την αρμόδια υπηρεσία τουρισμού. Η λειτουργία ΣΤΚ γνωστοποιείται μόνο μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής του ξενοδοχειακού καταλύματος, της ειδικής τουριστικής υποδομής, καθώς και τουλάχιστον μιας τουριστικής επιπλωμένης κατοικίας και τη σύνδεση του σύνθετου τουριστικού καταλύματος με τα δίκτυα των οργανισμών κοινής ωφέλειας.
Οι προϋποθέσεις και ο χωροταξικός σχεδιασμός των ΠΟΤΑ
Ως ΠΟΤΑ χαρακτηρίζονται δημόσιες ή ιδιωτικές εκτάσεις εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων και εκτός ορίων οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων όπου δημιουργείται ένα σύνολο τουριστικών εγκαταστάσεων, αποτελούμενο από ξενοδοχεία διάφορων λειτουργικών μορφών, εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής, καθώς και συμπληρωματικές εγκαταστάσεις αναψυχής, άθλησης και γενικά υπηρεσιών διάθεσης του ελεύθερου χρόνου των τουριστών.
Η έκταση στην οποία αναπτύσσεται η ΠΟΤΑ ή σε περίπτωση που αποτελείται από περισσότερα τμήματα το μεγαλύτερο τμήμα αυτής πρέπει να έχει επιφάνεια τουλάχιστον 800 στρέμματα και να είναι ιδιόκτητη κατά 80% τουλάχιστον.
Η δημιουργία των ΠΟΤΑ προϋποθέτει την κατάρτιση και τη χωροθέτηση του σχετικού Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, η κίνηση της διαδικασίας του οποίου γίνεται από το ΥΠΕΝ είτε από τον οικείο δήμο είτε την οικεία περιφέρεια ή από τον φορέα υλοποίησης του έργου.
Ο χαρακτηρισμός και η οριοθέτηση των ΠΟΤΑ γίνονται έπειτα από αίτηση φυσικών ή νομικών προσώπων του ιδιωτικού ή και του δημόσιου τομέα με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού και Τουρισμού, ύστερα από γνώμη του οικείου περιφερειακού συμβουλίου.
Η αίτηση των ενδιαφερομένων κατατίθεται στην ΕΥΠΑΤΕ, συνοδευόμενη από τα κατωτέρω δικαιολογητικά: α) στοιχεία του ιδιοκτήτη/ιδιοκτητών των εδαφικών εκτάσεων που προορίζονται για την ίδρυση ΠΟΤΑ, συνοδευόμενα από πλήρη σειρά όλων των τίτλων ιδιοκτησίας, β) παρουσίαση του φορέα ίδρυσης και εκμετάλλευσης της ΠΟΤΑ, με προσκόμιση πλήρους σειράς νομιμοποιητικών εγγράφων και υπόδειξη νόμιμου εκπροσώπου και εκπροσώπου επικοινωνίας, γ) γενικό τοπογραφικό διάγραμμα με συντεταγμένες κορυφών, δ) τοπογραφικό διάγραμμα της έκτασης επί των οποίων προτείνεται η δημιουργία ΠΟΤΑ, ε) κτηματολογικό διάγραμμα συνοδευόμενο από σχετικούς κτηματολογικούς πίνακες και έκθεση σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των διάφορων τμημάτων και τον τρόπο απόκτησης των τμημάτων που δεν ανήκουν στον φορέα ή στην αιτούμενη την ίδρυση της ΠΟΤΑ ομάδα ιδιοκτητών, στ) σχέδιο γενικής διάταξης με αποτύπωση της θέσης των κτιρίων και εγκαταστάσεων, καθώς και των ακάλυπτων χώρων του προτεινόμενου προγράμματος δημιουργίας ΠΟΤΑ, ζ) φωτογραφίες ολόκληρου του γηπέδου από διαφορετικά σημεία λήψης, η) εκθεση χωρικών χαρακτηριστικών της ευρύτερης περιοχής και της προτεινόμενης προς δημιουργία ΠΟΤΑ έκτασης, θ) παρουσίαση και τεκμηρίωση του προτεινόμενου προγράμματος δημιουργίας ΠΟΤΑ, ι) στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων ια) χρηματοοικονομική έκθεση για την πραγματοποίηση του επενδυτικού σχεδίου της ΠΟΤΑ.
Η ΕΥΠΑΤΕ ελέγχει την πληρότητα του φακέλου και τον διαβιβάζει στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενώ, επίσης, υποβάλλει αίτηση στην αρμόδια Αρχή, συνοδευόμενη από τον ψηφιακό φάκελο στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τη διενέργεια στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης, ώστε να ακολουθήσει παράλληλα η διαδικασία εκπόνησης και έκδοσης ΣΜΠΕ.
Στη συνέχεια η ΕΥΠΑΤΕ και το ΥΠΕN εξετάζουν την ουσιαστική πληρότητα του φακέλου και ελέγχουν τη συμβατότητα της αίτησης ως προς τα δεδομένα του χωροταξικού σχεδιασμού.
Τέλος, ακολουθεί η έκδοση Π.Δ. κατόπιν της ανωτέρω πρότασης των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πολιτισμού και Τουρισμού, ύστερα από γνώμη του οικείου Περιφερειακού Συμβουλίου.
Τα στάδια του γενικού σχεδιασμού μαρίνων
Κατά το πρώτο στάδιο γίνεται ο γενικός σχεδιασμός της μαρίνας με την έκδοση προεδρικού διατάγματος, έπειτα από πρόταση των υπουργών Τουρισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας και γνώμη της Επιτροπής Τουριστικών Λιμένων. Για την έκδοση του προεδρικού διατάγματος, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει στην αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Τουρισμού τοπογραφικό διάγραμμα και έκθεση χωροθέτησης, στην οποία περιγράφονται και τεκμηριώνονται οι βασικές χωροθετικές επιλογές του σχεδιαζόμενου έργου.
Κατά το δεύτερο στάδιο της χωροθέτησης, εγκρίνονται, με κοινή απόφαση των υπουργών Τουρισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τα προτεινόμενα λιμενικά έργα για τη δημιουργία της μαρίνας, τα αναγκαία έργα υποδομής, οι εγκαταστάσεις και τα κτίρια επί της χερσαίας ζώνης και οι περιβαλλοντικοί όροι για την κατασκευή και τη λειτουργία αυτής.
Για την έγκριση της χωροθέτησης και περιβαλλοντικών όρων ακολουθείται συμπληρωματικά η εξής διαδικασία από τον ενδιαφερόμενο:
– Υποβολή πλήρoυς φακέλου μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων στην αρμόδια περιβαλλοντική Αρχή, προκειμένου να εκδοθεί απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων.
– Υποβολή των δικαιολογητικών και στον οικείο δήμο προκειμένου να διατυπώσει απλή γνώμη.
Μέσα σε τέσσερις μήνες από την υποβολή της αίτησης και των δικαιολογητικών, η Επιτροπή Τουριστικών Λιμένων αποφαίνεται για τη συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων δημιουργίας της μαρίνας και γνωμοδοτεί σχετικά. Εν συνεχεία, με κοινή απόφαση των αρμόδιων οργάνων των υπουργείων Τουρισμού και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εγκρίνεται η χωροθέτηση της μαρίνας.
Με την ολοκλήρωση του έργου, ο φορέας διαχείρισης του τουριστικού λιμένα οφείλει εντός δύο μηνών να υποβάλει αίτηση για την έκδοση άδειας λειτουργίας στην αρμόδια Διεύθυνση Χωρικού Σχεδιασμού και Υποδομών του υπουργείου Τουρισμού. Προ της υποβολής αιτήματος άδειας λειτουργίας ο φορέας διαχείρισης υποβάλει στη Διεύθυνση Χωρικού Σχεδιασμού και Υποδομών της Γενικής Γραμματείας Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης τον Ειδικό Κανονισμό Λειτουργίας του Τουριστικού Λιμένα.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 16/1/2026)
