Έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πραγματοποιείται σήμερα στις Βρυξέλλες, με αντικείμενο τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας στις διατλαντικές σχέσεις. Η συνεδρίαση ξεκινά στις 20:00 ώρα Ελλάδας και συγκεντρώνει τους ηγέτες των κρατών-μελών σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο.
ΑΤΖΕΝΤΑ
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται ζητήματα που αφορούν τη Γροιλανδία, ενδεχόμενες εμπορικές πιέσεις προς κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και ευρύτερα θέματα ασφάλειας και γεωπολιτικής. Στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται επίσης οι εξελίξεις στην Ουκρανία και η ασφάλεια στην Αρκτική, περιοχές με αυξημένη στρατηγική σημασία για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
ΣΥΓΚΛΗΣΗ
Η απόφαση για τη σύγκληση της συνόδου ελήφθη από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Αντόνιο Κόστα, λίγες ημέρες πριν, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον είχε διατυπώσει απειλές για εμπορικά μέτρα. Οι απειλές αυτές συνδέθηκαν με το ζήτημα της Γροιλανδίας και αποσύρθηκαν κατόπιν συμφωνίας με το ΝΑΤΟ, γεγονός που θεωρήθηκε θετικό σήμα αποκλιμάκωσης.
ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Παρά τη σχετική εκτόνωση των τελευταίων 24 ωρών, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έκριναν αναγκαίο να υπάρξει συνολική αποτίμηση των σχέσεων ΕΕ–ΗΠΑ. Ανώτεροι αξιωματούχοι της Ένωσης επισημαίνουν ότι, μετά από έναν χρόνο της νέας αμερικανικής διοίκησης, το 2025 χαρακτηρίζεται από διαφορετική προσέγγιση των ΗΠΑ σε σειρά τομέων πολιτικής. Η ΕΕ, από την πλευρά της, επιδιώκει τη σταθεροποίηση των σχέσεων σε πλαίσιο αμοιβαίου οφέλους.
ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ
Σε ό,τι αφορά τη Γροιλανδία, αναγνωρίζεται ότι παραμένουν ανοιχτά ζητήματα. Σύμφωνα με πρόσφατη ενημέρωση από το ΝΑΤΟ, έχει συμφωνηθεί διπλή προσέγγιση: αφενός διάλογος μεταξύ ΗΠΑ, Γροιλανδίας και Δανίας στο πλαίσιο της ισχύουσας αμυντικής συμφωνίας και αφετέρου ενίσχυση του ρόλου του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια της Αρκτικής. Η ΕΕ δηλώνει πλήρη αλληλεγγύη προς τη Δανία, ενώ σημειώνεται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει πως δεν τίθεται θέμα στρατιωτικής απειλής.
ΕΜΠΟΡΙΟ
Στο πεδίο του εμπορίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνει έτοιμη να αντιδράσει εφόσον επιβεβαιωθούν απειλές για περιοριστικά μέτρα. Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι υπάρχει ισχύουσα συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, ενώ η Ένωση παραμένει σε ετοιμότητα για όλα τα ενδεχόμενα.
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΙΡΗΝΗΣ
Η πρωτοβουλία για τη σύσταση «Συμβουλίου για την Ειρήνη» από την αμερικανική πλευρά αναμένεται να συζητηθεί στο γενικό πλαίσιο των διατλαντικών σχέσεων. Αν και έχουν αποσταλεί προσκλήσεις σε κράτη-μέλη, η πλειονότητα των Ευρωπαίων ηγετών δεν προτίθεται να συμμετάσχει. Η πρόταση, που αρχικά συνδέθηκε με τη Γάζα, έχει ευρύτερη στόχευση και εγείρει νομικά ερωτήματα ως προς τη συμβατότητά της με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ
Αξιωματούχοι της ΕΕ διευκρινίζουν ότι η σύγκληση της συνόδου δεν αποτελεί αντίδραση σε μεμονωμένες δηλώσεις, αλλά αντανακλά την ανάγκη συνολικής πολιτικής αξιολόγησης της νέας πραγματικότητας στις σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ, ενόψει και της άτυπης συνόδου των ηγετών που έχει προγραμματιστεί για τις 12 Φεβρουαρίου.
