ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
Στους 72.800 φορολογικούς ελέγχους και έρευνες φοροδιαφυγής διαμορφώνεται ο προγραμματισμός της ΑΑΔΕ για το 2026, όπως προβλέπει η απόφαση Α.1190, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 7209/31.12.2025.
Ο συνολικός αριθμός απαρτίζεται από 26.000 πλήρεις και μερικούς φορολογικούς ελέγχους, 25.400 μερικούς επιτόπιους ελέγχους, 2.500 ελέγχους στη φορολογία κεφαλαίου καθώς και από τις δράσεις των Υπηρεσιών Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων, με τουλάχιστον 18.000 στοχευμένους επιτόπιους ελέγχους και τουλάχιστον 900 ελέγχους – έρευνες φοροδιαφυγής.
Το «σαφάρι» της ΑΑΔΕ αρχίζει από τους 26.000 πλήρεις και μερικούς φορολογικούς ελέγχους που θα διενεργηθούν από τις ελεγκτικές υπηρεσίες της γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών, με εξαίρεση τις Υπηρεσίες Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων. Η ίδια απόφαση «κλειδώνει» και το μείγμα των ετών που μπαίνουν σε προτεραιότητα, καθώς τουλάχιστον το 80% των υποθέσεων θα αφορά φορολογικά έτη, χρήσεις, περιόδους ή υποχρεώσεις της τελευταίας πενταετίας. Μέσα σε αυτό το 80%, ποσοστό τουλάχιστον 75% προβλέπεται να αφορά καταρχήν ελέγχους της τελευταίας τριετίας για την οποία έχει λήξει η προθεσμία υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Σε ό,τι αφορά ειδικά τις επιχειρήσεις, το βάρος πέφτει στις πιο πρόσφατες οικονομικές χρήσεις, όπου τα δεδομένα είναι πιο πρόσφατες και οι διασταυρώσεις τείνουν να είναι πιο πυκνές.
ΕΛΕΓΚΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
Το δεύτερο σκέλος, και για πολλές επιχειρήσεις το πιο άμεσο, είναι οι 25.400 μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων. Αυτοί θα διενεργηθούν επιπλέον των αρχικών 26.000 και θα «τρέξουν» από τα Ελεγκτικά Κέντρα Αττικής και Θεσσαλονίκης, τις ΔΟΥ και μια σειρά από ειδικές ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ. Στην πράξη πρόκειται για ελέγχους που θα περνούν από κόσκινο τη λειτουργία της επιχείρησης σε πραγματικό χρόνο, καθώς θα γίνονται επιτόπια και θα στοχεύουν στη διαπίστωση συμμόρφωσης ως προς υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται καθημερινά.
Στο ίδιο πακέτο προστίθενται 2.500 έλεγχοι για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης υποχρεώσεων στη φορολογία μεταβίβασης ακινήτων, κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών. Η γραμμή αυτή αφορά πρωτίστως συναλλαγές κεφαλαίου και ενδιαφέρει επιχειρήσεις αλλά και ιδιώτες. Αγοραπωλησίες επαγγελματικών ακινήτων, εταιρικές κινήσεις με περιουσιακά στοιχεία ή αναδιαρθρώσεις όπου εμπλέκονται ακίνητα θα είναι το κυρίως αντικείμενο τέτοιων ελεγκτικών επαληθεύσεων, με κρίσιμο ζητούμενο τη σωστή δήλωση και τεκμηρίωση των συναλλαγών.
Η τέταρτη διάσταση του προγραμματισμού των ελέγχων που συμπληρώνει το σύνολο των 72.800 αφορά τις Υπηρεσίες Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων. Για το 2026 προβλέπονται τουλάχιστον 18.000 στοχευμένοι μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι και τουλάχιστον 900 έλεγχοι – έρευνες φοροδιαφυγής. Αυτό θα είναι και το κατώτατο όριο, αφήνοντας περιθώριο αύξησης του τελικού αριθμού μέσα στη χρονιά, ανάλογα με τις πληροφορίες που θα προκύπτουν και αξιοποιούνται και τις επιχειρησιακές προτεραιότητες που θα τεθούν.
Τι σημαίνει πλήρης και τι μερικός έλεγχος
Για τους επαγγελματίες και τις επιχειρήσεις, η διάκριση «πλήρης» και «μερικός» έλεγχος δεν είναι τυπικό χαρακτηριστικό, αλλά ορίζει το εύρος και την ένταση της διαδικασίας, δηλαδή το πόσο αυστηρά θα τους «ξεψαχνίσουν» οι ελεγκτές. Με βάση τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, πλήρης είναι ο έλεγχος που διενεργείται για όλες τις φορολογίες και όλα τα φορολογικά αντικείμενα, τέλη ή εισφορές, για ένα ή περισσότερα φορολογικά έτη ή περιόδους. Μερικός είναι ο έλεγχος που δεν συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία του πλήρους και διενεργείται ιδίως για συγκεκριμένα ζητήματα ή συναλλαγές.
Το ίδιο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι ο φορολογικός έλεγχος μπορεί να διενεργείται στην εγκατάσταση του φορολογουμένου, δηλαδή επιτόπια, ή σε άλλον τόπο, με προσκόμιση στοιχείων, δηλαδή απομακρυσμένα. Παράλληλα, για μερικούς επιτόπιους ελέγχους που αφορούν φορολογουμένους συγκεκριμένης περιοχής ή δραστηριότητας ή που διακινούν αγαθά, η εντολή μπορεί να αναφέρεται στην περιοχή του ελέγχου ή στο είδος δραστηριότητας, αντί να κατονομάζει συγκεκριμένο φορολογούμενο. Πρόκειται για λεπτομέρεια που εξηγεί γιατί, σε ορισμένες περιπτώσεις, η αγορά βλέπει «κύματα» ελέγχων ανά περιοχή ή κλάδο.
Με αυτά τα δεδομένα, η στοχοθεσία του 2026 λειτουργεί ως απόδειξη ότι οι έλεγχοι δεν μετατοπίζονται σε πολύ παρελθοντικά χρόνια, αλλά σε περιόδους όσο πιο κοντά στο σήμερα γίνεται, όπου υπάρχει ακόμη πρόσφατη κινητικότητα συναλλαγών, διορθωτικές κινήσεις και ανοικτά ζητήματα τεκμηρίωσης. Σε τέτοιο περιβάλλον, οι αποκλίσεις που προκύπτουν από δηλώσεις, βιβλία και παραστατικά, αλλά και οι εκκρεμότητες που καθυστερούν να τακτοποιηθούν έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εντοπιστούν νωρίς, με μικρότερα περιθώρια να παραμείνουν εκκρεμείς.
Συνολικά, ο σχεδιασμός των 72.800 ελέγχων για το 2026 δεν αποτυπώνει μόνο το μέγεθος, αλλά και την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η ΑΑΔΕ και κατά το καινούργιο έτος. Ας σημειωθεί ότι μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν πάνω από 171.000 επιτόπιοι φορολογικοί, τελωνειακοί και χημικοί έλεγχοι στο πεδίο. Στους ελέγχους αυτούς διαπιστώθηκαν πάνω από 530.000 παραβάσεις και εφαρμόστηκαν μέτρα δέουσας επιμέλειας σε 1.380 επιχειρήσεις. Σε ό,τι αφορά το οικονομικό όφελος αυτών των ελέγχων, το συνολικό αποτέλεσμα σε επίπεδο εσόδων ήταν η υπέρβαση του στόχου πάνω από 2 δισ. ευρώ έναντι στόχου 71,6 δισ. ευρώ, η οποία αποδίδεται σε βελτίωση της εκούσιας συμμόρφωσης και στην αποτελεσματικότητα κατά της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (16 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026)
