Σοβαρές πιέσεις στο εισόδημα, περιορισμό της κατανάλωσης και έντονη δυσπιστία απέναντι στη λειτουργία της αγοράς καταγράφει η νέα Έρευνα Γνώμης Καταναλωτών που πραγματοποίησε η RASS για λογαριασμό του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΕΑ), αποτυπώνοντας με ποσοτικά στοιχεία το κλίμα που επικρατεί στα νοικοκυριά της Αττικής.
ΑΚΡΙΒΕΙΑ
Η ακρίβεια αναδεικνύεται ως ο κυρίαρχος παράγοντας που επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών. Περισσότεροι από οκτώ στους δέκα δηλώνουν ότι έχουν επηρεαστεί «πολύ» ή «αρκετά» από την άνοδο των τιμών, ενώ το 74% αναφέρει ότι η αγοραστική του δύναμη έχει επιδεινωθεί τα τελευταία δύο χρόνια. Το εύρημα αυτό αποτυπώνει μια σταθερή αίσθηση οικονομικής επιβάρυνσης, ανεξαρτήτως εισοδηματικής ή κοινωνικής κατηγορίας.
ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ
Η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα μεταφράζεται άμεσα σε περιορισμό δαπανών. Σχεδόν 80% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι έχει αναγκαστεί να μειώσει ή να κόψει έξοδα, ακόμη και σε βασικές ανάγκες. Τρόφιμα, ενέργεια, καύσιμα, αλλά και δαπάνες για υγεία και υπηρεσίες περιλαμβάνονται στις κατηγορίες που πλήττονται περισσότερο. Η εικόνα αυτή δημιουργεί ένα περιβάλλον συγκρατημένης κατανάλωσης, με άμεσες επιπτώσεις στην αγορά και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
ΑΓΟΡΑ
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αντίληψη των πολιτών για τη λειτουργία της αγοράς. Η πλειονότητα εντοπίζει φαινόμενα στρεβλώσεων και περιορισμένου ανταγωνισμού, κυρίως σε τομείς πρώτης ανάγκης όπως τα τρόφιμα, η ενέργεια και τα καύσιμα. Παράλληλα, το 68% θεωρεί ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν ασκούν επαρκή εποπτεία. Η αίσθηση αυτή υπονομεύει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και ενισχύει την ανασφάλεια απέναντι στις τιμές και τις πρακτικές της αγοράς.
ΥΓΕΙΑ
Στον τομέα της υγείας, η έρευνα καταγράφει σαφή διαφοροποίηση μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών. Οι ιδιωτικές δομές συγκεντρώνουν υψηλότερα ποσοστά ικανοποίησης, ωστόσο το δημόσιο σύστημα παραμένει βασικός πυλώνας περίθαλψης, κυρίως λόγω χαμηλότερου κόστους και καθολικής πρόσβασης. Η νοσηλεία στο δημόσιο εξακολουθεί να αποτελεί την κύρια επιλογή για σημαντικό μέρος των πολιτών.
ΑΣΦΑΛΙΣΗ
Η ασφάλιση εμφανίζεται περισσότερο ως υποχρεωτική παρά ως συνειδητή επιλογή πρόληψης. Πολλοί πολίτες είτε δεν διαθέτουν ασφαλιστικό προϊόν είτε έχουν διακόψει συμβόλαια λόγω κόστους ή περιορισμένων παροχών. Ταυτόχρονα, καταγράφεται έντονο έλλειμμα ασφαλιστικής γνώσης, καθώς πάνω από 80% αγνοεί βασικές χρεώσεις των συμβολαίων, γεγονός που ενισχύει τη δυσπιστία προς τον κλάδο.
ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Η σχέση των πολιτών με το τραπεζικό σύστημα χαρακτηρίζεται από μετριοπαθή ικανοποίηση αλλά χαμηλή εμπιστοσύνη. Οι τράπεζες χρησιμοποιούνται κυρίως για καθημερινές συναλλαγές, ενώ η εικόνα για τη διαχείριση των «κόκκινων δανείων» και τις εισπρακτικές εταιρίες παραμένει αρνητική. Παράλληλα, η πλειονότητα δηλώνει χαμηλή εμπιστοσύνη στα ασφαλιστικά προϊόντα που προωθούνται μέσω τραπεζών.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΕΑ, Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι η ακρίβεια έχει μετατραπεί σε δομικό πρόβλημα για την κοινωνία και την αγορά, συμπιέζοντας το εισόδημα και διαβρώνοντας την εμπιστοσύνη στους οικονομικούς θεσμούς.
«Η ακρίβεια έχει πάψει να είναι μια αφηρημένη οικονομική έννοια και έχει μετατραπεί σε καθημερινή δοκιμασία για την κοινωνία και την αγορά. Όπως προκύπτει και από την έρευνα της RASS για λογαριασμό του ΕΕΑ, η αύξηση των τιμών επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής των πολιτών, συμπιέζει το διαθέσιμο εισόδημα και περιορίζει τη δυνατότητα επιλογών, ενώ ταυτόχρονα υπονομεύει την εμπιστοσύνη στη λειτουργία των βασικών μηχανισμών της οικονομίας.
Οι πολίτες αισθάνονται ότι η αγορά δεν λειτουργεί πάντα με όρους διαφάνειας και θεμιτού ανταγωνισμού, γεγονός που επιβαρύνει τόσο τους καταναλωτές όσο και τις υγιείς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, στην έρευνα αναδεικνύονται σημαντικά ζητήματα εμπιστοσύνης σε τομείς όπως η υγεία, η ασφάλιση και το τραπεζικό σύστημα, με κυρίαρχο αίτημα την προσβασιμότητα, τη σαφήνεια και τη δικαιοσύνη.
Η αντιμετώπιση της ακρίβειας απαιτεί ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, στήριξη της αγοραστικής δύναμης, διαφάνεια και επένδυση στην οικονομική παιδεία. Μόνο έτσι μπορεί να προστατευθεί η πραγματική οικονομία και να ενισχυθεί η κοινωνική συνοχή» αναφέρει ο Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, κ. Γιάννης Χατζηθεοδοσίου.
