Ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ευρωζώνη παραμένει υψηλότερος σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα, παρά τη γενικότερη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού. Σύμφωνα με ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι βασικές αιτίες εντοπίζονται στις διεθνείς τιμές συγκεκριμένων προϊόντων και σε διαρθρωτικούς παράγοντες της αγοράς.
ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΙΜΩΝ
Κατά το ενδεκάμηνο Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025, ο μέσος πληθωρισμός τροφίμων διαμορφώθηκε στο 2,9%, υπερβαίνοντας τον μακροχρόνιο μέσο όρο πριν από την πανδημία, που ήταν 2,2%. Τη μεγαλύτερη συμβολή είχαν προϊόντα όπως το κρέας, ο καφές, το κακάο, η σοκολάτα και τα γλυκά, τα οποία εξηγούν πάνω από το μισό της συνολικής αύξησης, παρότι το βάρος τους στον σχετικό δείκτη είναι περιορισμένο.
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΠΙΕΣΕΙΣ
Οι ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς αγορές τροφίμων ξεκίνησαν ήδη από την περίοδο της πανδημίας, λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία επιδείνωσε την κατάσταση, επηρεάζοντας αρχικά προϊόντα όπως τα δημητριακά, η ζάχαρη και τα γαλακτοκομικά. Ακολούθησαν έντονες αυξήσεις στο ελαιόλαδο, ενώ την τελευταία διετία στο επίκεντρο βρίσκονται το κρέας, ο καφές και το κακάο.
ΚΑΦΕΣ ΚΑΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ
Οι διεθνείς τιμές του καφέ υπερδιπλασιάστηκαν στις αρχές του 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, παρουσίασαν έντονες διακυμάνσεις και μόνο σταδιακά άρχισαν να υποχωρούν. Αντίστοιχα, η τιμή της σοκολάτας αυξήθηκε απότομα από το δεύτερο εξάμηνο του 2023, κορυφώθηκε την άνοιξη του 2024 και έκτοτε κινείται σε υψηλά επίπεδα, παρά τις επιμέρους διορθώσεις.
ΑΓΟΡΑ ΚΡΕΑΤΟΣ
Σημαντική είναι και η συμβολή του μοσχαρίσιου κρέατος. Οι τιμές παραγωγού στην Ευρώπη αυξήθηκαν έντονα στα τέλη του 2025, λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας ζώων και ισχυρής διεθνούς ζήτησης. Η μείωση της παραγωγής σε βασικές χώρες της ΕΕ οδήγησε σε αύξηση των εισαγωγών. Την τάση αυτή καταγράφει και ο FAO, ο οποίος επισημαίνει άνοδο του δείκτη τιμών κρέατος το 2025, με διαφοροποιήσεις ανά είδος.
ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΕΙΣ
Η ανάλυση της ΕΚΤ δείχνει ότι στις τελικές τιμές συμβάλλουν και οι αυξήσεις μισθών σε τομείς όπως το εμπόριο και οι μεταφορές. Παράλληλα, οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές περνούν στις τιμές καταναλωτή με χρονική καθυστέρηση, γεγονός που επιβραδύνει την αποκλιμάκωση.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι το 2026 ο πληθωρισμός τροφίμων θα υποχωρήσει αισθητά, πλησιάζοντας το 2% προς το τέλος του έτους, καθώς θα εξασθενήσει ο αντίκτυπος των προηγούμενων διεθνών ανατιμήσεων.
