Το Global Risks Report 2026, η ετήσια έκθεση του World Economic Forum, καταγράφει μια σαφή μετατόπιση του παγκόσμιου περιβάλλοντος προς μια νέα εποχή ανταγωνισμού, όπου οι γεωπολιτικοί και γεωοικονομικοί κίνδυνοι ενισχύονται και αλληλεπιδρούν με οικονομικές, τεχνολογικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές πιέσεις. Η έκθεση λειτουργεί ως εργαλείο έγκαιρης προειδοποίησης για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και θεσμούς, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας.
ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ
Κορυφαίος κίνδυνος για το 2026 αναδεικνύεται η γεωοικονομική αντιπαράθεση, καθώς το 18% των ερωτηθέντων τη θεωρεί τον παράγοντα που θα μπορούσε να προκαλέσει μια παγκόσμια κρίση μέσα στο έτος. Παράλληλα, κατατάσσεται πρώτη σε σοβαρότητα για τον ορίζοντα της επόμενης διετίας, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη άνοδο σε σχέση με πέρυσι. Η αυξανόμενη χρήση εμπορικών περιορισμών, κυρώσεων, ελέγχων εξαγωγών και κρατικών παρεμβάσεων εντείνει τις πιέσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού και δυσχεραίνει τη διεθνή συνεργασία.
ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Ο κρατικός ένοπλος ανταγωνισμός καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση για το 2026, υποχωρώντας όμως χαμηλότερα στον διετή ορίζοντα. Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός πιο κατακερματισμένου διεθνούς συστήματος. Το 68% των συμμετεχόντων προβλέπει ότι την επόμενη δεκαετία θα κυριαρχήσει ένας πολυπολικός ή κατακερματισμένος κόσμος, περιορίζοντας την ικανότητα συλλογικής αντιμετώπισης κρίσεων.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Οι οικονομικοί κίνδυνοι καταγράφουν τη μεγαλύτερη συνολική επιδείνωση στη διετία. Ο κίνδυνος οικονομικής ύφεσης και ο πληθωρισμός ενισχύονται σημαντικά στην κατάταξη, ενώ αυξάνονται και οι ανησυχίες για σκάσιμο χρηματοοικονομικών «φουσκών». Η συσσώρευση δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, σε συνδυασμό με γεωοικονομικές εντάσεις, ενδέχεται να οδηγήσει σε νέο κύκλο αστάθειας, με επιπτώσεις στο κόστος χρηματοδότησης και στις επενδύσεις.
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ
Η παραπληροφόρηση και η εσκεμμένη διασπορά ψευδών ειδήσεων κατατάσσονται δεύτερες στον διετή ορίζοντα, ενώ η κυβερνοασφάλεια βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι αρνητικές συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες από χαμηλή θέση στη διετία ανεβαίνουν στην πέμπτη θέση στον δεκαετή ορίζοντα. Οι επιπτώσεις εκτείνονται από την αγορά εργασίας και την κοινωνική συνοχή έως την ασφάλεια και τη διακυβέρνηση.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ
Η κοινωνική πόλωση κατατάσσεται ψηλά τόσο για το 2026 όσο και για τα επόμενα χρόνια, ενώ η ανισότητα θεωρείται ο πιο διασυνδεδεμένος κίνδυνος. Η επιμονή των πιέσεων στο κόστος ζωής και η παγίωση «Κ-σχηματικών» οικονομιών, όπου διαφορετικά κοινωνικά στρώματα ανακάμπτουν με άνισους ρυθμούς, εντείνουν τις κοινωνικές εντάσεις και τροφοδοτούν άλλους κινδύνους.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Βραχυπρόθεσμα, οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι υποχωρούν στην κατάταξη, χωρίς όμως να μειώνεται η μακροπρόθεσμη σοβαρότητά τους. Σε ορίζοντα δεκαετίας, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η απώλεια βιοποικιλότητας και οι κρίσιμες αλλαγές στα γήινα συστήματα παραμένουν οι σοβαρότερες απειλές. Το 75% των ερωτηθέντων προβλέπει ιδιαίτερα αρνητικές περιβαλλοντικές εξελίξεις.
ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Η έκθεση βασίζεται σε απόψεις άνω των 1.300 διεθνών στελεχών από τον επιχειρηματικό, ακαδημαϊκό και θεσμικό χώρο και εντάσσεται στον ευρύτερο διάλογο που θα κορυφωθεί στην Ετήσια Σύνοδο του Φόρουμ στο Davos-Klosters τον Ιανουάριο του 2026. Το βασικό μήνυμα είναι ότι, παρότι οι κίνδυνοι εντείνονται, δεν είναι προδιαγεγραμμένοι. Η έγκαιρη προσαρμογή, η στρατηγική πρόβλεψη και η συνεργασία παραμένουν κρίσιμα εργαλεία για τη διαχείριση της αβεβαιότητας στη νέα εποχή ανταγωνισμού.
