- Η επιλογή της Ευρώπης να μεταθέτει τις ουσιαστικές αποφάσεις, μοιάζει επικίνδυνα αργή
- Η απόφαση του Ecofin για επιβολή προσωρινού τέλους στα μικροδέματα χαμηλής αξίας, είναι ένα μεταβατικό μέτρο που ούτε αποκαθιστά τον ισότιμο ανταγωνισμό, ούτε αντιμετωπίζει τη ρίζα του προβλήματος
- Οι κινεζικοί κολοσσοί δεν περιμένουν τις ευρωπαϊκές αποφάσεις, αλλά προχωρούν σε στρατηγικές εξαγορές μεγάλων ευρωπαϊκών εταιρειών και ομίλων
ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΠΡΑΛΟΥ*
Η συζήτηση που άνοιξε το τελευταίο διάστημα στην Ευρώπη γύρω από τις μεγάλες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου από τρίτες χώρες, όπως οι Temu, Shein και AliExpress, δείχνει ότι κάτι αρχίζει επιτέλους να κινείται. Δυστυχώς, αυτό που κυριαρχεί μέχρι στιγμής δεν είναι η ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος, αλλά ακόμα μία άσκηση επικοινωνιακής διαχείρισης, με περιορισμένο πρακτικό αντίκρισμα για την ευρωπαϊκή αγορά και το εμπόριο.
Η πρόσφατη απόφαση του ECOFIN για την επιβολή ενός προσωρινού τέλους 3 ευρώ ανά μικροδέμα χαμηλής αξίας (έως 150 ευρώ) που εισάγεται στην Ευρωπαϊκή Ενωση από τρίτες χώρες παρουσιάστηκε ως ένα πρώτο βήμα «εξισορρόπησης». Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα μεταβατικό μέτρο που ούτε αποκαθιστά τον ισότιμο ανταγωνισμό, ούτε αντιμετωπίζει τη ρίζα του προβλήματος. Ενα οριζόντιο τέλος αυτού του ύψους είναι απολύτως διαχειρίσιμο για τους κινεζικούς κολοσσούς του e-commerce, οι οποίοι λειτουργούν με τεράστιες οικονομίες κλίμακας, χαμηλό κόστος παραγωγής, κρατικές ενισχύσεις και αλυσίδες εφοδιασμού που καμία ευρωπαϊκή μικρομεσαία επιχείρηση δεν μπορεί να ανταγωνιστεί.
Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι το ύψος ενός τέλους. Είναι η ίδια η αρχιτεκτονική του συστήματος. Για χρόνια η Ευρώπη επέτρεψε την ανεξέλεγκτη είσοδο εκατοντάδων εκατομμυρίων μικροδεμάτων χαμηλής αξίας, χωρίς ουσιαστικούς τελωνειακούς ελέγχους, χωρίς πραγματική εποπτεία συμμόρφωσης, χωρίς ισότιμη εφαρμογή κανόνων ΦΠΑ, ασφάλειας προϊόντων και εμπορικής ευθύνης. Το αποτέλεσμα ήταν μια βαθιά στρέβλωση της αγοράς εις βάρος του οργανωμένου ευρωπαϊκού εμπορίου και της εγχώριας παραγωγής.
Την ίδια στιγμή οι κινεζικοί κολοσσοί δεν περιμένουν τις ευρωπαϊκές αποφάσεις. Ηδη προχωρούν σε στρατηγικές εξαγορές μεγάλων ευρωπαϊκών εταιριών ή περιφερειακών «πυλών» προς την ευρωπαϊκή αγορά, ακόμα και μέσω μεγάλων ομίλων, εντάσσοντας στο ίδιο επιχειρηματικό οικοσύστημα κινεζικές και άλλων χωρών επιχειρήσεις. Παράλληλα, οργανώνουν εκτεταμένα δίκτυα αποθηκών εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης, προετοιμάζοντας το επόμενο στάδιο: διανομή εντός Ευρώπης με ευρωπαϊκούς χρόνους, αλλά χωρίς αντίστοιχες ευρωπαϊκές υποχρεώσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή της Ευρώπης να μεταθέτει τις ουσιαστικές αποφάσεις για το 2026 ή ακόμα και το 2028, επικαλούμενη την αναμονή για την ολοκλήρωση του νέου ευρωπαϊκού κόμβου τελωνειακών δεδομένων (e-customs data hub), μοιάζει επικίνδυνα αργή. Η εφαρμογή του μεταβατικού τέλους από τον Ιούλιο του 2026, παρότι προέκυψε έπειτα από πολιτικές πιέσεις για ένα στοιχειώδες προστατευτικό πλαίσιο, δεν αναιρεί το γεγονός ότι το εμπόριο χάνει πολύτιμο χρόνο. Οταν οι κανόνες τεθούν σε πλήρη εφαρμογή, το τοπίο μπορεί ήδη να έχει αλλάξει ανεπιστρεπτί.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι εξακολουθεί να αποφεύγεται η ουσία: πότε και πώς θα εφαρμοστούν ο έλεγχος κάθε πακέτου και η επιβολή δασμών και υποχρεώσεων από το πρώτο ευρώ χωρίς εξαιρέσεις και «παραθυράκια». Χωρίς αυτό καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να θεωρηθεί σοβαρή. Η ισονομία δεν επιτυγχάνεται με συμβολικά τέλη, αλλά με καθολικούς κανόνες που ισχύουν για όλους.
Η Ευρώπη οφείλει να αποφασίσει άμεσα αν θέλει να προστατεύσει τον παραγωγικό και εμπορικό της ιστό ή αν θα συνεχίσει να τον παρακολουθεί να αποδυναμώνεται πίσω από μεταβατικές περιόδους και τεχνικές δικαιολογίες. Το ευρωπαϊκό εμπόριο δεν ζητά προστατευτισμό. Ζητά ισότιμους όρους ανταγωνισμού. Και αυτοί δεν έρχονται αργά. Ερχονται έγκαιρα ή δεν έρχονται καθόλου.
*Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 2/1/2026)
