Η Ελλάδα εξελίσσεται με ταχύ ρυθμό σε ενεργειακό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς αυξάνει τη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), ενισχύει τις διασυνδέσεις της και επενδύει σε δίκτυα και ευελιξία. Η κοινή έκθεση της CHN ENERGY Europe Renewable Energy Holdings και της AFRY αποτυπώνει τη μετάβαση της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε μια κρίσιμη καμπή, αναδεικνύοντας τόσο τις προκλήσεις όσο και τις ευκαιρίες.
ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
Τα τελευταία πέντε χρόνια, το ελληνικό ενεργειακό σύστημα έχει αλλάξει δομικά. Από ένα μοντέλο βασισμένο στον λιγνίτη και στις καθαρές εισαγωγές, μετακινήθηκε σε ένα σύστημα με υψηλή συμμετοχή ΑΠΕ και αυξανόμενη περιφερειακή διασύνδεση. Η σταδιακή απόσυρση του λιγνίτη και η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενισχύουν τον ρόλο της χώρας ως διαμετακομιστικού κόμβου ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο.
ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ
Η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών υπήρξε ο βασικός μοχλός της αύξησης των ΑΠΕ. Το 2024, οι ανανεώσιμες πηγές κάλυψαν περίπου το 43% της ηλεκτροπαραγωγής, με τα φωτοβολταϊκά να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των νέων προσθηκών ισχύος. Ωστόσο, η αύξηση της παραγωγής ξεπέρασε την εξέλιξη της ζήτησης και τις δυνατότητες του δικτύου, δημιουργώντας πιέσεις στη λειτουργία του συστήματος.
ΑΓΟΡΑ
Οι ανισορροπίες αποτυπώνονται στη χονδρεμπορική αγορά, με συχνές περιόδους πολύ χαμηλών ή και αρνητικών τιμών τις μεσημβρινές ώρες και υψηλότερες τιμές τα απογεύματα. Η περιορισμένη αποθήκευση, η χαμηλή απόκριση ζήτησης και οι περιορισμοί ευελιξίας επιτείνουν το φαινόμενο, αυξάνοντας τον επιχειρηματικό κίνδυνο για τους παραγωγούς ΑΠΕ.
ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Η ενεργειακή πολιτική στρέφεται πλέον στην ενσωμάτωση των ΑΠΕ. Προωθούνται αλλαγές στο πλαίσιο εξισορρόπησης και ανακατανομής περικοπών, καθώς και ρυθμίσεις για τη συμμετοχή μονάδων αποθήκευσης στην αγορά. Σημαντικό ρόλο έχουν οι πρωτοβουλίες της ΡΑΑΕΥ και του ΑΔΜΗΕ για τη βελτίωση της λειτουργικότητας του συστήματος.
ΕΥΕΛΙΞΙΑ
Οι επενδύσεις σε αποθήκευση και δίκτυα θεωρούνται καθοριστικές. Έργα μπαταριών με κρατική στήριξη αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία από το 2026, ενώ παράλληλα προχωρούν μεγάλα έργα μεταφοράς, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Αττικής, που μειώνουν τη συμφόρηση και διευκολύνουν νέες συνδέσεις ΑΠΕ.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Η ελληνική αγορά περνά σε μια πιο «ώριμη» φάση, με λιγότερες επιδοτήσεις και μεγαλύτερη έκθεση σε εμπορικούς κινδύνους. Παρά την αυξημένη πολυπλοκότητα, οι στόχοι για τις ΑΠΕ, οι αναβαθμίσεις δικτύων και η περιφερειακή ολοκλήρωση δημιουργούν περιθώριο για βιώσιμα, καινοτόμα έργα. Η έκθεση AFRY – CHN ENERGY αποτυπώνει ένα περιβάλλον με αυξημένες απαιτήσεις, αλλά και ουσιαστικές ευκαιρίες για όσους μπορούν να τις αξιοποιήσουν.
