Το 2025 καταγράφηκε ως χρονιά έντονης προσαρμογής για τα ελληνικά νοικοκυριά. Οι τιμές αγαθών και υπηρεσιών συνέχισαν να απορροφούν σημαντικό μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος, οδηγώντας σε ανακατανομή της καταναλωτικής δαπάνης. Η κάλυψη βασικών αναγκών, όπως τρόφιμα, στέγαση και ενέργεια, βρέθηκε στο επίκεντρο, περιορίζοντας τη δυνατότητα για δευτερεύουσες αγορές. Η τιμή αναδείχθηκε σε βασικό κριτήριο επιλογής, ενώ η σύγκριση προϊόντων και καταστημάτων έγινε μόνιμη πρακτική.
ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή στο ενδεκάμηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025 διαμορφώθηκε στο 2,5%, έναντι 2,7% το 2024. Παρά τη σχετική σταθεροποίηση, η εμπειρία των καταναλωτών παρέμεινε επιβαρυμένη, καθώς οι συσσωρευμένες αυξήσεις της περιόδου 2021-2025 δεν αντιστράφηκαν. Σε βάθος τετραετίας, ο πληθωρισμός ξεπέρασε το 17%, με ορισμένες κατηγορίες να εμφανίζουν ακόμη μεγαλύτερες ανατιμήσεις.
ΑΓΟΡΑ
Το 2025 σηματοδότησε και την οριστική άρση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, το οποίο είχε εφαρμοστεί ως έκτακτο μέτρο από το 2021. Η επιστροφή σε καθεστώς πλήρους ελευθερίας τιμολόγησης ενίσχυσε τους προβληματισμούς για την αποτελεσματικότητα της αυτορρύθμισης της αγοράς, ιδίως σε περιβάλλον περιορισμένης αγοραστικής δύναμης.
ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ
Όπως επισημαίνει ο Γεώργιος Μπάλτας, καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το 2025 δεν έφερε αιφνίδιες ανατροπές αλλά εδραίωσε υφιστάμενες τάσεις. Οι καταναλωτές προχώρησαν σε μείωση όγκου αγορών, στροφή σε φθηνότερα προϊόντα και συστηματική αναζήτηση προσφορών. Ιδιαίτερα στα τυποποιημένα προϊόντα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ενίσχυσαν τη θέση τους, καθώς προσφέρουν προβλεψιμότητα κόστους σε κατηγορίες υψηλής συχνότητας αγοράς. Εκτιμάται ότι το μερίδιο δαπάνης τους στα σούπερ μάρκετ πλησίασε το 27%-28% στο τέλος του 2025.
ΣΤΕΓΑΣΗ
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της κατανάλωσης έπαιξε η αγορά ακινήτων. Η συνεχιζόμενη άνοδος τιμών κατοικιών και ενοικίων απορρόφησε αυξανόμενο μέρος του εισοδήματος, περιορίζοντας άλλες δαπάνες. Για μεγάλο τμήμα των νοικοκυριών, η απόκτηση κατοικίας απομακρύνθηκε από τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Παράλληλα, το κόστος ενέργειας συνέχισε να επηρεάζει άμεσα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και έμμεσα τις τελικές τιμές, μέσω της επιβάρυνσης του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Για το 2026, οι προσδοκίες συγκλίνουν σε μεγαλύτερη σταθερότητα και αποκλιμάκωση των πιέσεων, κυρίως αν συνεχιστεί η μείωση του ενεργειακού κόστους. Ωστόσο, η καταναλωτική συμπεριφορά αναμένεται να διατηρήσει στοιχεία σύνεσης, διαμορφώνοντας ένα πιο προβλέψιμο αλλά συγκρατημένο περιβάλλον για την αγορά.
Πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
