Τα διμερή συμβόλαια αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs) αποτελούν βασικό εργαλείο χρηματοδότησης και ανάπτυξης έργων ΑΠΕ σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ωστόσο, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, η αγορά περνά σε μια φάση αυξημένης πολυπλοκότητας, με καθυστερήσεις, περιορισμένη όρεξη για ρίσκο και αναθεώρηση των βασικών χαρακτηριστικών των συμφωνιών.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
Στην Ελλάδα, ένα από τα βασικά εμπόδια για την ωρίμανση της αγοράς PPAs είναι το περιορισμένο πλήθος βιομηχανικών καταναλωτών που διαθέτουν το απαιτούμενο μέγεθος και πιστοληπτική ικανότητα για να στηρίξουν μακροχρόνιες διμερείς συμβάσεις. Παράλληλα, οι off-takers εμφανίζουν αυξημένο ενδιαφέρον για υβριδικά έργα φωτοβολταϊκών με αποθήκευση, καθώς προσφέρουν μεγαλύτερη σταθερότητα στο προφίλ παραγωγής. Η καθυστέρηση όμως στην ανάπτυξη έργων αποθήκευσης επιβραδύνει και την υπογραφή νέων PPAs.
ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ
Ένας ακόμη παράγοντας αβεβαιότητας είναι η συχνή εμφάνιση αρνητικών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά. Όπως έχει επισημανθεί από στελέχη της αγοράς, μεταξύ των οποίων και η Όλγα Μαρία Κυρίτση, Senior Legal Counsel της BayWa r.e., οι συνθήκες αυτές καθιστούν τα PPAs λιγότερο ελκυστικά για τους αγοραστές, καθώς ενδέχεται να δεσμεύονται σε τιμές υψηλότερες από εκείνες της Αγοράς Επόμενης Ημέρας. Το ζήτημα είναι ακόμη πιο έντονο στα virtual PPAs, όπου η εκκαθάριση βασίζεται στη διαφορά μεταξύ της συμφωνημένης τιμής και της χονδρεμπορικής αγοράς.
ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Σε θεσμικό επίπεδο, ο νόμος 5095/2024 προβλέπει προτεραιότητα στη χορήγηση όρων σύνδεσης για έργα ΑΠΕ που συνδέονται με PPAs, με φυσική ή χρηματοοικονομική παράδοση, καθώς και εξαίρεση από περιορισμούς έγχυσης για έργα που θα τεθούν σε λειτουργία έως το τέλος του 2026. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με πηγές της αγοράς, από το καλοκαίρι του 2024 έργα που προορίζονται για βιομηχανικά PPAs δεν έχουν λάβει όρους σύνδεσης, ενισχύοντας το κλίμα ανασφάλειας και οδηγώντας σε επιλογή συμβάσεων μικρότερης διάρκειας.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αγορά PPAs κινήθηκε ανοδικά τα προηγούμενα χρόνια, με το 2024 να καταγράφει ρεκόρ νέων συμφωνιών. Η Ισπανία ηγήθηκε με 3,1 GW, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο έφτασε τα 1,4 GW. Τεχνολογικές εταιρίες, data centers, τηλεπικοινωνίες και αλυσίδες λιανεμπορίου παρέμειναν οι βασικοί αγοραστές πράσινης ενέργειας.
ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις γίνονται πλέον πιο σύνθετες, με περισσότερες ρήτρες, περιόδους χάριτος και σαφώς ορισμένες κυρώσεις για καθυστερήσεις, όπως επισημαίνει και το εξειδικευμένο ενεργειακό μέσο Montel. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 καταγράφηκε μείωση τόσο στον αριθμό όσο και στην ισχύ των νέων συμβάσεων σε σχέση με το 2024.
ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ
Η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμφωνία για το 2025 αφορά τη συνεργασία της Iberdrola με τη Mercadona, για περισσότερα από 300 MW από αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα, με δεκαετή ορίζοντα. Η συμφωνία αυτή αποτυπώνει ότι, παρά τις δυσκολίες, τα PPAs παραμένουν κρίσιμο εργαλείο για την ενεργειακή μετάβαση, με την αγορά όμως να προσαρμόζεται σε ένα πιο απαιτητικό και μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
