Ο παππούς Ευθύμιος Ευθυμιάδης, πρόσφυγας από τη Ραιδεστό, «έριξε» στη Θεσσαλονίκη το 1935 τον πρώτο σπόρο μιας επιχειρηματικής ιδέας η οποία τις επόμενες δεκαετίες έμελλε να γράψει -και συνεχίζει- τη δική της «χρυσή» ιστορία στο ελληνικό επιχειρείν. Η δεύτερη γενιά, ο πρόεδρος Νίκος Ευθυμιάδης, έβαλε τον όμιλο σε στερεές βάσεις, τον γιγάντωσε, φέρνοντας τον αγρό δίπλα στην καινοτομία και την τεχνολογία. Η τρίτη γενιά, οι αντιπρόεδροι Θύμης και Βάσος Ευθυμιάδης, ισχυροποίει ακόμα περισσότερο την Efthymiadis Agrotechnologies, διευρύνοντας τις δραστηριότητες εντός και εκτός συνόρων και αντιμετωπίζοντας με επιτυχία τις μεγάλες προκλήσεις των «μοντέρνων καιρών» του 21ου αιώνα.
Συνέντευξη στον Νάσο Χατζητσάκο
Οι Θύμης και Βάσος Ευθυμιάδης «άνοιξαν τα χαρτιά» τους στην «DEALnews». Οι αντιπρόεδροι του Ομίλου Efthymiadis Agrotechnologies, αν και επισημαίνουν ότι οι προκλήσεις της εποχής είναι πιο πολύπλοκες από ποτέ και διαμορφώνουν μια νέα, ασταθή πραγματικότητα, τονίζουν ότι θα συνεχίσουν να δημιουργούν αξία για τον αγρό και την ελληνική γη. Επισημαίνουν ότι, πλέον, «η γεωργία παύει να είναι ”τέχνη” και μετατρέπεται σε επιστήμη» και ο όμιλος, συνδυάζοντας συνολικές λύσεις που βασίζονται στην τεχνολογία και την καινοτομία, συνεχίζει με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξή του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Στη χώρα μας, τονίζουν, τα μεγαλύτερα κενά εντοπίζονται στη σύνδεση της παραγωγής με την αγορά και τις ψηφιακές δεξιότητες. Παράλληλα, ασκούν κριτική στην Ε.Ε. για το γεγονός ότι βάζει με τις υφιστάμενες πολιτικές τις επιχειρήσεις να «τετραγωνίσουν τον κύκλο», προσπαθώντας να παράγουν περισσότερο και σε ανταγωνιστικό κόστος, αλλά με λιγότερες και ακριβότερες εισροές. Ολόκληρη η συνέντευξη των Θύμη και Βάσου Ευθυμιάδη στην «DEALnews» ακολουθεί στη συνέχεια:
ΘΥΜΗΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ
Ερ.: Ο όμιλός σας συμπλήρωσε φέτος 90 χρόνια ιστορίας. Ποιες ήταν οι προκλήσεις όταν έγιναν τα πρώτα βήματα και πώς κατάφερε να είναι από τους πιο ισχυρούς στον τομέα δραστηριοποίησής του;
Απ.: Η ιστορία του Ομίλου Efthymiadis Agrotechnologies άρχισε το 1935 στη Θεσσαλονίκη, με τον παππού μας, Ευθύμιο Ευθυμιάδη, πρόσφυγα από τη Ραιδεστό, να ανοίγει ένα μικρό κατάστημα σπόρων και βολβών στο κέντρο της πόλης. Την εποχή εκείνη η χώρα προσπαθούσε να γιατρέψει τις πληγές της Μικρασιατικής Καταστροφής, ενώ ο τομέας της γεωργίας ήταν ο βασικός πυλώνας της επιβίωσης. Εκεί που άλλοι έβλεπαν δυσκολίες, ο ιδρυτής μας είδε ευκαιρία: να γίνει αξιόπιστος προμηθευτής ποιοτικών αγροτικών εφοδίων, για μια Ελλάδα που ξαναγεννιόταν.
Από τότε και για πολλές δεκαετίες η επιχείρηση εξελίχθηκε μέσα από μεγάλες αλλαγές: εισαγωγές φυτοφαρμάκων, ίδρυση παραγωγικών εγκαταστάσεων, διεύρυνση αντικειμένου, συγχωνεύσεις και εξαγορές, διεθνείς συνεργασίες. Ο πυρήνας όμως έμεινε ίδιος: να δημιουργούμε αξία για τον αγρό και την ελληνική γη, με σεβασμό στον παραγωγό και στην ποιότητα του τελικού προϊόντος.
Αυτή η εμμονή στην ποιότητα ήταν που μας κράτησε όρθιους σε δύσκολες περιόδους: πόλεμο, δικτατορία, χρηματιστηριακή κρίση, Μνημόνια, πανδημία. Και τώρα, 90 χρόνια μετά, εξακολουθούμε να επενδύουμε σε τεχνολογία, ανθρώπινο δυναμικό και διεθνή δικτύωση, διατηρώντας την ίδια αποστολή: να στηρίζουμε τους ανθρώπους της γης με καινοτόμες λύσεις στον σπόρο, στη φυτοπροστασία, στη θρέψη, στο χωράφι και στην αλυσίδα παραγωγής αγροδιατροφικών προϊόντων.
Ερ.: Πλέον οι συνθήκες είναι διαφορετικές από αυτές που υπήρχαν όταν ιδρύθηκε η εταιρία. Ποιες είναι οι σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζετε;
Απ.: Οι προκλήσεις σήμερα είναι πιο πολύπλοκες από ποτέ. Η κλιματική αλλαγή, η πίεση σε όλους τους πόρους της παραγωγής, η ανάγκη για μείωση των εισροών, οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, η ενεργειακή κρίση και οι αυξημένες απαιτήσεις των καταναλωτών διαμορφώνουν μια νέα, ασταθή πραγματικότητα. Σε αυτή την πραγματικότητα, η γεωργία δεν είναι πια υπόθεση μόνο του αγρότη, αλλά και του επιστήμονα, του τεχνολόγου, του εξαγωγέα, του μεταποιητή και, βεβαίως, του καταναλωτή.
Ο όμιλος ανταποκρίνεται μέσα από συνολικές λύσεις που βασίζονται στην τεχνολογία και την καινοτομία: εφαρμόζουμε γεωργία ακριβείας, δουλεύουμε με drones, δορυφόρους και αισθητήρες, επενδύουμε σε βιολογικά, βιοδραστικά και μικροβιακά προϊόντα, εξελίσσουμε σπόρους που να ανταποκρίνονται καλύτερα στις σημερινές συνθήκες, εξερευνούμε τη δυνατότητα εγκατάστασης νέων καλλιεργειών στη χώρα μας όπως η Καμελίνα και το Teff, πιστοποιούμε την αλυσίδα παραγωγής. Επίσης, τα τελευταία χρόνια αυξήσαμε σημαντικά το αποτύπωμά μας και σε πολλές γειτονικές αγορές. Λειτουργούμε θυγατρικές σε Κύπρο, Ρουμανία, Σερβία, Βουλγαρία, Β. Μακεδονία και Τουρκία, ενώ επεκτεινόμαστε και σε τοπικές συνεργασίες, που φέρνουν την ελληνική τεχνογνωσία που υπάρχει στον τομέα μας και σε χώρες του εξωτερικού.
Στόχος μας είναι όχι μόνο να επιβιώσουμε, αλλά να αναπτυχθούμε δυναμικά μέσα από την εξειδίκευση και την ακεραιότητα. Υπάρχει χώρος για όποιον μπορεί να καινοτομεί, να συνεργάζεται και να βλέπει την αλυσίδα παραγωγής αγροδιατροφικών προϊόντων ολιστικά.
Ερ.: Πώς επηρεάζεται το επιχειρείν ευρύτερα στην Ελλάδα αλλά και ειδικά οι τομείς δραστηριοποίησής σας λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων;
Απ.: Οι κρίσεις πλέον δε συμβαίνουν μία μία, επικαλύπτονται. Η πανδημία επιδείνωσε τη διαθεσιμότητα πρώτων υλών και λιπασμάτων, ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέβασε το κόστος ενέργειας και μεταφοράς, ενώ ανέδειξε και τη σπουδαιότητα της επισιτιστικής επάρκειας. Την ίδια στιγμή οι καταναλωτές θέλουν διαφάνεια, ιχνηλασιμότητα και οικολογική προσέγγιση στα παραγόμενα προϊόντα.
Εμείς απαντάμε με ευελιξία: έχουμε ενεργοποιήσει πολυεπίπεδα δίκτυα προμηθευτών, διατηρούμε αποθέματα ασφαλείας σε κρίσιμες κατηγορίες και αναπτύσσουμε δικές μας παραγωγικές δραστηριότητες, ώστε να μειώσουμε την εξάρτηση από διεθνείς αγορές.
Ερ.: Επηρεάζουν τις εξαγωγές οι νέοι δασμοί και πώς θεωρείτε ότι μπορούν οι ελληνικές επιχειρήσεις να σταθούν όρθιες μέσα στη νέα διαρκώς μεταβαλλόμενη κανονικότητα;
Απ.: Οι δασμοί, αλλά κυρίως οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις, σε αρκετές περιπτώσεις αλλάζουν όντως τα δεδομένα. Δεν είναι μόνο θέμα κόστους, αλλά και κανονισμών. Πολλά προϊόντα απαιτούν πλέον ειδική πιστοποίηση, δεδομένα άνθρακα και υδατικού αποτυπώματος. Οποιος δεν προσαρμοστεί απλώς θα μείνει έξω από τις αλυσίδες τροφίμων του μέλλοντος.
Η λύση είναι να επενδύσουμε στην κατεύθυνση της μετάβασης στις νέες συνθήκες της αγοράς και να απαιτήσουμε από τον δημόσιο τομέα πολιτικές που στηρίζουν όσους κάνουν τέτοια θετικά βήματα. Για εμάς αυτό σημαίνει στρατηγικές συνεργασίες, κοινές δράσεις R&D με ανεξάρτητα ερευνητικά ιδρύματα, αλλά και μεγάλους προμηθευτές μας και, κυρίως, εκπαίδευση του ίδιου του παραγωγού, ώστε να μη μένει πίσω, αλλά να έχει πρόσβαση και να αξιοποιεί όλα τα απαραίτητα νέα «όπλα» για να πάει μπροστά.
Ερ.: Ποια είναι η σχέση που διαμορφώνεται ανάμεσα στην τεχνολογία και τον πρωτογενή, ειδικά τον αγροτικό τομέα;
Απ.: Η γεωργία παύει να είναι «τέχνη» και μετατρέπεται σε επιστήμη. Τα εργαλεία της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι εναέριες εικόνες, οι τεχνολογίες αισθητήρων και οι mobile εφαρμογές εισέρχονται στην καθημερινή λήψη αποφάσεων. Αυτό δεν αφαιρεί το σημαντικό ρόλο του ίδιου του αγρότη, αλλά τον μετατρέπει σε διαχειριστή δεδομένων για την επιλογή των βέλτιστων καλλιεργητικών πρακτικών, με στόχο να παραμείνει ανταγωνιστικός σε διεθνές επίπεδο.
Την ίδια στιγμή η γενετική αλλάζει το πεδίο. Νέες τεχνικές, όπως οι NGTs, δημιουργούν πολύ πιο γρήγορα νέες ποικιλίες πιο ανθεκτικές στην ξηρασία, στην υψηλή αλατότητα και τις ακραίες θερμοκρασίες. Αν προστεθεί και η αναγεννητική γεωργία που ενισχύει το έδαφος και μειώνει τις χημικές εισροές, βλέπουμε έναν ορίζοντα όπου η τεχνολογία και η φύση συνεργάζονται πιο αρμονικά για την παραγωγή ποιοτικών αγροδιατροφικών προϊόντων.
ΒΑΣΟΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ
Ερ.: Ποια είναι σήμερα η στρατηγική προτεραιότητα του ομίλου στην αλυσίδα «αγρότης, βιομηχανία, λιανεμπόριο, καταναλωτής»;
Απ.: Σήμερα δίνουμε ολοένα και μεγαλύτερη έμφαση στο να συνδέουμε ενεργά όλη την αλυσίδα παραγωγής τροφίμων. Εδώ είναι καλό να τονίσουμε ότι ο «τελικός χρήστης» των αγροτικών προϊόντων δεν είναι πάντα ο καταναλωτής, αλλά συχνά είναι η μεταποιητική βιομηχανία τροφίμων, που έχει τις δικές της προδιαγραφές, ακριβώς όπως και τα supermarkets έχουν τις αντίστοιχες δικές τους. Αυτό μας οδηγεί σε μια στρατηγική όπου το αγροτικό προϊόν παράγεται μέσω των συγκεκριμένων αναγκών που έχει όλη η αλυσίδα αξία, ενώ ταυτόχρονα αξιολογείται και με άλλα κριτήρια όπως το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα και η ασφάλειά του ως προς την κατανάλωση.
Εκεί, λοιπόν, που εντοπίζουμε τα μεγαλύτερα κενά στην Ελλάδα είναι σε δύο πεδία: στη σύνδεση της παραγωγής με την αγορά και τις ψηφιακές δεξιότητες. Ο παραγωγός ξέρει άριστα τη γη του, αλλά δεν έχει πάντα τη γνώση ή τα κεφάλαια να επενδύει σε λογισμικά, δορυφορικά δεδομένα, βιοδείκτες ή πιστοποιήσεις. Εμείς, λοιπόν, προσπαθούμε να φέρουμε αυτήν την τεχνογνωσία κοντά του, είτε με τα δικά μας εργαστήρια και συμβούλους είτε μέσα από συνδεδεμένες υπηρεσίες ή με συμβολαιακές συνεργασίες, που του εξασφαλίζουν απορρόφηση του προϊόντος του και ένα καλό, σταθερό εισόδημα.
Παράλληλα, επενδύουμε στην εκπαίδευση και την υποστήριξη με επιστημονικά εργαλεία όπως το CropApp, μια πλατφόρμα που συνδυάζει δεδομένα εδάφους, καιρού και διατροφικών αναγκών των φυτών, ώστε οι γεωργοί να παίρνουν αποφάσεις με βάση την ακρίβεια και όχι τη συνήθεια.
Ερ.: Ποιες αλλαγές σε φυτοπροστασία, ασφάλεια, βιώσιμη χρήση, ESG θεωρείτε πιο κρίσιμες τα επόμενα χρόνια;
Απ.: Ζούμε εν μέσω μιας διαρκούς -και δυστυχώς όχι καλά ενορχηστρωμένης- μετάβασης. Η Ε.Ε., με το υπερβολικά αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο που διέπει την έγκριση των δραστικών ουσιών φυτοπροστατευτικών προϊόντων, έχει οδηγήσει πρακτικά σε κάθετη μείωση των ήδη υφιστάμενων προϊόντων αλλά, κυρίως, σε μηδενισμό της εισαγωγής νέας τεχνολογίας στην ευρωπαϊκή γεωργία, ενώ οι ολοένα και αυξανόμενες υποχρεώσεις που σχετίζονται με παράγοντες όπως το ESG ανεβάζουν συνεχώς το κόστος παραγωγής σε σχέση με τις χώρες εκτός Ε.Ε. που παράγουν παρόμοια αγροτικά προϊόντα. Αυτοί οι παράγοντες μάς φέρνουν μπροστά σε μια αέναη προσπάθεια τετραγωνισμού του κύκλου: πρέπει να παράγουμε περισσότερο και σε ανταγωνιστικό κόστος, αλλά με λιγότερες και ακριβότερες εισροές, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ασφάλεια για το περιβάλλον και τον καταναλωτή, αλλά και το αγροτικό εισόδημα. Πρόκειται για έναν γρίφο ιδιαίτερα δυσεπίλυτο…
Ως όμιλος ανταποκρινόμαστε συνολικά: ενισχύουμε την ψηφιακή γνώση, εμπλουτίζουμε το χαρτοφυλάκιό μας με αποτελεσματικές λύσεις φυτοπροστασίας χαμηλής τοξικότητας, επενδύουμε σε προηγμένο γενετικό υλικό, παρακολουθούμε επισταμένα όλη τη νομοθετική εξέλιξη που διέπει την αγροτική οικονομία και ενημερώνουμε άμεσα τη διανομή και τον παραγωγό για τις αλλαγές. Δεν πρόκειται απλώς για αλλαγή προϊόντων, αλλά για αλλαγή φιλοσοφίας.
Ερ.: Μετά τις αναταράξεις σε πρώτες ύλες/ενέργεια, ποια μέτρα ανθεκτικότητας κρατήσατε και πόσο κόστος προσθέτουν στο τελικό προϊόν;
Απ.: Η εμπειρία των τελευταίων ετών, από τον κορονοϊό μέχρι τον πόλεμο στην Ουκρανία, μας δίδαξε με τον δύσκολο τρόπο ότι η εφοδιαστική αλυσίδα πρέπει να λειτουργεί σαν ζωντανός οργανισμός. Ετσι, υιοθετήσαμε μια πολυδιάστατη προσέγγιση ανθεκτικότητας: αναπτύξαμε συνεργασίες με πολλαπλούς προμηθευτές, ενισχύσαμε την τοπική παραγωγή για να μειώσουμε εξαρτήσεις από μακρινές πηγές εφοδιασμού και διατηρούμε υψηλότερα αποθέματα σε καίρια προϊόντα.
Αυτή η στρατηγική έχει ένα όχι αμελητέο κόστος της τάξης του 2%-4%, αφού αυξάνει τις ανάγκες κεφαλαίου κίνησης και συχνά οδηγεί σε επιλογές προμηθευτών όχι με βάση την τιμή, αλλά την εγγύτητα και την ασφάλεια παράδοσης. Ωστόσο, είναι ένα κόστος που θεωρούμε αναγκαία επένδυση για λογαριασμό του ίδιου του αγρότη, αλλά και του supermarket και της βιομηχανίας τροφίμων, που ζητά επιτακτικά σταθερότητα. Στο τέλος της ημέρας η έλλειψη προϊόντος έχει πολύ μεγαλύτερο κόστος από μια λελογισμένη μείωση στο περιθώριο.
Ερ.: Πώς οργανώνετε τη συνύπαρξη οικογενειακής διοίκησης και επαγγελματικού management;
Απ.: Η ισορροπία αυτή είναι μέρος της DNA μας. Είμαστε στην τρίτη γενιά μιας οικογενειακής επιχείρησης και ταυτόχρονα λειτουργούμε με διεθνείς εταιρικές προδιαγραφές. Εχουμε διαχωρίσει τον ρόλο του μετόχου από αυτόν του καθημερινού manager της εταιρίας, έχοντας εκχωρήσει σχεδόν το σύνολο των λειτουργικών αρμοδιοτήτων σε έμπειρα και ικανότατα στελέχη. Ταυτόχρονα, οι μέτοχοι είναι δίπλα τους, αλλά όχι από πάνω τους, για τη χάραξη μεσομακροπρόθεσμων πολιτικών και την επίλυση των όποιων πιο καθημερινών θεμάτων χρήζουν μεγαλύτερης προσοχής.
Αυτό που πρωτίστως μετράει για εμάς είναι η κουλτούρα: εμπιστοσύνη στους ανθρώπους, μεθοδική δουλειά, θέσπιση φιλόδοξων στόχων, επιβράβευση του αποτελέσματος. Επενδύουμε συνεχώς στον αριθμό και στην ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού μας, έχοντας ένα μείγμα στελεχών με 20 και 30 χρόνια εμπειρίας στη γεωργία, αλλά και νέους επιστήμονες, που έρχονται με νέες ιδέες και πιο μοντέρνες προσεγγίσεις. Αυτό δημιουργεί έναν οργανισμό ιδιαίτερα ανθεκτικό στις διεθνείς μεταβολές αλλά και ανοιχτό στο μέλλον. Αλλωστε, η συνειδητή στρατηγική διεθνοποίησης του ομίλου δεν έχει μόνο ως στόχο τη επιχειρησιακή του εξάπλωση, αλλά και τη λειτουργική τεχνογνωσία που αποκτάται από εταιρίες πιο μεγάλες και πιο πολυσχιδείς από εμάς.
Ερ.: Αν έπρεπε να προτείνετε τρεις πρακτικές που αυξάνουν άμεσα το εισόδημα του παραγωγού (χωρίς να μεγαλώνουν τον κίνδυνο), ποιες θα ήταν;
Απ.: Πρώτα απ’ όλα, ακριβής διαχείριση των εισροών, κυρίως μέσω συλλογής και επεξεργασίας ψηφιακών δεδομένων: λίπανση, άρδευση και φυτοπροστασία, με βάση πραγματικά στοιχεία και όχι αντανακλαστικές συνήθειες.
Δεύτερον, συμμετοχή σε συμβολαιακά σχήματα που ενισχύουν την προβλεψιμότητα και την ασφάλεια, τόσο των τιμών όσο και των καναλιών διάθεσης.
Τρίτον, σταδιακή ένταξη τεχνολογιών ήσσονος περιβαλλοντικού αποτυπώματος, που στο εγγύς μέλλον θα αυξάνουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του παραγωγού, διασφαλίζοντας την πρόσβαση στις αγορές του τελικού προϊόντος, αλλά και την απρόσκοπτη χρηματοδότηση της καλλιέργειας.
Μετράμε πάντα το ROI με στοιχεία που αντλούμε από τα ίδια τα χωράφια: απόδοση ανά στρέμμα, μείωση κόστους εισροών, ποιότητα παραγωγής που να μεταφράζεται σε αυξημένο εισόδημα. Κανένα πρόγραμμα καλλιέργειας δεν προτείνεται αν δεν μπορεί να αποδείξει την οικονομική του αξία, γιατί είναι βέβαιο ότι σε αντίθετη περίπτωση η αγορά σταδιακά θα το απορρίψει.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 24/12/2025)
