«Κλειδί» για την επιλεξιμότητα είναι η κατάταξη κινδύνου και δυνητικοί δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα επιτηδευματίες και νομικά πρόσωπα, όταν καταταγούν σε μέτρια ή υψηλή κατηγορία κινδύνου αφερεγγυότητας από τον Ηλεκτρονικό Μηχανισμό Εγκαιρης Προειδοποίησης Οφειλετών
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
Νέο εργαλείο «πρόληψης πριν από την κατάρρευση» θεσπίζεται για επαγγελματίες και επιχειρήσεις που δείχνουν να πλησιάζουν την αφερεγγυότητα, με επιδότηση συμβουλευτικών υπηρεσιών μέσω επιταγής (voucher) και στόχο να υπάρξει έγκαιρη καθοδήγηση από ειδικούς προτού καταλήξουν στη χρεοκοπία.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο όπου το ιδιωτικό χρέος συνεχίζει να πιέζει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα ως προς το Δημόσιο. Στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025 το νέο ληξιπρόθεσμο χρέος από φόρους ανήλθε σε 7,258 δισ. ευρώ. Το συνολικό ληξιπρόθεσμο προς την Εφορία, μετά την αφαίρεση των ανεπίδεκτων είσπραξης, διαμορφώθηκε στα 85,18 δισ. ευρώ, με τους οφειλέτες κοντά στα 3,9 εκατ.
Στο μέτωπο των ασφαλιστικών εισφορών, οι οφειλές που έχουν ενταχθεί στο ΚΕΑΟ παραμένουν πάνω από το όριο των 50 δισ. ευρώ. Στο τέλος Ιουνίου 2025 το τρέχον υπόλοιπο διαμορφώθηκε στα 50,292 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 562,04 εκατ. ευρώ σε σχέση με το τέλος Μαρτίου, σύμφωνα με τα στοιχεία της τριμηνιαίας έκθεσης για το β’ τρίμηνο.
ΤΙ ΟΡΙΖΕΙ Η ΔΙΑΤΑΞΗ
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος από την «εκ των υστέρων» διαχείριση στην έγκαιρη παρέμβαση. Η διάταξη για το voucher εντάχθηκε σε νόμο που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α 228/12.12.2025 και προσθέτει το άρθρο 4Α στον ν. 4738/2020 για τη ρύθμιση οφειλών και τη δεύτερη ευκαιρία.
Το πρόγραμμα έχει τίτλο «Παροχή υπηρεσιών συμβουλευτικής καθοδήγησης σε οφειλέτες φυσικά πρόσωπα επιτηδευματίες και νομικά πρόσωπα με χρήση επιταγής (voucher)». Ο νόμος προβλέπει ότι μπορεί να χρηματοδοτηθεί από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0, στον άξονα 4.4 και στη δράση 16580, για την επιτάχυνση διαδικασιών αναδιάρθρωσης ιδιωτικού χρέους και τη δεύτερη ευκαιρία. Φορέας υλοποίησης ορίζεται η Κοινωνία της Πληροφορίας Μονοπρόσωπη Α.Ε., με ρητή αναφορά ότι τηρούνται οι κανόνες κρατικών ενισχύσεων ήσσονος σημασίας.
Το «κλειδί» για την επιλεξιμότητα είναι η κατάταξη κινδύνου. Δυνητικοί δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα επιτηδευματίες και νομικά πρόσωπα, όταν καταταγούν σε μέτρια ή υψηλή κατηγορία κινδύνου αφερεγγυότητας από τον Ηλεκτρονικό Μηχανισμό Εγκαιρης Προειδοποίησης Οφειλετών. Η ίδια η πλατφόρμα έγκαιρης προειδοποίησης λειτουργεί ως πύλη, καθώς η κατάταξη κινδύνου αποτελεί προαπαιτούμενο για να ενεργοποιηθεί το δικαίωμα υποβολής αίτησης.
Το voucher δεν θα λειτουργήσει ως επιδότηση κεφαλαίου, αλλά ως χρηματοδοτική κάλυψη υπηρεσίας. Αφορά συμβουλευτικές υπηρεσίες από πιστοποιημένους επαγγελματίες, ώστε ο οφειλέτης να χαρτογραφήσει την κατάσταση, να δει δυνατότητες αποφυγής αφερεγγυότητας με βάση το ισχύον πλαίσιο και να οργανώσει τα επόμενά του βήματα. Ενδεικτικά, ο νόμος αναφέρει διερεύνηση δυνατοτήτων αποφυγής, επιχειρηματική υποστήριξη, καθοδήγηση και ενδυνάμωση της επιχειρηματικής σκέψης, καθώς και εμψύχωση και ψυχολογική υποστήριξη.
Το πρακτικό σκέλος θα περάσει μέσα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα του Μηχανισμού Εγκαιρης Προειδοποίησης, που φιλοξενείται στις υποδομές της γενικής γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Ο νόμος προβλέπει πλαίσιο προστασίας δεδομένων, με την Κοινωνία της Πληροφορίας να εμφανίζεται ως υπεύθυνος επεξεργασίας, ενώ η υλοποίηση θα στηρίζεται σε πιστοποιημένους παρόχους συμβουλών.
Το χρονοδιάγραμμα της ρύθμισης καθώς και άλλες βασικές λεπτομέρειες θα καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η απόφαση θα ορίσει δικαιούχους, κριτήρια, διαδικασία, αρμόδια όργανα, χρόνους υλοποίησης, υποχρεώσεις, ελέγχους, κυρώσεις και τεχνικά ζητήματα λειτουργίας της πλατφόρμας, ενώ η εκκίνηση θα εξαρτηθεί από τις εφαρμοστικές αποφάσεις και το άνοιγμα της πλατφόρμας. Οπως αναφέρουν πηγές του οικονομικού επιτελείου στην «DEALnews», το βασικό ζητούμενο είναι η διαδικασία να είναι όσο γίνεται πιο απλή, ώστε η βοήθεια να φτάνει σε όσες επιχειρήσεις και επαγγελματίες την έχουν ανάγκη προτού «σφίξει» η θηλιά της χρεοκοπίας.
Μέχρι να εκδοθεί η κοινή υπουργική απόφαση δεν έχουν αποτυπωθεί επακριβώς το ύψος της επιταγής ανά δικαιούχο ούτε το ακριβές πακέτο υπηρεσιών.
Ποιο πρόβλημα θα αντιμετωπίσει η ρύθμιση
Το πρόβλημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η ρύθμιση είναι συχνό επαναλαμβανόμενο. Πολλές επιχειρήσεις οδηγούνται σε υπερχρέωση όχι μόνο επειδή χάνουν τζίρο, αλλά επειδή καθυστερούν να οργανώσουν την αντίδρασή τους, να συγκεντρώσουν στοιχεία, να αξιολογήσουν τη βιωσιμότητά τους και να κινηθούν έγκαιρα προς μια λύση ρύθμισης ή αναδιάρθρωσης. Το voucher στοχεύει να φέρει νωρίτερα στο τραπέζι μια οργανωμένη αποτίμηση και ένα σχέδιο δράσης προτού συσσωρευτούν νέες οφειλές και ενταθεί η πίεση από προσαυξήσεις και μέτρα είσπραξης.
Η παρέμβαση δεν αντικαθιστά τις υπάρχουσες διαδικασίες ρύθμισης. Συμπληρώνει το πλαίσιο της δεύτερης ευκαιρίας, όπου περιλαμβάνονται και διατάξεις για αναστολή και, υπό προϋποθέσεις, εξάλειψη του αξιοποίνου σε περίπτωση πτώχευσης, ώστε να μην παραμένουν «όμηροι» ποινικών διώξεων όσοι έχουν μπει σε διαδικασία πτώχευσης και απαλλαγής από τα χρέη.
Σε κάθε περίπτωση, τα μεγέθη των οφειλών προς Εφορία και ταμεία και ο ρυθμός δημιουργίας νέων χρεών δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι παροδικό, γι’ αυτό και το νέο voucher, αν ενεργοποιηθεί γρήγορα και με σαφείς κανόνες, μπορεί να λειτουργήσει ως προληπτικό εργαλείο για επιχειρήσεις που ακόμη προλαβαίνουν να σταθεροποιήσουν την κατάσταση προτού οι υποχρεώσεις γίνουν μη διαχειρίσιμες και το οριστικό «λουκέτο» είναι πλέον μονόδρομος.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (19 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025)
