Ξαφνικά η κυβέρνηση θυμήθηκε τον «κοινωνικό αυτοματισμό». Μάλιστα! Δεν είναι η πρώτη φορά, άλλωστε, που οι κυβερνήσεις επιδιώκουν τέτοιας μορφής «αντανακλαστικά». Τουλάχιστον αυτή η κυβέρνηση για πρώτη φορά χρησιμοποίησε τον όρο «κοινωνικός» και το εννοούσε. Βέβαια, όχι όπως το αντιλαμβάνεται η πλειονότητα των πολιτών. Κάτι είναι και αυτό όμως.
ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ ΡΟΥΠΑ
Ας είναι καλά τα «μπλόκα» των αγροτών που «υποχρέωσαν» τον πρωθυπουργό να δοκιμάσει τα αντανακλαστικά τους, προσπαθώντας να «μπλοκάρει» το θυμικό των «άλλων πολιτών», που ίσως να θίγονται από τις κινητοποιήσεις. Αυτών που, κατά τη μέχρι σήμερα επικρατούσα κοινή λογική σε τέτοιες περιπτώσεις, θα αισθάνονταν ότι ενοχλούνται από το «μπλοκάρισμα» δρόμων, αεροδρομίων και λιμανιών.
Αξιολογήθηκαν για άλλη μια φορά λάθος από το κυβερνητικό επιτελείο τα όρια ανοχής των πολιτών -με όρους αντίστροφου «κοινωνικού αυτοματισμού»- στην αδικία που υφίσταται μία ιδιαίτερη κοινωνική και παραγωγική ομάδα, καθώς και στην «κραιπάλη» και τη διαφθορά που ανέδειξε το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ. Ισως έφθασε ο καιρός που η πλειονότητα αρχίζει να αποδέχεται να «ταλαιπωρηθεί» προκειμένου να επιτευχθούν κάποιες αναγκαίες ανατροπές. Σε μια προσέγγιση διαστροφής, δε, «ας είναι καλά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ», που προκάλεσε τη δίκαιη -στο σύνολό της -αντίδραση των «λειτουργών» του πρωτογενούς τομέα.
Το σίγουρο είναι πως είχε εκλείψει για μεγάλο διάστημα ο «αυτοματισμός» αντίδρασης. Με εξαίρεση τις συγκεντρώσεις για τα Τέμπη. Οι κινητοποιήσεις των αγροτών, που δεν είναι άμοιροι των διαχρονικών ευθυνών που τους αναλογούν για τον πάσχοντα πρωτογενή τομέα, σε συνδυασμό με την ανοχή των πολιτών, δείχνουν ότι «υπάρχει» υγιής δράση ανάδειξης της εσωτερικής δυναμικής μιας ευρείας ομάδας του κοινωνικού συνόλου. Αυτού που δεν… αυτοματοποιείται. Ο λόγος είναι απλός. Υπάρχει μια πρωτοφανής «ελιτιστική» προσέγγιση της ακολουθούμενης πολιτικής. Κατά συνέπεια, όταν μιλάμε (όλοι μας) για κοινωνία, προφανώς δεν αναφερόμαστε στην κοινωνική, πολιτική και οικονομική «ελίτ» που «απολαμβάνει» τους καρπούς των «διεργασιών» αυτών.
Θεωρητικά, στο πλαίσιο της πλήρους λειτουργίας της υγιούς πολιτικής εν μέσω δημοκρατικής ενσυναίσθησης, η στήριξη της «κοινωνίας» πρέπει να είναι το πρωτεύον. Ουτοπική ίσως τοποθέτηση. Eιδικά το σκέλος περί «ενσυναίσθησης». Ομως, σειρά λανθασμένων χειρισμών από πλευράς της κυβέρνησης μας οδηγεί από την τεκμηριωμένη κριτική στην αντίδραση «θυμικού». Δεν κρίνεται στο παρόν άρθρο η ορθότητα της πολιτικής. Αυτή κρίνεται καθημερινά, άλλωστε. Κρίνεται η ανορθολογική διαχείριση της υλοποίησης της πολιτικής και του τρόπου αντιμετώπισης των αντιδράσεων. Μιας διαχείρισης που δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στα λάθη και στις παραλείψεις. Λάθη και παραλήψεις που ο πολίτης πλέον δεν είναι διατεθειμένος να αποδεχθεί επειδή έτσι του «σερβίρεται» επικοινωνιακά.
ΙΔΕΑΤΗ ΕΙΚΟΝΑ
Μπορεί τα παρουσιαζόμενα στατιστικά στοιχεία να βοηθούν προς την κατεύθυνση της ανάδειξης μιας ιδεατής εικόνας για την οικονομία. Η εικόνα στα νοικοκυριά όμως απέχει πολύ από το να είναι ιδεατή. Μπορεί ο υπουργός Οικονομικών κ. Πιερρακάκης να νομίζει -μαζί με αυτόν και ο πρωθυπουργός- ότι ως πρόεδρος του Eurogroup αναβαθμίζει την εικόνα της πορείας της οικονομίας. Αν η «ένταξή» του, όμως, σε ένα συστημικό σύνολο που σήμερα κατακρίνεται ως αναποτελεσματικό, όπως το Eurogroup αλλά και η Ε.Ε. στο σύνολό της, εκτιμάται ότι θα αποτελέσει βάση προώθησης των συμφερόντων της χώρας, τότε καλόν είναι να ανατρέξουμε στο υπό αμφισβήτηση έργο του στο υπουργείο σήμερα. Εκτός αν η Ευρώπη βρήκε «ξαφνικά» τον «ηγέτη» που θα της προσδώσει τη χαμένη… αίγλη της!
Η νέα θέση σίγουρα παρουσιάζει για άλλη μία φορά επικοινωνιακή πλεονεκτήματα. Αφαιρεί όμως τη δυνατότητα μιας αναγκαίας, νέας διαπραγματευτικής προσέγγισης με την Ε.Ε. Προσπαθώ να φανταστώ τον κ. Πιερρακάκη να ζητάει την κατάργηση του Υπερταμείου ή την πλήρη αναμόρφωση της ΚΑΠ, με τακτικές όπως αυτές που εφάρμοσε ο Α. Παπανδρέου για να πετύχει τα ΜΟΠ. Μία αναγκαία προσέγγιση σε κατάλληλη χρονική στιγμή, αν θεωρηθεί ως πραγματικότητα η «εικόνα» μιας δυναμικής οικονομίας που επιθυμούν να αναδεικνύουν εκτός της κυβέρνησης, τα διάφορα ευρωπαϊκά φόρα.
Ο ρόλος του προέδρου του Eurogroup απαιτεί λεπτές ισορροπίες για τη διαμόρφωση κοινής στάσης σε κρίσιμα ζητήματα από τους εθνικούς προϋπολογισμούς μέχρι τη θωράκιση της ενιαίας αγοράς. Ομως, όπως είπε πρόσφατα ο κ. Βενιζέλος με καλυμμένο προβληματισμό κατά την άποψή μου, «πρέπει να έχουμε τον νου μας και πρέπει να φροντίσουμε με τις ασκούμενες πολιτικές και την αίσθηση εθνικού συμφέροντος και ιστορικής προοπτικής να καταστήσουμε την επιστροφή στην κανονικότητα πραγματική, ολοκληρωμένη, βαθιά».
Η χώρα, επιστρέφοντας στην κανονικότητα των διεθνών αγορών, έχει ανάγκη από επιδιώξεις κανονικότητας «αυτοματισμών» για την εσωτερική αναπτυξιακή και κοινωνική ισορροπία, με θέσεις που πιθανώς να έρχονται σε αντίθεση με την προσέγγιση και τις απόψεις των Βρυξελλών. Ο κ. Πιερρακάκης θα έχει τη δυνατότητα δυναμικής προώθησης των θέσεων αυτών; Αν μόλις καθίσει η σκόνη της επιτυχημένης εκλογής, η παρουσία του, δράσει ως προσωπική επικοινωνιακή αναγνώριση, τότε η πορεία των λανθασμένων χειρισμών για τους οποίους φέρει ευθύνη θα συνεχίσει να αποτελεί τον κανόνα.
Η «αυτοματοποιημένη», χωρίς αντίπαλο εκλογή του νέου προέδρου του Eurogroup, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την άστοχη και την άκαιρη προσέγγιση ανάδειξης «κοινωνικού αυτοματισμού» στο θέμα των αποκλεισμών από πλευράς αγροτών. Για άλλη μία φορά επιλέγεται λανθασμένη τακτική, καθώς η κυβέρνηση θα έπρεπε να επιδιώξει τη δημιουργία αναπτυξιακών αυτοματισμών με σαφή στόχευση δημιουργίας μηχανισμών ανάδειξης μακροπρόθεσμων δομών ανάπτυξης της οικονομίας, που θα εξασφάλιζαν τη μελλοντική αμυντική περιχαράκωση κατά την περίοδο των επερχόμενων κρίσεων που αναμένεται να εμφανιστούν.
Για να δημιουργήσεις αυτοματισμούς όμως θετικής προσέγγισης και όχι «κοινωνικής αντίδρασης», θα πρέπει να υπάρχει η αυτονόητη γνώση χειρισμών εκτός των πεδίων των στατιστικών δεδομένων.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 19/12/2025)
