Οι ψηφιακοί έλεγχοι και η συστηματική χρήση ηλεκτρονικών εργαλείων αλλάζουν ριζικά το τοπίο της φορολογικής συμμόρφωσης στην Ελλάδα, ανατρέποντας πρακτικές δεκαετιών. Το 2025 καταγράφεται ως σημείο καμπής, καθώς η «αόρατη» οικονομική δραστηριότητα περιορίζεται και σημαντικό μέρος της μεταφέρεται πλέον στην επίσημη οικονομία.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το «κενό ΦΠΑ», τα δημόσια έσοδα ενισχύονται αισθητά. Η απώλεια από μη είσπραξη ΦΠΑ έχει περιοριστεί σε επίπεδα έως και 7 δισ. ευρώ χαμηλότερα ετησίως σε σχέση με το παρελθόν, αντανακλώντας τη βελτίωση των μηχανισμών ελέγχου και διασταύρωσης στοιχείων.
POS ΚΑΙ ΚΑΡΤΕΣ
Η καθολική αποδοχή πληρωμών με κάρτα αποδείχθηκε καθοριστική. Μόνο το 2024, η πλήρης επέκταση των POS εκτιμάται ότι απέφερε περίπου 400 εκατ. ευρώ επιπλέον έσοδα από ΦΠΑ, βάσει μελέτης του ΙΟΒΕ. Το όφελος αναμένεται μεγαλύτερο για το 2025, καθώς το μέτρο εφαρμόστηκε σε όλους τους επαγγελματίες και σε όλη τη διάρκεια του έτους.
ΔΗΛΩΣΕΙΣ
Τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων δείχνουν σαφή αύξηση των δηλωθέντων τζίρων από ελεύθερους επαγγελματίες. Κλάδοι όπως η εστίαση, οι μεταφορές και τα τεχνικά επαγγέλματα εμφάνισαν αυξήσεις από 8% έως και 15% στα ακαθάριστα έσοδα. Οι ιδιοκτήτες μπαρ, οι εκμεταλλευτές ταξί, οι ηλεκτρολόγοι και οι υδραυλικοί καταγράφουν υψηλότερα δηλωμένα εισοδήματα, αντανακλώντας τη μείωση της απόκρυψης συναλλαγών.
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
Η σύγκριση με το παρελθόν αναδεικνύει το μέγεθος της αλλαγής. Την περίοδο 2010-2024, η Ελλάδα έχασε συνολικά πάνω από 73 δισ. ευρώ μόνο από τη φοροδιαφυγή στον ΦΠΑ. Από το 2019 και μετά, οι απώλειες μειώνονται σταθερά, φτάνοντας στα 2,1 δισ. ευρώ το 2024, από επίπεδα άνω των 7 δισ. πριν από την κρίση.
ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ
Καθοριστικό ρόλο παίζουν τα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA, η διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS και η εξάπλωση των άμεσων τραπεζικών πληρωμών IRIS. Οι συναλλαγές καταγράφονται πλέον σε πραγματικό χρόνο και διασταυρώνονται αυτόματα από την ΑΑΔΕ, περιορίζοντας τα περιθώρια απόκλισης μεταξύ δηλώσεων και πραγματικών εισπράξεων.
ΑΥΤΟΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ
Παράλληλα, το νέο σύστημα μέσων τζίρων ανά ΚΑΔ ενισχύει την αυτοσυμμόρφωση. Οι επιχειρήσεις γνωρίζουν εκ των προτέρων πώς συγκρίνονται με τον μέσο όρο του κλάδου τους και αντιλαμβάνονται ότι μεγάλες αποκλίσεις αυξάνουν τον κίνδυνο ελέγχου. Με την επέκταση των ψηφιακών δελτίων αποστολής και του ψηφιακού τιμολογίου, η κατεύθυνση της φορολογικής πολιτικής δείχνει σαφή: λιγότερο περιθώριο για αδήλωτη δραστηριότητα και μεγαλύτερη διαφάνεια για την αγορά.
