Συνεκτικό δίχτυ προστασίας για την οικογένεια, τον εργαζόμενο και τον συνταξιούχο χαρακτήρισε τον Προϋπολογισμό 2026 ο Κυριάκος Πιερρακάκης, με τον υπουργό Οικονομικών, από το βήμα της Βουλής, να αναφέρεται σε χώρα που σκέφτεται με τους όρους νέας εποχής.
ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΛΑΝΤΑΛΙ
Διακριτή η προσπάθεια του υπουργού να προσδώσει στοχευμένα κοινωνικό πρόσημο στον Προϋπολογισμό σε μία συγκυρία δύσκολη, κυρίως λόγω των αγροτικών κινητοποιήσεων, να αμβλύνει κατά το δυνατόν τη φορτισμένη κατάσταση. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, το 2026 είναι μια νέα αφετηρία και η συζήτηση είναι πώς θα επιτευχθούν πολλά περισσότερα από τα προηγούμενα έξι χρόνια. Η αβεβαιότητα έχει μείνει πίσω, με την οικονομία σταθερά σε τροχιά ανάπτυξης, και όντως μέχρις εδώ σωστά. Με τον ίδιο να συμπληρώνει ότι η Ελλάδα γίνεται ξανά χώρα παραγωγής και όχι μόνο κατανάλωσης, και επ’ αυτού εγείρονται ουσιαστικοί «αστερίσκοι».
Ο υπουργός Οικονομικών γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα τι σημαίνει το «κλείσιμο» της στρόφιγγας των τεράστιων κεφαλαίων που εισέρρευσαν στην ελληνική οικονομία από τις «πηγές» του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης. Θυμίζουμε, μέσω του NextGenerationEU η χώρα έλαβε 18 δισ. επιχορηγήσεις και 13 δισ. δάνεια, συνολικά 31 δισ. ευρώ, λαμβάνοντας πολλαπλές εκταμιεύσεις 21,3 plus δισ. (Μάιος 2025), με βασικούς τέσσερις πυλώνες – πράσινη μετάβαση, ψηφιακή μετάβαση, απασχόληση, δεξιότητες, κοινωνική συνοχή και ιδιωτικές επενδύσεις και μετασχηματισμός της οικονομίας. Θα περιοριστούμε στο τελευταίο, ιδιωτικές επενδύσεις και μετασχηματισμός, συνδυαστικά με τις κύριες δύο πηγές ανάπτυξης που ήταν (και παραμένουν) η ιδιωτική κατανάλωση και οι επενδύσεις. Τι συμβαίνει με την ιδιωτική κατανάλωση, επίμονα υψηλός πληθωρισμός, υπέρβαρη έμμεση φορολόγηση έχουν ως συνέπεια τη σταθερή φθίνουσα μείωση της αγοραστικής δύναμης, που, παρά το σημαντικό «γκρίζο χρήμα», δεν είναι αρκετή για το 1/3 του πληθυσμού.
Τα στοιχεία υλοποίησης του φετινού Προϋπολογισμού «δείχνουν» φοροέσοδα 65 δισ. (στο 11μηνο), πρωτογενές πλεόνασμα 12,6 δισ. και πάνω από 3 δισ. τα έσοδα ΠΔΕ. Με δεύτερη ματιά, προκύπτει ότι κατά κύριο λόγο οφείλεται στην είσπραξη στις 26 Νοεμβρίου ποσού, ύψους 2.109 εκατ. ευρώ, από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Παράλληλα, με μειωμένες πληρωμές κατά 2.038 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.
Οσον αφορά το θέμα των επενδύσεων, σύμφωνα με στοιχεία και του ΔΝΤ προκύπτει πως ενδεικτικά για τη διετία 2024-2025 για τη μεν πρώτη χρονιά η πρόβλεψη ήταν συν 15,1, τελικό 4,5%, για τη δε δεύτερη, που λόγω ωρίμανσης θα περίμενε κάποιος να είναι ενισχυμένη, όχι μόνο μειώθηκε στο 8,4%, αλλά αναπροσαρμόστηκε προς το χειρότερο, στο 5,7%. Εύλογο το ερώτημα που τίθεται από ΔΝΤ, Τράπεζα της Ελλάδος, ΙΟΒΕ, ΣΕΒ κ.λπ., τι μέλλει γενέσθαι από τα μέσα του 2026 και μετά; Ακόμα και εάν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες που θέλουν την Κομισιόν να εξετάζει τρόπο μεταφοράς κεφαλαίων του ΤΑΑ που δεν θα έχουν χρησιμοποιηθεί στη χρήση του 2027 (ενδεχομένως μέσω bridge loans, transfers, ReArm κ.λπ.), τα κονδύλια δεν θα μπορούν να αναπληρώσουν τα μέχρι σήμερα που έρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Οι αναλυτές του Ταμείου προβλέπουν δραστική μείωση επενδύσεων το 2027 στο 4,1% και κατάρρευση στο 0,9% (!) το 2028. Προφανώς ο υπουργός Οικονομικών τα γνωρίζει πολύ καλά, εξίσου με το σοβαρό έλλειμμα ουσιαστικών Αμεσων Ξένων Επενδύσεων, και δεν αναφερόμαστε σε ακίνητα, τουρισμό, logistics, βασικές υποδομές, αλλά σε παραγωγικές επενδύσεις προστιθέμενης αξίας, σε νέες θέσεις εργασίας, υψηλότερες αμοιβές, παραγωγή ΑΕΠ, μόχλευση κεφαλαίου, αξιοποίηση κάθε δυνατότητας παραγωγής κοινωνικού πλούτου. Δυστυχώς, σε ό,τι αφορά τη δομική αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, όσα ελάχιστα έχουν γίνει είναι παντελώς ανεπαρκή. Ενδεικτικά τα στοιχεία: σε σχέση με το 2019 καλλιεργούνται στην Ελλάδα 3 εκατ. στρέμματα γης λιγότερα, οι κτηνοτροφικές μονάδες μειώνονται με ιλιγγιώδη ρυθμό, ο αλιευτικός στόλος έχει μειωθεί κατά 18% από το 2019, οι δε επαγγελματίες μελισσοκόμοι μειώθηκαν κατά 60% την ίδια περίοδο.
Ωστόσο, η χώρα διαθέτει ορισμένα αντίβαρα όπως, λ.χ., τον κλάδο καινοτομίας/υψηλής τεχνολογίας, όπου ο Κυριάκος Πιερρακάκης παίζει «εντός έδρας» το Ενεργειακό, όπου μένει να φανεί στο πεδίο πως το πρόδηλο ενδιαφέρον του αμερικανικού παράγοντα θα μετουσιωθεί σε εθνικό όφελος και δεν θα περιοριστεί στον ρόλο να λειτουργήσει σαν χρήσιμος διάδρομος. Αυτά -αλλά όχι μόνον- αντιστοιχούν σε ρυθμό ανάπτυξης οριακά στο 2% για το 2025, με αυτονόητα ερωτήματα για το εάν και πώς θα συντηρηθεί το 2026 -ήδη φορείς όπως ο ΙΟΒΕ (στο 2,2% από 2,4%) και η ΤτΕ (στο 1,9% από 2%) χαμηλώνουν ήδη τον πήχη-, με την PwC να προειδοποιεί πως για να επιβιώσει ένα σημαντικό μέρος της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας θα απαιτηθεί ανάπτυξη τουλάχιστον 1%, σύμφωνα με τη μελέτη του οίκου «Revisiting zombie firms: From survival to revival» (στοιχεία περίπου 14.000 επιχειρήσεων).
Με αυτά τα δεδομένα, θα έλεγε κάποιος πως το 2026 θα είναι η πρώτη χρονιά μιας δύσκολης μεταβατικής περιόδου (2-3ετίας;), με τον υπουργό Οικονομικών να πρέπει να εξεύρει τρόπους «τετραγωνισμού του κύκλου». Ιδωμεν…
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 19/12/2025)
