Σε πέντε πεδία η Ελλάδα παραμένει επισήμως εκτός των ορίων που θέτουν οι κανόνες της Ε.Ε., με βάση τους οποίους τα κράτη παρακολουθούνται για ευπάθειες στην οικονομία. Τα ανοίγματα καταγράφονται σε πόρισμα της Κομισιόν για την Ελλάδα και εντοπίζονται στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, στη καθαρή διεθνής επενδυτική θέση, στις τιμές κατοικιών, στο δημόσιο χρέος και στο ποσοστό ανεργίας.
Πέρα από τις παραπάνω πληγές, στο κείμενο αναλύονται και άλλα μέτωπα και ευπάθειες, τις οποίες η χώρα καλείται να καλύψει γιατί ελλοχεύουν κίνδυνοι. Θα αναλυθούν ενδελεχώς, μάλιστα, σε ειδικό πόρισμα που θα ανακοινωθεί την προσεχή άνοιξη.
ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Ειδική μνεία γίνεται για τις τράπεζες. «Η κατάσταση του χρηματοπιστωτικού τομέα βελτιώθηκε περαιτέρω, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες ανησυχίες» αναφέρει η Κομισιόν. Η κεφαλαιοποίηση του τραπεζικού τομέα ήταν σταθερή το 2024, ενώ η κερδοφορία παρέμεινε ισχυρή, «αλλά και τα δύο μεγέθη παρέμειναν κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε.» επισημαίνει.
Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) του τραπεζικού τομέα μειώθηκε περαιτέρω, αλλά βρίσκεται στο 3%, πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Ενα μεγάλο μερίδιο των NPL στην Ελλάδα κατέχεται από διαχειριστές και η εξυπηρέτησή τους είναι μάλλον αργή. Ως αποτέλεσμα, εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να επιβαρύνουν την οικονομία, επισημαίνει.
ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΑΝΟΙΓΜΑ
Εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες για την εξωτερική βιωσιμότητα, αναφέρεται. Το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παραμένει πολύ υψηλό, «πολύ πάνω από τα επίπεδα πριν από το 2020, καθώς και πάνω από τα επίπεδα που εξηγούνται από τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη» επισημαίνεται στο πόρισμα.
Μάλιστα, το έλλειμμα διευρύνθηκε ελαφρώς στο 7,2% το 2024. Αναφέρεται πως «η συνεχιζόμενη ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα (λόγω και του Ταμείου Ανάκαμψης) συνέβαλε στη διεύρυνση του ελλείμματος, ενώ η πορεία των τιμών (καυσίμων) βρίσκεται πίσω από τη μικρή κάμψη του 2024». Στο μέλλον το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών προβλέπεται να μειωθεί κάπως, αλλά να παραμείνει υψηλό, επισημαίνεται.
Στο ισοζύγιο κεφαλαίων, οι επιχορηγήσεις και τα δάνεια από την Ε.Ε. βοηθούν, επίσης, στην κάλυψη μέρους των εξωτερικών χρηματοδοτικών αναγκών, αλλά και πάλι το ισοζύγιο κεφαλαίων ήταν ισοσκελισμένο το 2024, έπειτα από πολλά χρόνια θετικών εισροών κεφαλαιακών μεταβιβάσεων.
«Η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση παραμένει πολύ αρνητική» αναφέρεται. Αναλυτικά, η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση βελτιώθηκε το 2024, αλλά παρέμεινε πολύ αρνητική, στο -137,5% του ΑΕΠ. Ο συνδυασμός σημαντικού καθαρού εξωτερικού δανεισμού και αναμενόμενης επιβράδυνσης της ονομαστικής ανάπτυξης θα περιορίσει περαιτέρω τη βελτίωση του εν λόγω πολύ μεγάλου «ανοίγματος», εκτιμάται.
ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ
Ο γενικός και ο δομικός πληθωρισμός αναμένονται στο φάσμα του 3% και του 3,6% φέτος, αντίστοιχα. Η διαφορά του δομικού πληθωρισμού έναντι της ζώνης του ευρώ έφτασε στο 0,7% το 2024 και αναμένεται οξύτερη το 2025. Επισημαίνεται πως οι διαφορές τόσο του ονομαστικού όσο και του δομικού πληθωρισμού έναντι της Ευρωζώνης διευρύνθηκαν κυρίως λόγω των υψηλότερων ανατιμήσεων στην Ελλάδα στο πεδίο των υπηρεσιών. Μάλιστα, οι πιέσεις (που φάνηκαν και με τη δημοσιοποίηση των στοιχείων της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για την πορεία των τιμών τον Νοέμβριο) αναμένεται να συνεχιστούν όλο το 2025. Τούτο αρχίζει και προκαλεί πιέσεις στο πεδίο της ανταγωνιστικότητας τιμών και στην πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία. Επίσης, δεν αποκλείεται ο πληθωρισμός να αρχίσει να προκαλεί πιέσεις και στο κόστος εργασίας. Επίσης, για πρώτη φορά το μερίδιο στην εξαγωγική πίτα αναμένεται να εμφανίζει πιέσεις το 2024.
Για τις τιμές των κατοικιών αναφέρεται πως αυξήθηκαν περαιτέρω και παρουσιάζουν σημάδια υπερτίμησης. Εξηγεί πως οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 9% το 2024. Η μελέτη αναφέρεται στη «φούσκα» στην αγορά κατοικίας, με τις τιμές 20% πιο πάνω από το κανονικό, αλλά και 7,6% πιο πάνω από το εισόδημα (ο δείκτης τιμών ακινήτων προς εισόδημα φτάνει το 2024 στο 107,6).
Επίσης, οι άδειες οικοδομής ήταν χαμηλές (342 τ.μ. ανά 1.000 άτομα), υποδεικνύοντας πιθανούς περιορισμούς στην προσφορά. Επισημαίνεται ότι η άνοδος των τιμών των κατοικιών υποστηρίχθηκε από την αύξηση των εισοδημάτων, που οδήγησε σε αύξηση της δανειοληπτικής ικανότητας κατά 8,2% το 2024.
Συμπίεση κερδών στις επιχειρήσεις
Ο εταιρικός τομέας εμφανίζεται ισχυρός, με αυξανόμενα δανεισμό και επενδύσεις, συνοδευόμενος από συνεχή μείωση του μεριδίου των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η επιτροπή αναφέρει: «Επειτα από δύο χρόνια απομόχλευσης, ο δείκτης εταιρικού χρέους ως προς το ΑΕΠ αυξήθηκε το 2024 σε 55,5% και αναμένεται να παραμείνει σε γενικές γραμμές σε αυτό το επίπεδο τα επόμενα δύο χρόνια». Η πιστωτική προς τις επιχειρήσεις ήταν ισχυρή, στο 10,4%, το 2024 (η υψηλότερη στην Ε.Ε.) και οι ροές τραπεζικών δανείων συνέχισαν να αυξάνονται κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο δανεισμός θα παραμείνει ισχυρός.
Το μερίδιο των εταιρικών ΜΕΔ των ΜΧΕ συνέχισε να μειώνεται. Ωστόσο, ο δείκτης μεταβολής του κέρδους ανά μονάδα προϊόντος στον επιχειρηματικό τομέα μειώθηκε την προηγούμενη διετία αλλά και έγινε αρνητικός από τις αρχές του 2025. Επίσης, η πραγματική αύξηση των επενδύσεων ήταν χαμηλότερη το 2024 από ό,τι το 2023, αλλά εξακολουθεί να είναι από τις υψηλότερες σε ολόκληρη την Ε.Ε.
Το πόρισμα αναφέρει πως το δημόσιο χρέος είναι υψηλό, αλλά σαφώς μειώνεται. Τα πλεονάσματα θα διατηρηθούν, αλλά σε μικρότερο βαθμό το 2025 και το 2026. Τα spreads έχουν υποχωρήσει περαιτέρω, αλλά και κίνδυνοι δημοσιονομικής βιωσιμότητας παραμένουν υψηλοί μεσοπρόθεσμα».
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 19/12/2025)
