Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέληξε σε συμφωνία για τη χορήγηση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για την περίοδο 2026-2027, στο πλαίσιο της μακροπρόθεσμης οικονομικής και θεσμικής στήριξης της χώρας. Η απόφαση ελήφθη μετά από πολύωρες διαβουλεύσεις σε επίπεδο αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων και αποτυπώνεται στα επίσημα συμπεράσματα της συνόδου κορυφής.
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
Το δάνειο θα χορηγηθεί μέσω δανεισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, με την εγγύηση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Η πρακτική αυτή ακολουθεί το μοντέλο που εφαρμόστηκε και σε προηγούμενα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το πρόγραμμα NextGenerationEU, επιτρέποντας στην Ένωση να αντλεί κεφάλαια με ευνοϊκούς όρους λόγω της υψηλής πιστοληπτικής της αξιολόγησης.
Η χρηματοδότηση εντάσσεται σε σχήμα «ενισχυμένης συνεργασίας», σύμφωνα με το Άρθρο 20 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό σημαίνει ότι η χρήση πόρων του κοινοτικού προϋπολογισμού ως εγγύηση για το δάνειο δεν δημιουργεί οικονομικές υποχρεώσεις για κράτη μέλη που δεν συμμετέχουν στο σχήμα, όπως η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία.
ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗ
Σύμφωνα με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Ουκρανία δεν θα ξεκινήσει την αποπληρωμή του δανείου πριν από την είσπραξη πολεμικών αποζημιώσεων από τη Ρωσία. Μέχρι τότε, τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν δεσμευτεί στην ΕΕ θα παραμείνουν ακινητοποιημένα. Παράλληλα, η Ένωση διατηρεί το δικαίωμα να αξιοποιήσει τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία για την εξυπηρέτηση του δανείου, υπό την προϋπόθεση πλήρους συμμόρφωσης με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο.
ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ
Η χορήγηση του δανείου συνοδεύεται από συγκεκριμένες πολιτικές και θεσμικές προϋποθέσεις. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επισημαίνει τη σημασία της ενίσχυσης τόσο της ευρωπαϊκής όσο και της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της παραγωγικής βάσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνέχιση της τήρησης του κράτους δικαίου στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων των μεταρρυθμίσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Παράλληλα, αναγνωρίζεται ο ειδικός χαρακτήρας της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών, καθώς και τα ευρύτερα συμφέροντα ασφάλειας όλων των χωρών της Ένωσης.
ΠΛΑΙΣΙΟ
Το δάνειο των 90 δισ. ευρώ εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της ΕΕ για τη σταθεροποίηση της ουκρανικής οικονομίας και τη διατήρηση της λειτουργίας του κράτους κατά τη διάρκεια και μετά τη σύγκρουση, διαμορφώνοντας ένα χρηματοδοτικό πλαίσιο με ορίζοντα τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση.
