Η εκδήλωση για τα 15 χρόνια της «δημοκρατίας» δεν αποτέλεσε απλώς έναν επετειακό σταθμό, αλλά λειτούργησε κι ως μια ηχηρή υπενθύμιση ότι πίσω από το επιμελώς χτισμένο success story του Μεγάρου Μαξίμου η κρίση θεσμών όχι μόνο υφίσταται, αλλά διογκώνεται. Με δυο βαριά ονόματα της πολιτικής ζωής -τον Κώστα Καραμανλή και τον Ευάγγελο Βενιζέλο- να θέτουν ευθέως ζήτημα δυσλειτουργίας της δημοκρατίας, η κυβέρνηση βρέθηκε εκτεθειμένη σε ένα αφήγημα διάτρητο που δεν μπορεί πλέον να ελέγξει.
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ
Το πρόβλημα δεν είναι ότι ειπώθηκαν απλώς γνωστές αλλά σκληρές αλήθειες. Το πρόβλημα είναι ότι ειπώθηκαν από εκείνους που ξέρουν. Δύο πρώην κορυφαίους πολιτειακούς παράγοντες, προερχόμενους από διαφορετικές πολιτικές παραδόσεις, αλλά με κοινό συμπέρασμα για τη σημερινή κατάσταση. Και αυτό ήταν αρκετό για να σημάνει συναγερμό στο πρωθυπουργικό επιτελείο, το οποίο -σύμφωνα με πληροφορίες- έδωσε γραμμή «σιγής» σε υπουργούς και βουλευτές, προκειμένου να αποφευχθεί η παραμικρή δημόσια αναφορά στις ομιλίες. Η ενόχληση στο Μαξίμου ήταν ολοφάνερη. Οχι μόνο επειδή το περιεχόμενο των
παρεμβάσεων στόχευσε την καρδιά του συστήματος εξουσίας, αλλά και επειδή σε μια στιγμή κατά την οποία η κυβέρνηση δέχεται πυρά για τη διαχείριση σειράς θεσμικών κρίσεων δύο πρώην κορυφαίοι πολιτικοί κατήγγειλαν δημοσίως όσα το Μέγαρο Μαξίμου προσπαθεί να υποβαθμίσει ως «ανύπαρκτα». Ο Κώστας Καραμανλής μίλησε για δυσλειτουργία των θεσμών, για εξεταστικές επιτροπές «βιτρίνα» και για μια δικαστική διερεύνηση του σκανδάλου των υποκλοπών που δεν έπεισε κανέναν. Η αναφορά σε παρακολουθήσεις πολιτικών, στρατιωτικών και δημοσιογράφων ήταν μια ξεκάθαρη υπόμνηση ότι το Μαξίμου δεν έχει απαντήσει ποτέ με σαφή τρόπο στα κρίσιμα ερωτήματα. Κι όταν ο πρώην πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι χωρίς εμπιστοσύνη «καμία δημοκρατία δεν μπορεί να σταθεί όρθια», ήταν σαφές σε ποιους απευθυνόταν.
«ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΞΟΥΣΙΑ»
Στους ίδιους αιχμηρούς τόνους ήταν και ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος μίλησε για «μονοπρόσωπη εξουσία χωρίς θεσμούς αντιρρόπησης», για μια κυβέρνηση που αντιμετωπίζει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία ως ιδιοκτησία της και για ένα κοινωνικό συμβόλαιο που έχει καταρρεύσει. Η τοποθέτησή του ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πορευθεί στο μέλλον χωρίς αποκατάσταση των δημοκρατικών εγγυήσεων ήταν μια ευθεία αμφισβήτηση του μοντέλου εξουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το γεγονός ότι η κυβέρνηση επέλεξε να «εξαφανίσει» επικοινωνιακά την εκδήλωση, αντί να τη σχολιάσει, αποτυπώνει το πολιτικό της αδιέξοδο. Είναι άλλο να δέχεσαι αντιπολιτευτικά πυρά κι άλλο να σε καταγγέλλουν εκείνοι που γνωρίζουν από μέσα πώς λειτουργεί το σύστημα. Η εκδήλωση στο Καπνεργοστάσιο ξεπέρασε, τελικά, τον χαρακτήρα μιας επετείου. Ηταν μια απροειδοποίητη ακτινογραφία της πολιτικής πραγματικότητας, μια δημόσια διάγνωση που το Μαξίμου δεν μπορεί να σβήσει με non papers. Κι αν κάτι κατέστη σαφές, είναι ότι η συζήτηση για τη δημοκρατία στην Ελλάδα μόλις άρχισε και δεν θα διεξαχθεί με όρους που υπαγορεύει το επιτελικό κράτος.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2025)
