Το 43ήμερο ομοσπονδιακό κλείσιμο των ΗΠΑ οδήγησε τους παρόχους οικονομικών στοιχείων σε «χειμερία νάρκη», με αποτέλεσμα η αγορά συναλλάγματος να κινηθεί σε στενή ζώνη 1% για τα περισσότερα νομίσματα G10. Το δολάριο είχε εκπληκτικά καλή απόδοση, παρά τις προσδοκίες για μείωση των επιτοκίων από τη Fed τον Δεκέμβριο. Στηρίχθηκε από τη νευρικότητα στις μετοχές Τεχνητής Νοημοσύνης και τη μειωμένη ανησυχία για την ανεξαρτησία της Fed.
Του Ανδρέα Πλακωτάκη*
Το ιαπωνικό γιεν υπέστη μεγάλες απώλειες λόγω φόβων για τα δημοσιονομικά σχέδια της πρωθυπουργού Takaichi και την κλιμακούμενη διπλωματική κρίση με την Κίνα.
Το ευρώ υποστηρίχθηκε από σταθερά μακροοικονομικά στοιχεία τον Νοέμβριο (ανάπτυξη γ’ τριμήνου, σταθερός πληθωρισμός, βελτίωση δεικτών PMI). Ωστόσο, αναμένονται στοιχεία ανάκαμψης στη Γερμανία για να δοκιμαστεί το δημοσιονομικό «μπαζούκα» του καγκελαρίου Merz.
Ο φθινοπωρινός προϋπολογισμός του Ηνωμένου Βασιλείου δεν προκάλεσε «πυροτεχνήματα», με τη στερλίνα και τα κρατικά ομόλογα να μένουν αλώβητα. Αυτό αποδόθηκε στο μεγάλο δημοσιονομικό περιθώριο και την έλλειψη μεγάλων εκπλήξεων στους φόρους. Ωστόσο, εκφράζονται επιφυλάξεις για τις μελλοντικές αυξήσεις φόρων και τον αντίκτυπο στην ανάπτυξη.
Στις αναδυόμενες αγορές, το «ειρηνευτικό σχέδιο» των 28 σημείων για τον πόλεμο στην Ουκρανία βρέθηκε στο επίκεντρο. Η αισιοδοξία ότι μια κατάπαυση του πυρός το 2026 είναι πλέον πιθανή (56% σύμφωνα με το Polymarket) έδωσε μέτρια στήριξη στα νομίσματα της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης (CEE), με το φιορίνι να προηγείται χάρη στην επιθετική στάση της Εθνικής Τράπεζας της Ουγγαρίας (MNB).
Καθώς πλησιάζει το τέλος του έτους, τρεις παράγοντες αναμένεται να επηρεάσουν δυσανάλογα την αγορά συναλλάγματος.
Η Fed θα μειώσει ξανά τα επιτόκια, παρά την κυβερνητική αναστολή λειτουργίας
Αναμένεται ότι η Fed θα μειώσει τα επιτόκια κατά επιπλέον 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της 10ης Δεκεμβρίου, παρά την αβεβαιότητα που προκάλεσε η ομοσπονδιακή αναστολή λειτουργίας.
Ανάμεικτα στοιχεία και διχασμοί
Η Fed κινείται «στα τυφλά» λόγω της έλλειψης πλήρων στοιχείων. Τα λιγοστά οικονομικά δεδομένα που δημοσιεύτηκαν μετά την αναστολή ήταν ανάμεικτα:
– Ανθεκτικότητα παρατηρήθηκε στα βασικά στοιχεία της αγοράς εργασίας (π.χ., έκθεση μη αγροτικών θέσεων Σεπτεμβρίου).
– Αδυναμία φάνηκε στις λιανικές πωλήσεις και στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών (χαμηλό τετραετίας).
Παρόλο που θα λείπουν περαιτέρω εκθέσεις μισθοδοσίας πριν από τη συνεδρίαση, οι περισσότεροι αξιωματούχοι του FOMC φαίνεται να έχουν επαρκή στοιχεία για να δικαιολογήσουν μια άμεση μείωση, με στελέχη όπως ο Waller και ο Williams να τονίζουν την αδυναμία της αγοράς εργασίας.
Ωστόσο, τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης έδειξαν βαθιές διαιρέσεις εντός της επιτροπής:
– Πολλά μέλη είναι επιφυλακτικά για την κατάσταση της αγοράς εργασίας.
– Αλλα μέλη προειδοποιούν για κινδύνους πληθωρισμού.
Προοπτικές και επικοινωνία
– Οι αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης αναμένουν περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων, περίπου σε κάθε δεύτερη συνάντηση το πρώτο εξάμηνο του 2026, κάτι που θεωρείται λογικό.
– Οι ανακοινώσεις του προέδρου Powell αναμένονται ασαφείς, δεδομένων των διαιρέσεων στην επιτροπή και της λειτουργίας της FOMC «στο σκοτάδι».
– Είναι απίθανο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να δώσουν σαφή καθοδήγηση για το μέλλον. Αντίθετα, η Fed θα τονίσει την εξάρτηση της επιτροπής από τα εισερχόμενα δεδομένα.
Οι φορολογικές αυξήσεις των Εργατικών σφραγίζουν τη συμφωνία για περαιτέρω χαλάρωση από την BoE
Ο προϋπολογισμός του Ηνωμένου Βασιλείου από τον υπουργό Οικονομικών Reeves αντιμετωπίστηκε με συγκρατημένη αντίδραση από την αγορά, με τη στερλίνα και τα κρατικά ομόλογα να ενισχύονται. Οι επενδυτές ανακουφίστηκαν από το μέγεθος του δημοσιονομικού αποθέματος (£22 δισ. έναντι £9,9 δισ. το 2024).
Σημαντικές επιφυλάξεις
1. Φορολογικά έσοδα: Τα περισσότερα πρόσφατα φορολογικά έσοδα (π.χ., πάγωμα ορίων φόρου εισοδήματος) δεν θα υλοποιηθούν άμεσα και η υλοποίησή τους δεν είναι εγγυημένη λόγω κινδύνου αλλαγής πολιτικής ή μικρότερης αύξησης μισθών.
2. Ελλειψη ανάπτυξης: Ο προϋπολογισμός δεν περιέχει μέτρα υπέρ της ανάπτυξης. Εχει επιβληθεί ένα επιπλέον βάρος £26 δισ. ετησίως στους φορολογουμένους (συνολικά περίπου £2.300 ανά νοικοκυριό ετησίως από το 2024). Η Reeves σχεδόν δεν αναφέρθηκε στην ανάπτυξη και οι προβλέψεις ανάπτυξης του OBR μειώθηκαν κατά 0,3%, παράλληλα με σημαντική πτώση στις προβλέψεις παραγωγικότητας.
Επίδραση στην Τράπεζα της Αγγλίας (BoE)
Ο βαρύς σε φόρους προϋπολογισμός έχει σχεδόν οριστικοποιήσει μια μείωση επιτοκίων τον Δεκέμβριο από την Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία είναι πλέον ενσωματωμένη κατά 92% στις τιμές.
– Η απόφαση του Νοεμβρίου ήταν οριακή (5-4 υπέρ της μη αλλαγής) και οι φόβοι για τον αντίκτυπο των φορολογικών αυξήσεων στην ανάπτυξη θεωρείται ότι αρκούν για να γείρουν την πλάστιγγα.
– Τα μακροοικονομικά στοιχεία από τη συνεδρίαση του Νοεμβρίου ήταν απογοητευτικά, με το ΑΕΠ, τις λιανικές πωλήσεις και τους δείκτες PMI να υποδηλώνουν επιβράδυνση.
Ενώ η μείωση των τιμών ενέργειας τον Απρίλιο θα μπορούσε να συγκρατήσει τον πληθωρισμό, αυτό πιθανώς θα αντισταθμιστεί από τις πληθωριστικές συνέπειες της αύξησης του κατώτατου μισθού και των υψηλότερων δαπανών πρόνοιας.
Συνολικά, δεν αναμένεται σαφής αλλαγή στην τροχιά των επιτοκίων λόγω του προϋπολογισμού. Οποιεσδήποτε πρόσθετες μειώσεις το 2026 θα είναι «σταδιακές και προσεκτικές» και θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τα δεδομένα, ειδικά όσον αφορά τον επίμονο πληθωρισμό.
Ο Hassett οδηγεί την κούρσα για να ονομαστεί επόμενος πρόεδρος της Fed
Η ταυτότητα του επόμενου προέδρου της Fed, καθώς πλησιάζει το τέλος της θητείας του Jerome Powell τον Μάιο, γίνεται όλο και πιο κρίσιμο θέμα για τις αγορές.
Υποψηφιότητα Kevin Hassett
– Ο σύμμαχος του Τραμπ, Kevin Hassett, διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου, είναι πλέον ο επικρατέστερος υποψήφιος, με πιθανότητα περίπου 75% (Polymarket).
– Αναμένεται ανακοίνωση διορισμού αργότερα αυτόν τον μήνα.
– Ο διορισμός του Hassett θα θεωρούνταν πτωτικός για το δολάριο, καθώς έχει εκφράσει προτίμηση για πολύ χαμηλότερα επιτόκια (π.χ., επιτόκιο fed funds «πολύ κάτω από 3%»).
Αντίσταση και διχασμός στη FOMC
Ωστόσο, υπάρχει περιθώριο για απογοήτευση:
– Ανεξάρτητα από την επιλογή του Τραμπ, η κανονική εκ περιτροπής αλλαγή στη FOMC θα προσθέσει πιο συντηρητικές φωνές από τον Ιανουάριο.
– Κάθε μείωση επιτοκίων μετά τη συνεδρίαση του τρέχοντος μήνα αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο σφοδρής μάχης εντός της επιτροπής.
– Ακόμα και με τον Hassett στην ηγεσία, θα είναι δύσκολο για τους υποστηρικτές της χαλαρής πολιτικής να επικρατήσουν, καθώς ο πληθωρισμός των ΗΠΑ παραμένει πεισματικά πάνω από 3% και δεν δείχνει σαφή σημάδια πτωτικής τάσης.
*Country Manager στην εταιρία διεθνών πληρωμών Ebury
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 5/12/2025)
