Η μείωση των ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών βρίσκεται στο επίκεντρο του επικαιροποιημένου Σχεδίου Δράσης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο τέθηκε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το ποσοστό των νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν ενεργειακή ένδεια μειώθηκε κατά 21% το 2023 σε σχέση με το 2016, ενώ ο στόχος για το 2030 είναι η υποχώρηση στο 4%.
ΣΤΟΧΟΙ 2030
Το σχέδιο προβλέπει ότι τα ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά θα περιοριστούν σε περίπου 172.000 το 2030, από 540.000 το 2023 και 690.000 το 2016. Η μείωση θα επιδιωχθεί μέσα από τρεις κεντρικούς άξονες πολιτικής που αφορούν άμεσες παρεμβάσεις στήριξης, δομικές δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης και εκστρατείες ενημέρωσης.
ΑΜΕΣΗ ΣΤΗΡΙΞΗ
Ο πρώτος άξονας εστιάζει στην προστασία των πιο ευάλωτων νοικοκυριών, ιδίως σε περιόδους ακραίων συνθηκών. Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται είναι:
καθορισμός ελάχιστης ετήσιας κατανάλωσης ενέργειας, κάτω από την οποία δεν θα επιτρέπεται η διακοπή ηλεκτροδότησης,
πιο ευέλικτοι διακανονισμοί για ληξιπρόθεσμες οφειλές, με δυνατότητα άτοκων δόσεων,
συνέχιση του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου και διεύρυνση πρόσθετων εργαλείων στήριξης.
Ο στόχος είναι να περιοριστούν οι άμεσες επιπτώσεις της ενεργειακής ένδειας και να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε βασικές ενεργειακές υπηρεσίες.
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ
Ο δεύτερος άξονας αφορά παρεμβάσεις που μειώνουν μόνιμα το ενεργειακό κόστος. Προβλέπεται παροχή οικονομικής ενίσχυσης για ανακαινίσεις και εγκατάσταση αποδοτικών συστημάτων θέρμανσης, ψύξης και παραγωγής ζεστού νερού.
Για νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ακραία ενεργειακή ένδεια, η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως το 100%, καλύπτοντας πλήρως το κόστος αναβάθμισης. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη βελτίωση κατοικιών με χαμηλή ενεργειακή απόδοση, αλλά και στη διευκόλυνση ανακαινίσεων σε μισθωμένες κατοικίες, ώστε να μην επιβαρύνονται οι ενοικιαστές με αύξηση ενοικίων ή τον κίνδυνο εξώσεων.
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Ο τρίτος άξονας περιλαμβάνει δράσεις που στοχεύουν στην ενημέρωση και στην ενίσχυση της ενεργειακής συνείδησης των πολιτών, με πρακτικές οδηγίες και εργαλεία εξοικονόμησης ενέργειας.
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ
Το 2023, τα χαμηλότερα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας κατέγραψαν η Αττική (6,7%) και το Νότιο Αιγαίο (9%), ενώ τα υψηλότερα εντοπίστηκαν στη Δυτική Μακεδονία (20,9%) και τη Θεσσαλία (20,4%). Οι διαφορές αυτές αντανακλούν τη διαφορετική ενεργειακή εξάρτηση, τις κλιματικές συνθήκες και τα εισοδήματα κάθε περιοχής.
Το σχέδιο φιλοδοξεί να μειώσει σταθερά την ενεργειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών, συνδυάζοντας άμεση προστασία με μακροπρόθεσμες λύσεις.
