Το νέο πλαίσιο πληρωμών των αγροτικών ενισχύσεων για το 2025 διαμορφώνεται με βάση το Σχέδιο Δράσης που ενέκρινε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας τη δυνατότητα άμεσης ενεργοποίησης της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης. Παράλληλα, επανεκκινούν πληρωμές από διαφορετικά μέτρα της ΚΑΠ που είχαν καθυστερήσει λόγω των ζητημάτων λειτουργίας του ΟΠΕΚΕΠΕ. Το μεταβατικό σύστημα που θα εφαρμοστεί το 2025 λειτουργεί ως γέφυρα προς ένα νέο, πλήρως αναβαθμισμένο πλαίσιο ελέγχου και διαχείρισης από το 2026.
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ 2025
Το υβριδικό σύστημα για το 2025 εισάγει υποχρεωτικούς και πιο αξιόπιστους μηχανισμούς τεκμηρίωσης. Κεντρική αλλαγή είναι η υποχρέωση αναγραφής ΑΤΑΚ για όλα τα αγροτεμάχια, καθώς και ΚΑΕΚ όπου απαιτείται, ώστε να περιοριστούν φαινόμενα μη πραγματικής χρήσης γης ή αμφισβητούμενων μισθώσεων. Σε περιπτώσεις αποκλίσεων, οι παραγωγοί θα μπορούν να υποβάλλουν διορθώσεις μέσω του AGRI SNAP και της διαδικασίας ενστάσεων.
Για το ζωικό κεφάλαιο, ο αριθμός των ζώων υπολογίζεται πλέον από αντικειμενικά στοιχεία όπως τιμολόγια γάλακτος, κρέατος και αγορών ζωοτροφών. Τα δεδομένα αυτά προέρχονται από εθνικές ψηφιακές βάσεις, διασφαλίζοντας ότι οι ενισχύσεις συνδέονται με πραγματική παραγωγική δραστηριότητα. Παράλληλα εφαρμόζεται συγκεκριμένη μεθοδολογία για την ελάχιστη ποσότητα γάλακτος ανά ζώο, ώστε να προκύπτει τεκμηριωμένος αριθμός επιλέξιμων ζώων.
Στους βοσκότοπους εφαρμόζεται αναθεωρημένη διαδικασία προσδιορισμού επιλέξιμων εκτάσεων, βασισμένη στα πραγματικά στοιχεία παραγωγής. Οι ενισχύσεις θα κατανέμονται στον νομό όπου βρίσκεται η εγκατάσταση ή στον όμορο νομό, ενώ προβλέπεται δυνατότητα συμπληρωματικής κατανομής στις περιπτώσεις όπου οι διαθέσιμες εκτάσεις δεν επαρκούν να καλύψουν το ζωικό κεφάλαιο που τεκμηριώνεται από τα τιμολόγια.
Τέλος, οι παραγωγοί διατηρούν το δικαίωμα ένστασης για οποιοδήποτε ζήτημα σχετίζεται με τις δηλώσεις ή τις εκτάσεις τους, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ να ανακοινώνει σύντομα τη διαδικασία.
ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2026
Από το 2026 θα τεθεί σε λειτουργία ένα νέο σύστημα πληρωμών και ελέγχων με εκτεταμένη ψηφιοποίηση. Προβλέπεται η δημιουργία ενός νέου γεωχωρικού χάρτη υψηλής ακρίβειας, βασισμένου σε δορυφορικές εικόνες και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, που θα επιτρέπει τον ακριβή προσδιορισμό επιλέξιμων εκτάσεων.
Παράλληλα, θα λειτουργεί ενιαία βάση καταγραφής αιγοπροβάτων, με ηλεκτρονική σήμανση κάθε ζώου και αυτόματη διασύνδεση με το ΟΣΔΕ. Οι έλεγχοι θα γίνονται με ανάλυση κινδύνου και διασταύρωση δεδομένων από φορολογία, κτηματολόγιο και εθνικές βάσεις παραγωγής. Επιπλέον, θα πραγματοποιούνται μικτοί επιτόπιοι έλεγχοι με καθορισμένες διαδικασίες.
Τέλος, από το 2026 θα εφαρμόζονται πλήρεις διασταυρώσεις με το Εθνικό Κτηματολόγιο και το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη συμμόρφωση στις κοινοτικές απαιτήσεις.
