Tον αναβαθμισμένο ρόλο της Ελλάδας ως καθοριστικού παράγοντα στον μεταβαλλόμενο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης αναδεικνύει η Eurobank Research σε νέα μελέτη της, με αφορμή τη μακροπρόθεσμη συμφωνία προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς Ρουμανία και Ουκρανία μέσω της Αλεξανδρούπολης και του Κάθετου Διαδρόμου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η συγκεκριμένη συμφωνία δεν αναμένεται να έχει σημαντικές άμεσες επιπτώσεις στην ελληνική αγορά φυσικού αερίου. Ωστόσο, χαρακτηρίζεται ως κομβική εξέλιξη, καθώς ενισχύει τη γεωστρατηγική θέση της χώρας και συμβάλλει στην οικοδόμηση της εικόνας της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου και η αξιοποίηση των υποδομών της Αλεξανδρούπολης εκτιμάται ότι θα αναβαθμίσουν τον ρόλο της χώρας στις διεθνείς ενεργειακές ροές, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αναδιαμόρφωσης των ενεργειακών διαδρομών στην Ευρώπη.
Επιπλέον, συνδέοντας την Νοτιοανατολική Ευρώπη πιο στενά με περισσότερο σταθερούς προμηθευτές φυσικού αερίου, όπως οι ΗΠΑ, η συμφωνία υποστηρίζει τις προσπάθειες της ΕΕ να απεξαρτηθεί από τη ρωσική ενέργεια και να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή της ασφάλεια.
Οι πρόσφατες παραχωρήσεις για υπεράκτια έργα διερεύνησης κοιτασμάτων φυσικού αερίου στο Βόρειο Ιόνιο, την Νότια Πελοπόννησο και την Νότια Κρήτη, αναδεικνύουν περαιτέρω τη δυνητικά αυξανόμενη σημασία της χώρας στο μελλοντικό ενεργειακό μείγμα της Ευρώπης.
Πέρα από τις πρωτοβουλίες στα πεδία του ασφαλούς ενεργειακού εφοδιασμού και των επενδύσεων, ενισχύεται ο ρόλος της Ελλάδας στα κέντρα λήψης αποφάσεων για το μέσο-μακροπρόθεσμο ενεργειακό σχεδιασμό της Ευρώπης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παρέμβαση της χώρας μας που διευκόλυνε την εφαρμογή της πλήρους απαγόρευσης των εισαγωγών ρωσικού αερίου στην ΕΕ από την 1η Ιανουαρίου 2026 (εξαιρουμένων αυτών υπό υφιστάμενες συμφωνίες παράδοσης, έως το τέλος του 2027).
Υιοθετώντας την ελληνική πρόταση, το Συμβούλιο της Ευρώπης πρότεινε στις 20 Οκτωβρίου οι χώρες – εξαγωγείς φυσικού αερίου στην ΕΕ μέσω του αγωγού TurkStream να πρέπει να αποδείξουν τη μη ρωσική προέλευσή του, σε αντίθεση με την πρόταση της Επιτροπής που όριζε ως υπεύθυνους για κάτι τέτοιο τους εισαγωγείς στις χώρες εισόδου.
