Παρά τις γεωστρατηγικές αλλαγές, τις πιέσεις για διαμόρφωση εθνικών στόλων, κυρίως από τις ΗΠΑ, την Κίνα και την Ινδία, ο ελληνόκτητος στόλος παραμένει στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της UNCTAD. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι, ενώ η Ελλάδα είναι η κορυφαία πλοιοκτήτρια χώρα μόνο σε χωρητικότητα (16%), τα αθροιστικά μερίδια της Κίνας και του Χονγκ Κονγκ/Κίνας ανεβάζουν την Κίνα στην πρώτη θέση παγκοσμίως, κατέχοντας το 20% της χωρητικότητας.
Ενθαρρυντικό είναι επίσης το στοιχείο ότι η ελληνική σημαία διατηρεί στόλο με 53 εκατ. dwt και 1.203 πλοία και παραμένει μέσα στις δέκα μεγαλύτερες χώρες του κόσμου. Οι τρεις κορυφαίες πλοιοκτήτριες χώρες σε χωρητικότητα -Ελλάδα, Κίνα και Ιαπωνία- αντιπροσωπεύουν πάνω από το 40% του παγκόσμιου στόλου σε χωρητικότητα dwt.
Ωστόσο, με βάση τον αριθμό των πλοίων, αυτά τα τρία έθνη ελέγχουν σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου στόλου. Το συνδυασμένο μερίδιο των 10 κορυφαίων πλοιοκτητριών χωρών φτάνει το 67% της παγκόσμιας χωρητικότητας του στόλου. Ακολουθούν η Ιαπωνία και η Σιγκαπούρη, οι οποίες είναι η τρίτη και τέταρτη κορυφαία παγκόσμια πλοιοκτήτριες χώρες, αντιπροσωπεύοντας το 10% και το 6% της παγκόσμιας χωρητικότητας, αντίστοιχα.
Aλλες ευρωπαϊκές πλοιοκτήτριες χώρες στη λίστα των 10 κορυφαίων είναι η Γερμανία με μερίδιο 3% και το Ηνωμένο Βασίλειο με 2%. Μεγάλο μέρος της χωρητικότητας που ανήκει σε αυτές τις 10 κορυφαίες πλοιοκτήτριες χώρες είναι νηολογημένο υπό ξένες σημαίες.
Αυτή η πρακτική είναι συνηθισμένη, με εξαίρεση το Χονγκ Κονγκ και Κίνα, όπου η χωρητικότητα των πλοίων με ξένη σημαία αντιπροσωπεύει λιγότερο από το ήμισυ του στόλου των πλοίων που ανήκουν σε τρίτους.
Ο στόλος ανά σημαία
Τα νηολόγια της Λιβερίας, του Παναμά και των Νήσων Μάρσαλ κυριαρχούν επειδή προσφέρουν χαμηλότερους φόρους, ευέλικτη ρύθμιση και παγκόσμια αναγνώριση, προσελκύοντας πλοία από κάθε ήπειρο. Επισημαίνεται ότι η Κίνα, το Χονγκ Κονγκ και η Σιγκαπούρη αντιπροσωπεύουν μαζί σχεδόν το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας. Η αύξηση 8,2% της Κίνας δείχνει την προσπάθεια του Πεκίνου να επαναπατρίσει πλοία που ελέγχονται από την Κίνα και να ενισχύσει την εθνική ναυτιλιακή μόχλευση.
Οπως φαίνεται στον πίνακα των στοιχείων που κατάρτισε η Unctad, η Μάλτα και η Ελλάδα παραμένουν βασικοί κόμβοι για την πλοιοδιαχείριση και την πλοιοκτησία πλοίων. Παρά τη μείωση του dwt της Ελλάδας, οι Ελληνες πλοιοκτήτες εξακολουθούν να ελέγχουν σχεδόν το 20% του παγκόσμιου στόλου ακόμη, αφού διαθέτουν πλοία υπό ξένες σημαίες. Η επιλογή σημαίας επηρεάζει τη φορολογία, την ασφάλιση, την αστική ευθύνη, τη συμμόρφωση και τη διαφάνεια ESG, όλα κρίσιμα στις ναυλώσεις και τη χρηματοδότηση του εμπορίου.
Στο σημερινό περιβάλλον κυρώσεων, ελέγχων βιωσιμότητας και ψηφιακής εποπτείας, η δικαιοδοσία της σημαίας έχει γίνει μια στρατηγική απόφαση, όχι απλώς μια διατύπωση καταχώρισης. Υπενθυμίζεται ότι η ναυτιλία διακινεί πάνω από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου σε όγκο. Πίσω από κάθε πλοίο που μεταφέρει αργό πετρέλαιο, LNG, σιτηρά ή μέταλλα βρίσκεται ένα σύνθετο πλέγμα νομικών, οικονομικών και γεωπολιτικών παραγόντων που συνδέονται με τη σημαία που φέρει.
Τα ανοιχτά νηολόγια εξακολουθούν να κυριαρχούν, αλλά η άνοδος των κρατικά χρηματοδοτούμενων στόλων και των πρωτοβουλιών για πράσινα καύσιμα θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει την ισορροπία δυνάμεων την επόμενη δεκαετία.
Οι δέκα κορυφαίες ναυτιλιακές σημαίες:
Χώρα
εκατ. dwt
% παγκόσμιου στόλου
ανάπτυξη
αρ. πλοίων
1.
Λιβερία
424
17,40%
3,80%
5562
2.
Παναμάς
371
15,20%
-2,50%
8572
3.
Νήσοι Μάρσαλ
305
12,50%
-1,00%
4254
4.
Χονγκ Κονγκ (Κίνα)
203
8,30%
3,40%
2513
5.
Σιγκαπούρη
152
6,20%
-1,00%
3098
6.
Κίνα
137
5,60%
8,20%
10288
7.
Μάλτα
113
4,60%
1,90%
1949
8.
Μπαχάμες
70
2,90%
10,40%
1251
9.
Ελλάδα
53
2,20%
-2,70%
1203
10.
Ιαπωνία
44
1,80%
2,80%
5200
Πηγή: UNCTAD Ναυτιλιακές Στατιστικές 2025
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (14 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2025)
