Υπό την έντονη πίεση για συγκράτηση του πληθωρισμού στα τρόφιμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε νέο εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο εξαιρούνται από τους δασμούς σημαντικές κατηγορίες εισαγόμενων προϊόντων, όπως καφές, βόειο κρέας, τσάι και μια σειρά φρούτων.
Στο διάταγμα που τέθηκε άμεσα σε ισχύ, ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρει ότι «ορισμένα γεωργικά προϊόντα δεν θα πρέπει να υπόκεινται στους ανταποδοτικούς δασμούς» που εφαρμόζονται από τον Απρίλιο, καθώς οι ΗΠΑ δεν τα παράγουν καθόλου ή δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες της αγοράς. Ο κατάλογος των εξαιρέσεων αφορά προϊόντα όπως καφές, τσάι, μπανάνες, αβοκάντο, πορτοκάλια, καρύδες και ανανάδες — είδη που στηρίζουν βασικές καταναλωτικές συνήθειες εκατομμυρίων Αμερικανών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξαίρεση του βόειου κρέατος, του οποίου οι τιμές έχουν σκαρφαλώσει σε ιστορικά υψηλά, ασκώντας έντονη πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Η άνοδος των τιμών είχε ενταθεί μετά την επιβολή των δασμών 10% σε ευρεία γκάμα εισαγόμενων προϊόντων, στο πλαίσιο της προσπάθειας της διοίκησης Τραμπ να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα και να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή.
Ωστόσο, η επίδραση των δασμών έγινε άμεσα αισθητή: διανομείς καφέ, σοκολάτας, τσαγιού, εισαγόμενων φρούτων και βόειου κρέατος προχώρησαν σε αυξήσεις τιμών, με αποτέλεσμα η ακρίβεια στα τρόφιμα να επιδεινωθεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, οι τιμές των τροφίμων για κατανάλωση στο σπίτι αυξήθηκαν κατά 2,7% σε ετήσια βάση τον Σεπτέμβριο.
Οι εξαιρέσεις ανακοινώθηκαν μία μόλις ημέρα μετά την επίτευξη νέων εμπορικών συμφωνιών-πλαισίων με τέσσερις χώρες της Λατινικής Αμερικής — Αργεντινή, Γουατεμάλα, Ελ Σαλβαδόρ και Ισημερινό. Οι συμφωνίες προβλέπουν δασμούς 10% έως 15% στις περισσότερες εισαγωγές, αλλά καταργούν πλήρως κάθε επιβάρυνση σε προϊόντα που δεν παράγονται σε επαρκείς ποσότητες στις ΗΠΑ, όπως μπανάνες και καφές.
Η αντιπολίτευση έκανε λόγο για «αναγκαστική υποχώρηση», με τον Δημοκρατικό βουλευτή Ρίτσαρντ Νιλ να σχολιάζει χαρακτηριστικά ότι η κυβέρνηση «σβήνει μια φωτιά που άναψε η ίδια». «Η διοίκηση παραδέχεται πλέον αυτό που γνωρίζαμε εξαρχής: ο εμπορικός πόλεμος του Τραμπ αυξάνει το κόστος για τους πολίτες», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι ο πληθωρισμός ενισχύθηκε μετά την επιβολή των δασμών, ενώ η μεταποίηση συρρικνώνεται διαρκώς.
Παρά τις διορθωτικές κινήσεις, οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι τιμές στα τρόφιμα ενδέχεται να παραμείνουν αυξημένες και το 2026, καθώς πολλές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να μετακυλούν πλήρως το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές.
