Για χάρη του «Φραπέ», του «Ξυλούρη», της κλίκας και των λοιπών ημετέρων, η κυβέρνηση μοιάζει σαν να σπρώχνει στον γκρεμό τον αγροτικό τομέα και την ελληνική οικονομία, «ναρκοθετώντας» τον πρωτογενή τομέα, στην περίπτωση που επιβεβαιωθούν τα δυσμενή σενάρια, η Κομισιόν συνεχίσει να «ρίχνει» πρόστιμα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και «μπλοκάρει» ένα μέρος των επιδοτήσεων (ύψους περίπου 1,1 δισ. ευρώ για την παρούσα φάση). Σε αυτή την περίπτωση θα υπάρξει σημαντικό ταμειακό κενό, πτώση της παραγωγής, κίνδυνος λουκέτων ή εκποιήσεων παραγωγικών μονάδων, «πάγωμα» των επενδύσεων, αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων από το 2026 και αρνητικές επιπτώσεις σε μια σειρά εφαπτόμενων με τη γεωργία και την κτηνοτροφία κλάδων.
Του Νάσου Χατζητσάκου
Οι οριστικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τόσο με βάση τα στοιχεία του OLAF (προχώρησε σε σαρωτικούς ελέγχους τον Οκτώβριο τόσο στον ΟΠΕΚΕΠΕ όσο και σε εταιρίες οι οποίες εμπλέκονται άμεσα με το έργο του οργανισμού, όπως αποκαλύπτει η «DEALnews») όσο και με βάση τα δύο σχέδια για τη μετάβαση στο περιβάλλον που επιβάλλει η Κομισιόν (το τελευταίο υποβλήθηκε το βράδυ της Τρίτης 4 Νοεμβρίου), αναμένονται εντός των επόμενων ωρών ή εικοσιτετραώρων. Ο αρμόδιος επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων, Κρίστοφ Χάνσεν, ο οποίος χθες συναντήθηκε με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστα Τσίαρα, στη δήλωση που ακολούθησε δεν αναφέρθηκε στο συγκεκριμένο ζήτημα, επισημαίνοντας μόνο ότι «ο υπουργός και ο επίτροπος συμφώνησαν να συνεχίσουν τη στενή συνεργασία Ελλάδας και Ε.Ε. Για την αποτελεσματική εφαρμογή των πολιτικών της ΚΑΠ, την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και την προώθηση ενός πιο δίκαιου και βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης». Ο επίτροπος αναμένεται σήμερα να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό, Κυρ. Μητσοτάκη.
Μέχρι να γίνουν γνωστές οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η αγωνία στους αγρότες και τους κτηνοτρόφους, οι οποίοι έχουν προγραμματίσει μεγάλη κινητοποίηση στην Αθήνα την Τρίτη 11 Νοεμβρίου, αυξάνεται όλο και περισσότερο σε σχέση με το «τι μέλλει γενέσθαι» και πότε θα δοθεί το 50% της βασικής ενίσχυσης για το 2025 (περίπου από 1,1 από 2,2 δισ. ευρώ). Εάν, όπως φημολογείται έντονα στους κύκλους τους, δεν δοθεί η ενίσχυση ή τελικά δοθεί μόνο ένα μέρος της, τότε υφίστανται οι εξής κίνδυνοι:
• Στην παραγωγή θα υπάρξει μικρό ή μεγάλο άμεσο ταμειακό κενό, με αποτέλεσμα να μειωθούν οι αγορές σπόρων, λιπασμάτων και ζωοτροφών, γεγονός που θα προκαλέσει χαμηλότερες στρεμματικές αποδόσεις και μικρότερες σπορές.
• Στην κτηνοτροφία θα αυξηθεί το ενδεχόμενο αναγκαστικών εκποιήσεων ζώων, με αποτέλεσμα να υπάρξει μειωμένη γαλακτοπαραγωγή και λιγότερα ζώα για σφαγή στο 2026.
• Σε επίπεδο επενδύσεων, θα «παγώσουν» τα service μηχανημάτων, αντλιών κ.ά.
• Οι εφαπτόμενοι με τη γεωργία κλάδοι θα έχουν πτώση πωλήσεων, καθυστερήσεις πληρωμών, λιγότερα δρομολόγια συγκομιδής και μεταφοράς, μειωμένη ζήτηση πετρελαίου κίνησης στην αιχμή, αναβολές συντήρησης μηχανημάτων, ενώ στη μεταποίηση θα οδηγηθεί λιγότερη πρώτη ύλη.
• Μεσοπρόθεσμα, η μειωμένη εγχώρια προσφορά σε βασικά αγαθά θα προκαλέσει ανοδική πίεση τιμών (ιδίως σε προϊόντα με χαμηλή εισαγωγική υποκατάσταση, όπως το φρέσκο γάλα, τα τυριά ΠΟΠ και ορισμένα σιτηρά/ζυμαρικά). Η ένταση θα εξαρτηθεί από τις εισαγωγές και τις διεθνείς τιμές.
• Σε επίπεδο χώρας, ένα ενδεχόμενο σοκ ρευστότητας στον αγροτικό τομέα θα τείνει να μειώσει την Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία του κλάδου, αυξάνοντας τα ληξιπρόθεσμα προς τις τράπεζες και τους προμηθευτές.
Γιατί η προκαταβολή 50% της BISS είναι τόσο καθοριστική
Η λεγόμενη βασική ενίσχυση (BISS), το 50% της οποίας κανονικά θα έπρεπε να είχε αποδοθεί στους αγρότες μέχρι τα τέλη του Οκτωβρίου, είναι μείζονος σημασίας κάθε χρόνο για την πορεία και τις αποδόσεις του κλάδου, για τους εξής λόγους:
• Γεφυρώνει το ταμειακό κενό του φθινοπώρου (σε σπόρους, λιπάσματα, πετρέλαιο, ενοίκια γης και εργόσημα). Οταν, λοιπόν, καθυστερεί, «στεγνώνουν» τα ταμεία.
• Αποτελεί το βασικό «δίχτυ ασφαλείας» εισοδήματος των αγροτών. Η ίδια η Κομισιόν περιγράφει τη BISS ως εγγύηση ελάχιστου γεωργικού εισοδήματος που συμπληρώνεται με άλλες άμεσες ενισχύσεις.
• Σε πολλούς τύπους εκμετάλλευσης (ιδίως κτηνοτροφία βοσκοτόπων) οι άμεσες ενισχύσεις καλύπτουν περίπου το 40% με 50% του καθαρού αγροτικού εισοδήματος.
• Είναι ο «κορμός» των πόρων της ΚΑΠ. Συγκεκριμένα, οι άμεσες ενισχύσεις αποτελούν περίπου 70% των συνολικών δαπανών της.
Σημειώνεται ότι, πέρα από τις ποινές που αναμένονται, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη έχει επιβάλει πρωτοφανείς δημοσιονομικές διορθώσεις στην Ελλάδα λόγω του σκανδάλου στον ΟΠΕΚΕΠΕ, της τάξης των 415 εκατ. ευρώ, ενώ έχει μειώσει κατά 5% το σύνολο των ετήσιων κοινοτικών πόρων που λαμβάνει κάθε χρόνο ο οργανισμός, μέχρι να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις της Κομισιόν.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 7/11/2025)
