Σε αναβάθμιση του ενεργειακού ρόλου της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και της νοτιο-ανατολικής Ευρώπης προχωρά η Ουάσινγκτον. Οι δηλώσεις του Νταγκ Μπέρκαμ, στο Foundation for Defence of Democracies, πως η Ελλάδα είναι εξαιρετικός εταίρος των ΗΠΑ, λειτουργώντας ως κεντρικός κόμβος διανομής αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς τα Βαλκάνια και την κεντρική Ευρώπη, είναι δηλωτικές της σημασίας που αποδίδει η Ουάσινγκτον στην πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό LNG έως το τέλος του 2027.
Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα του χάρτη που έχουν ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ και η διοίκηση Τραμπ, με την Ελλάδα και λόγω γεωγραφίας να αποτελεί, όντως, κομβικό μέρος του. Ενδεικτική δε των προθέσεων η αναφορά του (στο συνέδριο του FDD) πως με τις εξαγωγές των ΗΠΑ ενισχύεται η ενεργειακή αυτονομία των συμμάχων, προκειμένου να μη χρειάζεται να αγοράζουν από τους αντιπάλους. Ενέργεια που ωστόσο οι σύμμαχοι πληρώνουν δύο και τρεις φορές ακριβότερα, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για την ευρωπαϊκή οικονομία και την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, καθώς οι Βρυξέλλες έχουν «δέσει χειροπόδαρα» τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. μέσω της ετεροβαρούς συμφωνίας της Φον ντερ Λάιεν με τον Τραμπ.
Ηδη η Ελλάδα, μέσω της Ρεβυθούσας, έχει μετατραπεί σε κύριο διαμετακομιστικό κέντρο (logistics hub), καθώς ήδη 31 αμερικανικά φορτία LNG έχουν εκφορτωθεί στις εγκαταστάσεις της. Στη χώρα λειτουργούν δύο FSRUs, σε Ρεβυθούσα (από τον ΔΕΣΦΑ) και Αλεξανδρούπολη (από την GasTrade), ενώ τελευταία ξανά θερμάνθηκαν παλαιότερα σχέδια για πλωτούς σταθμούς φόρτωσης υγροποιημένου φυσικού αερίου των Motor Oil – project Dioriga Gas/στους Αγίους Θεοδώρους, HelleniQ Energy – ElpEdison/στη Θεσσαλονίκη και δεύτερου της GasTrade στη Θράκη.
Θέματα LNG, συμμετοχής αμερικανικών ομίλων, συμφωνιών για αποθήκευση ενέργειας, χρηματοδοτική συμμετοχή κ.ά. είναι στην ατζέντα του Transatlantic Partnership for Energy Cooperation (P-TEC), που διοργανώνουν το υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ και η ελληνική κυβέρνηση στις 6-7 Νοεμβρίου.
Σημαντικότατη διημερίδα όπου έχουν προσκληθεί 24 υπουργοί Ενέργειας. Ομως, παράγοντες με ενδελεχή ιστορική γνώση σημειώνουν πως ο σχεδιασμός της Ουάσινγκτον γίνεται σε περίοδο αντιπαλότητας (;) με τη Μόσχα, που δεν αποκλείει κάποια αλλαγή σε επόμενο χρόνο. Γι’ αυτό σημειώνουν η σχέση Αθήνας – Ουάσινγκτον πρέπει να είναι (στοιχειωδώς) αμφίδρομη και με ευελιξία αναθεώρησης. Οι ίδιοι εκτιμούν ότι η έλευση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Αθήνα πιθανότατα να αποσαφηνίσει τις ευρύτερες προθέσεις των ΗΠΑ για το πως «χαρτογραφεί» την ευρύτερη περιοχή, μέρος της οποίας και σημαντικότατο μάλιστα είναι και η Τουρκία. Η πρέσβης των ΗΠΑ μπορεί να έρχεται διαβασμένη, όπως λένε, να ενεργεί έξυπνα, επικοινωνιακά ως προς το θυμικό του Ελληνα, αλλά μένει να φανεί τι εννοεί ο ομόλογός της στην Αγκυρα Τομ Μπάρακ. Επίσης, στενός φίλος του Ντόναλντ Τραμπ -λιβανέζικης καταγωγής- υποδέχεται την Γκίλφοϊλ μια πολύ καλή πρέσβη στην Αθήνα, συμπληρώνοντας ότι έως τώρα δεν είχε με ποιον να τα συζητήσει. Το επιμύθιό του πως «έχουμε κοινή κατανόηση να βάλουμε τέλος σε όλα αυτά…» μένει να διευκρινιστεί το πώς εννοείται.
GR.EGY: Το έργο 4,2 δισ. που αποτελεί «ηλεκτρική γέφυρα» Ελλάδας – Αιγύπτου
Σε παραπλήσιο μέτωπο, αυτό της διασύνδεσης Αιγύπτου – Ελλάδας, μόλις πρόσφατα το project GR.EGY ήταν στο επίκεντρο της πρώτης Συνόδου Κορυφής Ε.Ε. – Αιγύπτου, στις Βρυξέλλες. Το GR.EGY συμπεριλήφθηκε ρητά στην κοινή διακήρυξη (Join Declaration), με αναφορά σε συγκεκριμένα έργα υποδομών, συνδεσιμότητας κ.λπ., καθώς πρόκειται για έργο προϋπολογισμού 4,2 δισ. Αναπτύσσεται από τον Ομιλο Κοπελούζου, περιλαμβάνεται στην προκαταρκτική 2η λίστα των Εργων Κοινού και Αμοιβαίου Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (PCI/PMI), με την τελική ένταξη να υπολογίζεται τον Νοέμβριο. Σημειωτέον πως η τελική ένταξη στον κατάλογο «κοινού ενδιαφέροντος/οφέλους» PCI παρέχει πρόσβαση σε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω του Ταμείου Connecting Europe Facility (CEF). Ομως, από τον σχεδιασμό, τη χρηματοδότηση του έργου μέχρι την υλοποίηση μεσολαβεί χρόνος και θαλάσσιες περιοχές που είτε «καλύπτονται» από τη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης είτε αμφισβητούνται ως ελληνικής δικαιοδοσίας από την Αγκυρα.
Πρακτικά αυτό σημαίνει πως έχοντας το προηγούμενο του Great Sea Interconnector, που είναι ζωτικού συμφέροντος για την Ευρώπη, χρηματοδοτείται δε με 657 εκατ. ευρώ από την Κομισιόν, η ελληνική πλευρά θα πρέπει να αποδείξει και επί του πεδίου την αποτελεσματικότητά της. Σε μία περίοδο που η Αγκυρα έχει καταστήσει σαφείς τις προθέσεις της, ενόσω ταυτόχρονα προωθεί τον Middle Corridor -σιδηροδρομική σύνδεση Κίνας – Ευρώπης-, φιλοδοξώντας να διαδραματίσει κομβικό ρόλο και σε αυτή την περιοχή.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 31/10/2025)
