Οι Έλληνες εφοπλιστές, που αντέδρασαν με επιχειρήματα στο «καινοφανές παγκόσμιο ναυτιλιακό φόρο», όπως τον ονόμασε ο Ντόναλντ Τραμπ, τελικά είδαν τις απόψεις τους να ενσωματώνονται στην τελική πρόταση που κατατέθηκε από την Αίγυπτο, τη Σιγκαπούρη και τη Σαουδική Αραβία. Η πρότασή τους επικράτησε επειδή υποστηρίχθηκε για γεωστρατηγικούς και οικονομικούς λόγους από τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία.
Συγκεκριμένα, καθοριστική ήταν η επιστολή που διατύπωσαν δημόσια επιφανείς Ελληνες εφοπλιστές, που ζητούσαν να «ακουστούν οι προτάσεις των εταιριών και των φορέων της ναυτιλίας». Ανάμεσα στους εφοπλιστές που την υπέγραψαν και εκπροσωπούσαν 1.200 πλοία ήταν η Ιωάννα Προκοπίου, η Μαρία Αγγελικούση, ο Γιώργος Προκοπίου, ο Γιώργος Οικονόμου, ο Ευάγγελος Μαρινάκης και ο Πήτερ Λιβανός.
Πριν από λίγες ημέρες συνολικά 57 χώρες τάχθηκαν υπέρ της αναβολής της υιοθέτησης του NZF στο MEPC. Ανάμεσα σε αυτές ήταν οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ρωσία, η Σαουδική Αραβία και η Σιγκαπούρη. Από την άλλη πλευρά, συνολικά 49 χώρες ψήφισαν κατά της καθυστέρησης. Υπήρξαν και 21 αποχές, ανάμεσά τους η Ελλάδα και η Κύπρος, που διαφοροποιήθηκαν από την πλειονότητα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Σημειώνεται ότι η αρχική έναρξη ισχύος του NZF είχε προγραμματιστεί για τον Μάρτιο του 2027 (αυτό το χρονοδιάγραμμα θα πρέπει τώρα να επανεξεταστεί και να ακολουθήσει διαβούλευση πάνω σε νέο κείμενο και να καθοριστεί νέο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης).
Ο ΙΜΟ συμφώνησε τελικά να αναβάλει την προγραμματισμένη υιοθέτηση του Πλαισίου Μηδενικών Εκπομπών για ένα έτος, σε ψηφοφορία κατά την τελευταία ημέρα της 2ης έκτακτης συνόδου της Επιτροπής Προστασίας του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος MEPC/ES.2 (14-17 Οκτωβρίου 2025). Η πρόταση αναβολής υποβλήθηκε από τη Σιγκαπούρη και τέθηκε σε ψηφοφορία από τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο.
Το Πλαίσιο Μηδενικών Εκπομπών του ΙΜΟ θέτει δεσμευτικούς στόχους για τα πλοία άνω των 5.000 ακαθάριστων τόνων για τη μείωση της έντασης άνθρακα των καυσίμων τους, αρχής γενομένης από το 2028, και εισάγει ένα οικονομικό σύστημα πιστώσεων και κυρώσεων. Τα πλοία που υπερβαίνουν τα όρια εκπομπών πρέπει να αγοράζουν «μονάδες αποκατάστασης», ενώ τα πλοία χαμηλών εκπομπών μπορούν να κερδίζουν και να ανταλλάσσουν πιστώσεις πλεονάσματος. Τα έσοδα καταλήγουν σε ένα Ταμείο Μηδενικών Εκπομπών του ΙΜΟ, για την υποστήριξη της υιοθέτησης καθαρών καυσίμων και την υποστήριξη της μετάβασης των αναπτυσσόμενων χωρών.
ΔΗΛΩΣΕΙΣ
Αλλά ας δούμε τι δήλωσαν ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας, η πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών Μελίνα Τραυλού και άλλοι σημαντικοί παράγοντες της ελληνικής ναυτιλίας. Ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, μετά την ολοκλήρωση της 2ης Εκτακτης Συνόδου της Επιτροπής Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ), σχολίασε τις αποφάσεις, επισημαίνοντας τα εξής: «Η Ελλάδα, ως η μεγαλύτερη δύναμη στην παγκόσμια ναυτιλία, στήριξε διαχρονικά τον ΙΜΟ ως αποκλειστικό ρυθμιστή των κανόνων για τη ναυτιλία. Εθεσε νωρίς τον προβληματισμό της για το λεγόμενο “πλαίσιο μηδενικών εκπομπών”, προτείνοντας σημαντικές βελτιώσεις, έτσι ώστε αυτό να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητες όλων των τομέων της ναυτιλίας και στην πραγματικότητα της παγκόσμιας αγοράς καυσίμων. Οι διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν υπήρξαν επίπονες και ανέδειξαν σοβαρές αδυναμίες ως προς τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, την άδικη μεταχείριση του LNG καυσίμου, τις αδικαιολόγητα υψηλές κυρώσεις προς τη ναυτιλία που, εάν υιοθετούνταν, θα προκαλούσαν πιθανώς σοβαρές δυσλειτουργίες στο παγκόσμιο εμπόριο και αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων. Η ψήφιση της τελικής συμφωνίας αναβλήθηκε για έναν χρόνο, μέσα στον οποίο απαιτείται να γίνουν σημαντικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των μελών του IMO, ενσωματώνοντας τις απόψεις της αγοράς με ρεαλισμό και δικαιοσύνη».
Μελίνα Τραυλού: «Μια νέα ευκαιρία»
Από την πλευρά της η Μελίνα Τραυλού, πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, τόνισε: «Η απόφαση αναβολής στον ΙΜΟ αποτελεί νέα ευκαιρία για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και αποτελεσματικού διεθνούς πλαισίου, που θα οδηγήσει τη ναυτιλία με ασφάλεια και ρεαλισμό στην πράσινη μετάβαση. Η μη επίτευξη συμφωνίας ανέδειξε τον διχασμό που προκάλεσε ο υπό ψήφιση κανονισμός του Net Zero Framework, στον οποίο οι θέσεις και οι προτάσεις της ναυτιλίας δεν ελήφθησαν επαρκώς υπόψη. Η ναυτιλία των Ελλήνων παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον κοινό στόχο της απανθρακοποίησης και θα πρωτοστατήσει τεκμηριωμένα και ενωτικά στον παγκόσμιο διάλογο για τη διαμόρφωση ενός δίκαιου, ρεαλιστικού και εφαρμόσιμου πλαισίου, όπου όλοι οι εμπλεκόμενοι θα αναλάβουν τις ευθύνες που τους αναλογούν στον κοινό δρόμο προς την πράσινη μετάβαση».
Ο Θωμάς Καζάκος, γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου, σχολιάζοντας τις εξελίξεις, είπε: «Είμαστε απογοητευμένοι που τα κράτη-μέλη δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σε μια μελλοντική πορεία σε αυτή τη συνάντηση. Η βιομηχανία χρειάζεται σαφήνεια για να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες επενδύσεις για την απαλλαγή του ναυτιλιακού τομέα από τον άνθρακα, σύμφωνα με τους στόχους που ορίζονται στη στρατηγική του ΙΜΟ για τα αέρια θερμοκηπίου».
Μετά την αναβολή, απαιτείται περαιτέρω διάλογος
«Λυπούμαστε για την αναβολή της υιοθέτησης της διεθνούς κλιματικής συμφωνίας για τη ναυτιλία. Το IMO Net Zero Framework είναι απαραίτητο για να προσφέρει στη βιομηχανία τη βεβαιότητα που χρειάζεται και να στείλει ένα σαφές μήνυμα στην αγορά για την παραγωγή καθαρών καυσίμων, που θα επιτρέψουν τη μετάβαση στο μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα» επισήμανε ο γενικός γραμματέας της Ενωσης Ευρωπαίων Πλοιοκτητών (ECSA), Σωτήρης Ράπτης.
Ο δρ Κώστας Γκόνης, γενικός γραμματέας της INTERCARGO, επισήμανε: «Η INTERCARGO επιβεβαιώνει την υποστήριξή της στον ΙΜΟ ως τη μόνη παγκόσμια ρυθμιστική Αρχή που είναι σε θέση να παρέχει αποτελεσματικά μέτρα για τη διεθνή ναυτιλία. Επιθυμούμε να δούμε την παρούσα αναβολή ως ευκαιρία για περαιτέρω διάλογο. Ο χρόνος που θα ακολουθήσει θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί εποικοδομητικά για να γεφυρωθούν οι διαφορετικές θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών του ΙΜΟ και να διασφαλιστεί, επίσης, ότι η φωνή και η συμβολή του κλάδου θα ακουστούν και θα ληφθούν υπόψη».
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025)
