Τις επιπτώσεις από τις αλλαγές στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ) για τον κατασκευαστικό κλάδο εξετάζει το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) σε πρόσφατη μελέτη του. Όπως αναφέρει, την περίοδο 2018–2024 εκδόθηκαν οικοδομικές άδειες που αντιστοιχούν σε 191.000 νέες κατοικίες, ενισχύοντας την προσφορά στη στεγαστική αγορά. Μόνο το 2024, οι νέες άδειες αφορούσαν 46.900 κατοικίες, σημειώνοντας αύξηση 32% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Ωστόσο, το 2025 καταγράφηκε σημαντική πτώση – κατά 51% στον αριθμό και 49% στην επιφάνεια των νέων κατοικιών – λόγω της αβεβαιότητας που προκάλεσαν οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις ρυθμίσεις του ΝΟΚ και η προσωρινή αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών που έκαναν χρήση αυτών των κινήτρων.
ΔΥΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ
Η ανάλυση του ΙΟΒΕ παρουσιάζει δύο σενάρια για την πορεία του κλάδου έως το 2026.
Στο αισιόδοξο σενάριο, εκτιμάται ότι θα επηρεαστεί το 18% των οικοδομικών αδειών του 2024, με περιορισμένες συνέπειες στην κατασκευαστική δραστηριότητα του 2025. Για το 2026 προβλέπεται μείωση των κατασκευών κατοικιών κατά 20%, με τις συνολικές επενδύσεις σε Κατασκευές να ανέρχονται στο 7,5% του ΑΕΠ (έναντι 6% το 2024). Η αξία παραγωγής έργων υποδομών και κατοικιών αναμένεται να ξεπεράσει τα 18 δισ. ευρώ, ενώ οι δραστηριότητες αρχιτεκτόνων και μηχανικών εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 4,3 δισ. ευρώ.
Στο απαισιόδοξο σενάριο, η μείωση των οικοδομικών αδειών προβλέπεται στο 40% για το 2025, με αποτέλεσμα οι επενδύσεις σε Κατασκευές να διαμορφωθούν στο 7,2% του ΑΕΠ το 2026. Η αξία παραγωγής στις κατοικίες υπολογίζεται χαμηλότερη κατά 12,9% έναντι του αισιόδοξου σεναρίου, ενώ οι συνολικές Κατασκευές υποχωρούν κατά 4,7%.
ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Παρά τις βραχυπρόθεσμες πιέσεις, το ΙΟΒΕ θεωρεί ότι οι προοπτικές του κατασκευαστικού τομέα παραμένουν θετικές, εφόσον αντιμετωπιστούν κρίσιμες προκλήσεις. Αυτές περιλαμβάνουν την έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, τη δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδότηση, τη μετάβαση στη μετα-RRF εποχή, καθώς και την ανάγκη για ψηφιοποίηση και υιοθέτηση προτύπων ESG.
Η ομαλοποίηση της αγοράς μετά την προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου του ΝΟΚ, σε συνδυασμό με έργα ενεργειακής αναβάθμισης και ανακαινίσεων, μπορεί να αναζωογονήσει την ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα μετά το 2026. Το ΙΟΒΕ υπογραμμίζει ότι η στοχευμένη στήριξη και η σταθερότητα του θεσμικού περιβάλλοντος θα καθορίσουν σε ποιο από τα δύο σενάρια θα κινηθεί τελικά η ελληνική οικοδομή.
