Αποκαρδιωτικά είναι τα ευρήματα ανάλυσης του ΚΕΠΕ, τα οποία δείχνουν με σαφήνεια ότι οι ελληνικές περιφέρειες έχουν υποχωρήσει σημαντικά στη μισθολογική κατάταξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης την περίοδο 2009-2022. Τα στοιχεία αποτυπώνουν συστηματική απώλεια θέσεων σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ-27, ιδίως σε νησιωτικές και ηπειρωτικές περιοχές με χαμηλότερη παραγωγικότητα.
Σε δείγμα 237 περιφερειών της ΕΕ-27, η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου βρίσκεται πλέον στην 237η θέση, τελευταία στο σύνολο, ενώ η Ηπειρος καταγράφεται προτελευταία (236η). Στις χαμηλότερες θέσεις ακολουθούν Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα, Κεντρική Μακεδονία, Ιόνια Νησιά και Κρήτη, με μικρές διαφοροποιήσεις ως προς την ένταση της πτώσης από το 2009 και μετά.
Κατά μέσο όρο, οι ελληνικές περιφέρειες έχουν «γλιστρήσει» περίπου 40 θέσεις από το 2009, κάτι που αποτυπώνει επιδείνωση έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Ως μέτρο σύγκρισης χρησιμοποιείται ο μέσος μισθός σε όρους αγοραστικής δύναμης, με βάση ίση με 100 τον μέσο όρο της ΕΕ-27. Η μέτρηση αφορά μισθούς πλήρους απασχόλησης και επιτρέπει διαχρονική παρακολούθηση των διαφορών. Η κατάταξη βασίζεται σε δείκτες ανά περιφέρεια NUTS-2 με συγκρίσιμη μεθοδολογία.
Το ΚΕΠΕ σημειώνει ότι η τάση σύγκλισης που διαφαινόταν πριν από την κρίση έχει αντιστραφεί. Η Αττική εξακολουθεί να υπερέχει, όμως δεν συγκλίνει με τα μεγάλα μητροπολιτικά κέντρα της δυτικής Ευρώπης, ούτε με πρωτεύουσες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης που ενισχύθηκαν τα τελευταία χρόνια. Περιφέρειες όπως η Βαρσοβία, η Πράγα, η Μπρατισλάβα και η Βουδαπέστη έχουν μετακινηθεί σε «ζώνες» πάνω από τον μέσο όρο (100-130), αντανακλώντας ένταξη σε διεθνείς αλυσίδες αξίας και εξειδίκευση σε βιομηχανία και τεχνολογία. Αντίθετα, ελληνικές περιφέρειες με εξάρτηση από τον τουρισμό και δραστηριότητες χαμηλότερης παραγωγικότητας παραμένουν σε μισθολογικά επίπεδα σαφώς υποδεέστερα.
Ως αιτίες επισημαίνονται η μακροχρόνια συγκράτηση μισθών στη διάρκεια της προσαρμογής, η ασθενής επενδυτική δυναμική σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας και η υστέρηση στην τεχνολογική και τη βιομηχανική ένταξη. Το αποτέλεσμα είναι διπλό: διεύρυνση της απόκλισης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και εσωτερικές ανισότητες που τροφοδοτούν μετακινήσεις εργατικού δυναμικού προς ισχυρότερα αστικά κέντρα. Η αναστροφή της εικόνας συνδέεται με σταθερή αύξηση παραγωγικότητας, προσέλκυση επενδύσεων σε διεθνώς εμπορεύσιμους κλάδους και αναβάθμιση δεξιοτήτων, ώστε οι μισθοί να ακολουθήσουν βιώσιμη ανοδική πορεία χωρίς να υπονομεύεται η ανταγωνιστικότητα.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 24/10/2025)
