Σε περιδίνηση βρίσκεται η παγκόσμια ναυτιλία με αφορμή τα μέτρα που έχουν λάβει οι ΗΠΑ για τα πλοία που κατασκευάζονται ή ναυπηγήθηκαν σε ναυπηγεία της Κίνας ή ανήκουν σε κινεζικές ναυτιλιακές εταιρίες, αλλά και τα αντίποινα της Κίνας για τα αμερικανικών συμφερόντων πλοία.
Τα μέτρα αυτά επηρεάζουν πάνω από 2.000 πλοία που ανήκουν στις εισηγμένες στο αμερικανικό χρηματιστήριο ναυτιλιακές εταιρίες, ανάμεσα στις οποίες είναι και πολλές ελληνικών συμφερόντων. Ηδη, δύο εταιρίες η Danaos, του Γιάννη Κούστα, και η Eco Oceanis Tanker, του Γιάννη Αλαφούζου, υποχρέωσαν σε παραίτηση μέλη των διοικητικών τους συμβουλίων, που ήταν Αμερικανοί υπήκοοι, προκειμένου να συμμορφωθούν με τα νέα μέτρα της Κίνας. Επιπλέον, η συζήτηση στον ΙΜΟ για το Net Zero Framework δίχασε τα κράτη-μέλη και φάνηκε η μεγάλη διάσταση στα περιβαλλοντικά θέματα και οι διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της πολιτικής των ΗΠΑ και του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι δύο χώρες, ΗΠΑ και Κίνα, άρχισαν από τις 14 Οκτωβρίου να χρεώνουν πρόσθετα λιμενικά τέλη στις εταιρίες ωκεάνιας ναυτιλίας που μεταφέρουν φορτία, που περιλαμβάνουν από παιχνίδια διακοπών μέχρι αργό πετρέλαιο, καθιστώντας την ανοιχτή θάλασσα βασικό μέτωπο στον εμπορικό πόλεμο μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου. Επισημαίνεται ότι η Κίνα ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα μια σημαντική επέκταση των ελέγχων στις εξαγωγές σπάνιων γαιών και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να αυξήσει τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα σε τριψήφιο ποσοστό. Αλλά μετά το προηγούμενο Σαββατοκύριακο και οι δύο πλευρές προσπάθησαν να καθησυχάσουν τους εμπόρους και τους επενδυτές, τονίζοντας τη συνεργασία μεταξύ των διαπραγματευτικών τους ομάδων και την πιθανότητα να βρουν έναν τρόπο να προχωρήσουν. Η Κίνα, ωστόσο, δήλωσε ότι έχει αρχίσει να εισπράττει τις ειδικές χρεώσεις σε πλοία που ανήκουν, λειτουργούν, κατασκευάζονται ή φέρουν σημαία των ΗΠΑ, αλλά διευκρίνισε ότι τα πλοία κινεζικής κατασκευής θα εξαιρούνται από τους δασμούς. Σε λεπτομέρειες που δημοσιεύτηκαν, η Κίνα διευκρίνισε συγκεκριμένες διατάξεις σχετικά με τις εξαιρέσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν, επίσης, άδεια πλοία που εισέρχονται σε κινεζικά ναυπηγεία για επισκευές.
Τα νέα τέλη που επιβάλλονται από την Κίνα θα εισπράττονται μία φορά ανά ταξίδι μόνο στο πρώτο κινεζικό λιμάνι, στρογγυλοποιούνται σε έναν πλήρη καθαρό τόνο και περιορίζονται σε πέντε ταξίδια ανά πλοίο ετησίως, με «συγκεκριμένα μέτρα εφαρμογής» να βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της σύνταξης. Η χρέωση αρχίζει από 400 CNY ανά καθαρό τόνο ανά ταξίδι, αυξάνεται σε 640 CNY από τις 17 Απριλίου, στη συνέχεια σε 880 CNY το 2027 και σε 1.120 CNY το 2028.
«Βρισκόμαστε στο πυρετώδες στάδιο της αναστάτωσης, όπου όλοι προσπαθούν σιωπηλά να αυτοσχεδιάσουν με λύσεις, με ποικίλους βαθμούς επιτυχίας» δήλωσε ο ανεξάρτητος αναλυτής φορτίων ξηρού φορτίου Ed Finley-Richardson.
Η COSCO
Οι αναλυτές αναμένουν ότι η κινεζικής ιδιοκτησίας εταιρία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Cosco θα επηρεαστεί περισσότερο από τα τέλη των ΗΠΑ, επωμιζόμενη σχεδόν το ήμισυ του αναμενόμενου κόστους των 3,2 δισ. δολ. αυτού του τμήματος από αυτά τα τέλη το 2026. Μεγάλες εταιρίες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, συμπεριλαμβανομένων των Maersk, Hapag-Lloyd και CMA CGM, μείωσαν την έκθεσή τους, απομακρύνοντας πλοία που συνδέονται με την Κίνα από τις ναυτιλιακές τους οδούς στις ΗΠΑ. Οι εμπορικοί αξιωματούχοι εκεί μείωσαν τα τέλη από τα αρχικά προτεινόμενα επίπεδα και απάλλαξαν ένα ευρύ φάσμα πλοίων έπειτα από έντονες αντιδράσεις από τις βιομηχανίες γεωργίας, ενέργειας και ναυτιλίας των ΗΠΑ.
Υπογραμμίζεται ότι το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας γνωστοποίησε τα εξής: «Εάν οι ΗΠΑ επιλέξουν την αντιπαράθεση, η Κίνα θα τη φτάσει μέχρι το τέλος, αν επιλέξει τον διάλογο, η πόρτα της Κίνας παραμένει ανοιχτή».
Κινεζικές κυρώσεις πλήττουν τη Hanwha Ocean
Το Πεκίνο επέβαλε κυρώσεις εναντίον πέντε θυγατρικών της νοτιοκορεατικής ναυπηγικής Hanwha Ocean που συνδέονται με τις ΗΠΑ, οι οποίες, όπως είπε, «βοήθησαν και υποστήριξαν» μια αμερικανική έρευνα σχετικά με τις κινεζικές εμπορικές πρακτικές.
Η Hanwha, μία από τις μεγαλύτερες ναυπηγικές εταιρίες στον κόσμο, κατέχει το Philly Shipyard στις ΗΠΑ και έχει κερδίσει συμβόλαια για την επισκευή και τη γενική επισκευή πλοίων του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ. Οι οντότητές της θα ναυπηγήσουν, επίσης, ένα πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) με αμερικανική σημαία.
Η Hanwha δήλωσε ότι γνωρίζει την ανακοίνωση και παρακολουθεί στενά τον πιθανό αντίκτυπο στις επιχειρήσεις. Οι μετοχές της Hanwha Ocean 042660.KS υποχώρησαν σχεδόν 6%. Η Κίνα άρχισε, επίσης, έρευνα για το πώς η αμερικανική έρευνα επηρέασε τις ναυτιλιακές και ναυπηγικές βιομηχανίες της.
Διχασμός κρατών για το σχέδιο μηδενικών εκπομπών
Ο Arsenio Dominguez, γενικός γραμματέας του IMO, παραδέχτηκε στην έναρξη των εργασιών του ΙΜΟ ότι η NZF μπορεί να μην είναι τέλεια, αλλά παρέχει αυτό που περιέγραψε στις εναρκτήριες παρατηρήσεις του ως «ισορροπημένη βάση» για περαιτέρω εργασία σε ορισμένα στοιχεία πριν από την έναρξη ισχύος της το 2027. «Η ενεργειακή και η ψηφιακή μετάβαση της ναυτιλίας έχουν ήδη αρχίσει. Ωστόσο, η απουσία παγκόσμιων κανονισμών θα αυξήσει το κόστος αυτής της μετάβασης μακροπρόθεσμα» δήλωσε ο Dominguez, προσθέτοντας: «Θα πυροδοτήσει τον πολλαπλασιασμό των περιφερειακών και των εθνικών μέτρων για το κλίμα, οδηγώντας σε αναποτελεσματικότητα και σε μια πληθώρα συστημάτων τιμολόγησης εκπομπών, χωρίς ο ΙΜΟ όλοι εσείς τα κράτη-μέλη ή ο κλάδος να έχουν λόγο στο πώς να χρησιμοποιήσουν τα εισπραχθέντα έσοδα».
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα θα αποτρέψει τις επενδύσεις και θα μειώσει την εμπιστοσύνη στον ΙΜΟ, προειδοποίησε ο Dominguez. Η Κίνα, η Ευρωπαϊκή Ενωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Βραζιλία και αρκετά άλλα κράτη-μέλη επιβεβαίωσαν την υποστήριξή τους για το NZF, ενώ μια ομάδα κρατών-παραγωγών πετρελαίου τάχθηκε κατά του. Το NZF είναι ενδεχομένως το πρώτο νομικά δεσμευτικό καθεστώς που συνδυάζει υποχρεωτικά όρια εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τιμολόγηση για έναν ολόκληρο τομέα.
Στηρίζει τον ΙΜΟ η Ευρώπη
Με ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Ενωση,τόνισε μία ημέρα πριν από την κρίσιμη συνεδρίαση ότι «υποστηρίζει φιλόδοξα, παγκόσμια μέτρα σε επίπεδο ΙΜΟ, με σκοπό την απανθρακοποίηση του ναυτιλιακού τομέα και τη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού διεθνώς». Στην ίδια ανακοίνωση τονίζεται ότι εφόσον υιοθετηθεί επίσημα από τα κράτη-μέλη του οργανισμού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύεται να επανεξετάσει το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο που διέπει σήμερα τις θαλάσσιες μεταφορές, συμπεριλαμβανομένου και του EU ETS, του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, το οποίο από το 2024 εφαρμόζεται και στη ναυτιλία.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025)
