Σαφές μήνυμα για την επόμενη μέρα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού στέλνει η Bundesbank, δίνοντας προτεραιότητα σε κοινές δαπάνες με πραγματική διασυνοριακή αξία και φρένο στις οριζόντιες μεταβιβάσεις.
Στο επίκεντρο έκθεσης η Ομοσπονδιακή Τράπεζα βάζει έρευνα, υποδομές και άμυνα, τομείς όπου η κλίμακα και ο συντονισμός σε επίπεδο Ε.Ε. αποδίδουν περισσότερο από τις μεμονωμένες εθνικές κινήσεις, όπως αναφέρει.
Στο στόχαστρο των Γερμανών κεντρικών τραπεζιτών μπαίνουν η ΚΑΠ και η πολιτική συνοχής. Η τράπεζα θεωρεί ότι λειτουργούν κυρίως ως μηχανισμοί αναδιανομής, χωρίς επαρκή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Προκρίνει ένα απλό, διαφανές σχήμα εισφορών βάσει ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος και όχι ένα σύνολο ταμείων που συσκοτίζει το ποιος πληρώνει και ποιος ωφελείται.
Στην άμυνα, το μήνυμα της Γερμανίας αφορά κοινά μεγάλης κλίμακας εξοπλιστικά, διαλειτουργικά συστήματα και δυνατότητα ταχείας κοινής ανάπτυξης δυνάμεων, με συμμετοχή όπου χρειάζεται και του Ηνωμένου Βασιλείου. Ωστόσο, προτείνεται οι μόνιμες αμυντικές δαπάνες να μη γράφονται με νέο χρέος, αλλά να καλύπτονται από τρέχοντα έσοδα, ώστε να μη δημιουργούνται μόνιμα βάρη.
Στο χρηματοδοτικό σκέλος, η Bundesbank βλέπει τους «νέους ίδιους πόρους» ως αλλαγή άνευ ουσίας: είτε προέρχονται από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών και τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Ανθρακα είτε από στοχευμένες εισφορές, τελικά το βάρος επιστρέφει στους φορολογουμένους και τις επιχειρήσεις των κρατών-μελών. Προτείνει χρηματοδότηση σχεδόν αποκλειστικά βάσει των εθνικών εισοδημάτων, με τα έσοδα από κοινές ευρωπαϊκές πολιτικές να κατευθύνονται κεντρικά.
Για τα νέα «εθνικά σχέδια» τύπου Ταμείου Ανάκαμψης, η κεντρική τράπεζα κρατά αποστάσεις. Επισημαίνει την αρνητική εμπειρία των ασαφών οροσήμων και της γραφειοκρατίας, χωρίς επαρκή μέτρηση αποτελεσμάτων. Η γερμανική πρόταση είναι να εστιαστεί η ισχύς της Ε.Ε. εκεί όπου πράγματι υπερέχει, δηλαδή σε ενιαία αγορά, κλιματική πολιτική, υποδομές δικτύων και άμυνα.
Τέλος, η Bundesbank αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό την ιδέα ενός νέου προληπτικού μηχανισμού κρίσεων μέσα στον προϋπολογισμό της Ε.Ε., αφού υπάρχει ήδη ο ESM. Τα κοινά δάνεια ενός τέτοιου μηχανισμού μπορεί να είναι φθηνά για ορισμένους, αλλά απαιτούν υψηλότερα όρια ιδίων πόρων και άρα μεγαλύτερη συλλογική δέσμευση.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025)
