Αρνητικές ως επί το πλείστον συνέπειες τόσο για τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις όσο και για το Δημογραφικό θα έχει το 13ωρο με την εφαρμογή του, τονίζει ο καθηγητής του Δημοκρότειου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ) Θεόδωρος Κουτρούκης, οικονομολόγος της εργασίας, στην εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη την οποία παραχώρησε στην εκπομπή «DEALroon», της εφημερίδας «DEALnews». Ο κ. Κουτρούκης αναφέρθηκε στις δομικές αλλαγές που έχουν αρχίσει από την πρώτη μνημονιακή περίοδο και συνεχίζονται μέχρι σήμερα στις εργασιακές σχέσεις και στα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα, στο θέμα των κλαδικών συμβάσεων αλλά και στις αλλαγές που θα προκαλέσει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην απασχόληση.
«Το γεγονός ότι μιλάμε για 13 ώρες εργασίας στον ίδιο εργοδότη, συνεχόμενες που, αν συμπεριλάβουμε και τον χρόνο προετοιμασίας για την εργασία ή τα διαλύματα που δεν συμπεριλαμβάνονται στον εργάσιμο χρόνο, τότε μιλάμε για μια πολύ βεβαρημένη ημέρα εργασιακή για έναν εργαζόμενο, κάτι που οδηγεί σε εξουθένωση, οδηγεί σε καταπόνηση, οδηγεί σε λάθη ενδεχομένως κατά την εκτέλεση της εργασίας και, βέβαια, δεν δημιουργεί ένα κλίμα καλό σε μια επιχείρηση, ούτε βέβαια δημιουργεί την ευκαιρία για να υπάρχει μια συμφιλίωση της ζωής στον εργασιακό χώρο και της οικογένειας» υποστηρίζει ο καθηγητής και συνεχίζει: «Και μάλιστα σε μια περίοδο που είναι σημαντικό εμείς οι Ελληνες να κοιτάζουμε το θέμα της οικογένειας για λόγους που έχουν σχέση με το δημογραφικό ζήτημα, που πάλι έμμεσα συνδέεται με την αγορά εργασίας και το Ασφαλιστικό. Εγώ θα έλεγα ότι πρέπει να προσέξουμε πάρα πολύ αυτές τις διατάξεις, γιατί μπορεί μεν να μας διαβεβαιώνει το υπουργείο Εργασίας ότι αυτό θα είναι μόνο για 37 ημέρες τον χρόνο, φανταστείτε όμως ότι κάποιοι εργαζόμενοι μπορούν να δουλεύουν μια σεζόν τουριστική για παράδειγμα και να δουλεύουν και οι 37 μέρες να είναι σχεδόν όλος ο Ιούλιος και Αύγουστος. Σας διακόπτω συγγνώμη. Μιλάμε για δύο μήνες».
Οσον αφορά τον επιθυμητό στόχο, που δεν είναι άλλος από την αύξηση της παραγωγικότητας, ο κ. Κουτρούκης επισημαίνει ότι «η παραγωγικότητα απαιτεί έναν εργαζόμενο που δεν είναι κατάκοπος». «Δεν μπορώ να φανταστώ ειλικρινά», συνεχίζει, «ποιοι θα είναι οι δείκτες της παραγωγικότητας του εργαζομένου μετά την 11η, τη 12η ή τη 13η ώρα εργασίας. Οταν μιλάμε για βιομηχανία που έχει χειρισμό μηχανημάτων, έχει αναγκαιότητα να τηρηθούν κάποιοι κανόνες πολύ συγκεκριμένοι για τη διεκπεραίωση της παραγωγής. Νομίζω δεν μπορεί η βιομηχανία ή η μεταποίηση να στοιχηματίσει σε αυτό για την ανταγωνιστικότητά της».
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ
Ποια είναι η λύση για να ενδυναμωθούν οι επιχειρήσεις; Σύμφωνα με τον καθηγητή, «χρειάζεται επένδυση στην τεχνολογία, καλύτερη οργάνωση της παραγωγικής διαδικασίας και κυρίως έμπνευση, όραμα και κίνητρα για τους εργαζομένους ώστε να συμβάλουν στο όραμα κάθε επιχειρηματικής μονάδας να γίνει ανταγωνιστική σε σχέση με τις υπόλοιπες της Ευρώπης ή άλλων χωρών. Σε τομείς όπου προσπαθούμε ευκαιριακά να κερδίσουμε χρήματα και κάποιοι εργοδότες ενδεχομένως να προσπαθούν να απομυζήσουν κατά κάποιο τρόπο όλη την ενέργεια των εργαζομένων για μια βραχεία χρονική περίοδο, εκεί ενδεχομένως το 13ωρο να δώσει κάποια οφέλη, με την έννοια του χαμηλότερου κόστους, όμως όχι και των δομικών αλλαγών που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων».
Ο κ. Κουτρούκης αναφέρθηκε και στο θέμα των «παγωμένων» στη μεγάλη πλειονότητά τους κλαδικών συμβάσεων. «Θεωρώ ότι οι κλαδικές συμβάσεις όσο υπήρχαν και μάλιστα σε ένα πλαίσιο ελεύθερης διαπραγμάτευσης μεταξύ εργοδοτικών φορέων και εργατικών φορέων, λόγω χάρη, του ΣΕΒ, της ΓΣΕΕ και των υπόλοιπων κοινωνικών εταίρων έδιναν κάποια αποτελέσματα». «Τα Μνημόνια, βραχυπρόθεσμα», επεξηγεί ο καθηγητής του ΔΠΘ, «επειδή ακριβώς η χώρα έπρεπε να αντιμετωπίσει επείγοντα προβλήματα με το υψηλό δημόσιο χρέος, τη μεγάλη δυσκολία δανεισμού, τα υψηλότατα, τότε, αν θυμάστε, επιτόκια δανεισμού, έπρεπε να κάνει κάποιες τομές, κάποιες τομές επείγοντος χαρακτήρα. Ας πούμε ότι βραχυπρόθεσμα έπρεπε να περιοριστούν κάποια θέματα όπως ήταν οι κλαδικές συλλογικές συμβάσεις. Ομως, από εκεί και πέρα, βγήκαμε υποτίθεται από τα Μνημόνια, αλλά πάρα πολλές διατάξεις που κληροδότησαν τα Μνημόνια παραμένουν. Μέσα σε αυτές είναι πάρα πολλά αντικίνητρα, κυρίως για την εργοδοτική πλευρά και τις εργοδοτικές ενώσεις, να υπογράφουν συλλογικές συμβάσεις. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι έχει τεθεί πρόσφατα από την Ευρωπαϊκή Ενωση μέσω μιας οδηγίας ένας στόχος, ώστε να υπάρχει ένα 80% κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας και η Ελλάδα είναι σήμερα σε ποσοστό κάτω του 30%».
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ
Οσον αφορά το Συνταξιοδοτικό, ο κ. Κουτρούκης τονίζει ότι δεν θέλει να γίνει μάντης κακών, αλλά εκτιμά ότι το επόμενο χρονικό διάστημα («δεν ξέρω αν θα γίνει πριν από τις επόμενες εκλογές ή αμέσως μετά, πάντως υπάρχει έντονη συζήτηση στους διαδρόμους των υπουργείων, των αρμοδίων», όπως επισημαίνει) θα υπάρξει ακόμα μία αύξηση στα όρια ηλικίας. «Τόσα χρόνια, ίσως αργήσαμε πάρα πολύ, δεν χτίσαμε ένα κεφαλαιοποιητικό σύστημα ασφαλιστικό, ώστε ο καθένας να μη βασίζεται στα παιδιά του για να πάρει σύνταξη, αλλά να αποταμιεύονται οι δικές του εισφορές και σε κάθε περίπτωση να παίρνει στο μέλλον την απόδοσή τους και το κεφάλαιο με κάποια ρύθμιση, με κάποιο διακανονισμό» τονίζει. Σήμερα, σύμφωνα με τον καθηγητή, η κατάσταση είναι δύσκολη, κάτι το οποίο προκύπτει και από την αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους. «Τη δεκαετία του 1950 είχαμε 11 εργαζομένους για κάθε συνταξιούχο» αναφέρει, τονίζοντας ότι πλέον «η αναλογία είναι 1 προς 1,1»!
Ολόκληρη τη συνέντευξη του καθηγητή Θεόδωρου Κουτρούκη στην εκπομπή «DEALroom» μπορείτε να παρακολουθήσετε στο κανάλι της εφημερίδας «DEALnews» στο YouTube (Dealnews.gr)
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025)
