Το ελληνικό επενδυτικό περιβάλλον, σύμφωνα με τη νέα έκθεση «Investment Climate Statement for Greece 2025» του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, έχει αρκετά «αγκάθια»: την πολυπλοκότητα των ρυθμίσεων, τη βραδεία απονομή δικαιοσύνης και την επίμονη γραφειοκρατία, καθώς και τις σύνθετες αδειοδοτήσεις έργων ΑΠΕ (με διοικητικές καθυστερήσεις και τοπικές αντιδράσεις), τα χρονίζοντα ζητήματα τίτλων και αδειών στα ακίνητα και τα υψηλά clawbacks στη φαρμακοβιομηχανία.
Από την άλλη, η ανάκτηση επενδυτικής βαθμίδας, τα 35,95 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) ο ψηφιακός μετασχηματισμός και τα εργαλεία fast-track συμπεριλαμβάνονται στα θετικά. Η έκθεση καταγράφει έναν συνδυασμό διαρθρωτικών τριβών και ισχυρών θετικών μοχλών που διαμορφώνουν το επενδυτικό αφήγημα της χώρας.
Αναλυτικότερα, με βάση τη νέα έκθεση «Investment Climate Statement for Greece 2025» του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, τα βασικότερα αρνητικά και θετικά στοιχεία του επενδυτικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα, είναι τα εξής:
Τα αρνητικά
Γραφειοκρατία & πολυπλοκότητα ρυθμίσεων: Επικάλυψη κανόνων και ασυνέπειες εφαρμογής δυσχεραίνουν τον προγραμματισμό έργων και αυξάνουν το ρίσκο καθυστερήσεων.
Αργή Δικαιοσύνη: Η επιβολή δικαιωμάτων και συμβάσεων παραμένει χρονοβόρα, παρά τις εν εξελίξει μεταρρυθμίσεις.
ΑΠΕ: Αδειοδοτήσεις και τοπικές αντιδράσεις. Τα «πράσινα» έργα συχνά καθυστερούν λόγω σύνθετων διαδικασιών, διοικητικών εμπλοκών και κοινωνικών ενστάσεων.
Ακίνητα – Τίτλοι & άδειες: Το ηλεκτρονικό Κτηματολόγιο προχωρά (ολοκλήρωση αναμένεται 2026) αλλά οι ελλείψεις «καθαρού τίτλου» και τα χρονοβόρα πολεοδομικά παραμένουν τροχοπέδη.
Υγεία/φαρμακοβιομηχανία: Τα clawbacks/rebates επιβαρύνουν τη βιωσιμότητα νέων επενδύσεων και επιβραδύνουν την κυκλοφορία καινοτόμων θεραπειών.
Αγορά εργασίας: Ελλείψεις προσωπικού (τουρισμός, κατασκευές), ανεργία 8,7% και νεανική 19,5% (Ιαν. 2025) και υψηλή παραοικονομία (ΤτΕ ~21% ΑΕΠ, CEPR έως 36%) διαταράσσουν τον θεμιτό ανταγωνισμό και πιέζουν λειτουργικά κόστη.
Έλεγχος Αμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ): Ο υπό σύσταση μηχανισμός εθνικής ασφάλειας (δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε 17/4/2025) θα «σκανάρει» επενδύσεις σε ενέργεια, μεταφορές, ψηφιακές υποδομές, άμυνα, κυβερνοασφάλεια, ΤΝ και τουριστικές υποδομές σε παραμεθόριες ζώνες—απαιτεί προληπτική συμμόρφωση και πρόβλεψη χρόνου.
Golden Visa πιο αυστηρή: Από 5/4/2024 αυξήθηκαν τα κατώφλια (έως €800.000 σε ζώνες υψηλής ζήτησης), θεσπίστηκε ελάχιστο 120 τ.μ. και απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης στο επενδυτικό ακίνητο—ευθυγράμμιση με στεγαστικούς στόχους, αλλά υψηλότερη μπάρα για κεφάλαια.
Τα θετικά
Επενδυτική βαθμίδα (2025): Moody’s, S&P, Fitch, DBRS Morningstar, Scope αποκατέστησαν την πιστοληπτική ικανότητα· μειώνεται το κόστος χρηματοδότησης και διευρύνεται η δεξαμενή επενδυτών.
RRF €35,95 δισ. έως μέσα 2026: Περίπου 50% είχε εκταμιευθεί έως τις αρχές 2025, τροφοδοτώντας πράσινη μετάβαση, ψηφιακό μετασχηματισμό, απασχόληση και κοινωνική συνοχή.
Ψηφιακό Δημόσιο & ίδρυση εταιρείας: e-ΥΜΣ/ΓΕΜΗ συμπιέζουν χρόνο και βήματα· υποχρεωτικές ηλεκτρονικές πληρωμές και διασύνδεση POS-ΑΑΔΕ ενισχύουν τη διαφάνεια.
Fast-track για στρατηγικές επενδύσεις: Enterprise Greece/Συνήγορος Επενδυτή και ξεκάθαρα όρια ένταξης σε ενέργεια, υποδομές, τουρισμό, καινοτομία.
Ισχυρό αμερικανικό αποτύπωμα: Την χρονική περίοδο 2013–2023 οι ΗΠΑ ήταν 6η πηγή ΑΞΕ στην Ελλάδα με επενδύσεις από Applied Materials, AWS, Chubb, Deloitte, Digital Realty, Alphabet, Meta, Microsoft και Pfizer.
Τραπεζικό σύστημα αναβαθμισμένο: ΜΕΔ €10,4 δισ. (6,9% ενεργητικού, 2024), ισχυρή κερδοφορία και ρευστότητα· ελεύθερες μεταφορές μερισμάτων/τόκων/κεφαλαιακών κερδών (με AML/KYC).
Θεσμική ασφάλεια: Διαιτησία ICSID/Νέα Υόρκη, ισότιμη πρόσβαση στο Χ.Α., σταθεροί κανόνες ανταγωνισμού και προμηθειών.
Κλαδικοί πυλώνες επενδύσεων: ΑΠΕ και LNG, τουρισμός, ναυτιλία και τεχνολογική καινοτομία.
