Ακόμη ένα πλήγμα για τα δημόσια οικονομικά έρχεται να προστεθεί στον μακρύ κατάλογο των κυβερνητικών «λαθών» και παραλείψεων. Το ελληνικό Δημόσιο καλείται να καταβάλει αποζημίωση ύψους 124,5 εκατ. ευρώ στις εταιρείες ΓΕΚ Τέρνα και Άκτωρ για τις καθυστερήσεις που σημειώθηκαν στο έργο του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), στο τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, σύμφωνα με ρεπορτάζ του dimokratia.gr.
Η απόφαση, που φέρει την υπογραφή του υπουργού Υποδομών Χρίστου Δήμα, επιβεβαιώνει αυτό που γνωρίζουν όλοι όσοι παρακολουθούν τα δημόσια έργα: η κυβέρνηση προχωρά σε δημοπρατήσεις έργων χωρίς να έχει ολοκληρώσει την ωρίμανσή τους, οδηγώντας στη συνέχεια το Δημόσιο να πληρώνει «καθυστερήσεις» που προκαλεί η ίδια.
Νέα καθυστέρηση 16 μηνών και αποζημίωση εκατομμυρίων
Το έργο, αξίας 350 εκατ. ευρώ, καθυστερεί επίσημα πλέον κατά 498 ημέρες, περίπου 16 μήνες, εξαιτίας της αδυναμίας του Δημοσίου να παραδώσει έγκαιρα τα εργοτάξια. Αντί αυτό να θεωρηθεί κυβερνητική ευθύνη, μετατράπηκε σε δώρο για τους εργολάβους, καθώς προβλέπεται αποζημίωση 124,523 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 112,3 εκατ. θα πάνε στον κατασκευαστή (ΓΕΚ Τέρνα – Άκτωρ) και τα υπόλοιπα 12,2 εκατ. στον Ιδιωτικό Φορέα Σύμπραξης.
Η σύμβαση Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα είχε υπογραφεί στις 21 Απριλίου 2023, με το Δημόσιο να δεσμεύεται ότι θα παραδώσει όλα τα εργοτάξια ως τις 21 Απριλίου 2024. Ωστόσο, οι χώροι παραδόθηκαν με καθυστέρηση σχεδόν ενός έτους, μεταξύ Απριλίου και Μαΐου 2025.
Το Δημόσιο «ανίκανο», οι εργολάβοι ωφελημένοι
Η σχετική απόφαση του υπουργείου είναι αποκαλυπτική: δεν διαπιστώθηκε καμία ευθύνη του αναδόχου, ούτε υπήρξαν εργασίες που θα μπορούσε να εκτελέσει για να περιοριστούν οι καθυστερήσεις. Με άλλα λόγια, το Δημόσιο αναγνώρισε πως φταίει αποκλειστικά το ίδιο —και θα πληρώσει αδρά γι’ αυτό.
Η νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης του έργου μετατίθεται πλέον για τον Ιούλιο του 2028, ενώ η «Απώτερη Ημερομηνία» για το καλοκαίρι του 2029. Παράλληλα, η διάρκεια της σύμβασης (26 έτη) παραμένει αμετάβλητη, ώστε οι ιδιώτες να απολαμβάνουν κανονικά την περίοδο εκμετάλλευσης και είσπραξης εσόδων.
Χρόνιο φαινόμενο κυβερνητικής ανικανότητας
Δεν είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση Μητσοτάκη οδηγεί το Δημόσιο σε «φιάσκο» τέτοιου τύπου. Παρόμοιες καθυστερήσεις και αποζημιώσεις έχουν σημειωθεί σε πολλά έργα υποδομής, αποτέλεσμα της βιασύνης να εξαγγέλλονται έργα χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι απαλλοτριώσεις ή οι περιβαλλοντικές εγκρίσεις. Έτσι, το κόστος μεταφέρεται στους φορολογούμενους, ενώ οι εργολάβοι εξασφαλίζουν νέα κονδύλια χωρίς να φταίνε σε τίποτα.
Ένα έργο – σύμβολο κακοδιαχείρισης
Το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη του ΒΟΑΚ, μήκους 22,5 χιλιομέτρων, περιλαμβάνει 12 γέφυρες, 5 σήραγγες και 5 ανισόπεδους κόμβους. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για έργο ζωτικής σημασίας για την Κρήτη, η πορεία του αποδεικνύει την πλήρη αποτυχία του κρατικού μηχανισμού να οργανώσει αποτελεσματικά τη συνεργασία με τους ιδιώτες.
Την ώρα που ο πρωθυπουργός υπόσχεται «επενδυτική επανεκκίνηση» και «αποτελεσματικότητα», η πραγματικότητα είναι πως το Δημόσιο πληρώνει εκατομμύρια για λάθη και καθυστερήσεις που το ίδιο δημιούργησε. Έτσι, ενώ τα ταμεία αδειάζουν και οι πολίτες πιέζονται από την ακρίβεια, οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες βγαίνουν κερδισμένες για ακόμη μία φορά.
Το έργο του ΒΟΑΚ αναδεικνύεται πλέον όχι μόνο ως κρίσιμη υποδομή για την Κρήτη, αλλά και ως σύμβολο της κυβερνητικής ανικανότητας, της προχειρότητας και της προνομιακής σχέσης του Μαξίμου με τους μεγάλους εργολάβους.
