Το υπουργείο Πολιτισμού αναλαμβάνει τη διαχείριση διατηρητέων τμημάτων, ενώ αναπτύσσονται ξενοδοχείο, κατοικίες και εμπορικές χρήσεις, με σεβασμό στη βιομηχανική κληρονομιά
Μέχρι τις αρχές του 2028 αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί το πρότζεκτ της ανάπλασης του ιστορικού βιομηχανικού συγκροτήματος της πρώην ζυθοποιίας ΦΙΞ, στην περιοχή της δυτικής εισόδου της Θεσσαλονίκης, καθώς όλα εξελίσσονται βάσει των ανακοινωθέντων χρονοδιαγραμμάτων, σύμφωνα με τις δηλώσεις του γενικού διευθυντή Δημόσιων Θεμάτων και Ωρίμανσης Ακινήτων της Dimand Μιχάλη Αναστασόπουλου.
«Οι μελέτες έχουν προχωρήσει και η προέγκριση της οικοδομικής άδειας έχει υποβληθεί για έλεγχο στην ΥΔΟΜ (Υπηρεσία Δόμησης). Αναμένεται η έκδοσή της στο προσεχές χρονικό διάστημα, το οποίο όμως δεν μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς» διευκρίνισε, ενώ πρόσθεσε ότι έχει ήδη ολοκληρωθεί η μεταβίβαση των συμφωνηθέντων διατηρητέων κτιρίων από την εταιρία Filma, 100% θυγατρική της Dimand, στο υπουργείο Πολιτισμού, που όμως δεν έχει ανακοινώσει ακόμη τον τρόπο αξιοποίησής τους, όπως αποκαλύπτει με δημοσίευμά της η εφημερίδα «Θεσσαλονίκη».
«Η μεταβίβαση, έναντι τιμήματος 8,2 εκατ. ευρώ, αφορά ένα από τα διατηρητέα συγκροτήματα που αποτελούν το βιομηχανικό συγκρότημα της πρώην ζυθοποιίας ΦΙΞ, συγκεκριμένα το Συγκρότημα 2, και έχει ολοκληρωθεί. Το υπουργείο Πολιτισμού δεν έχει ακόμη ανακοινώσει τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να αποκαταστήσει και να λειτουργήσει το Κτιριακό Συγκρότημα 2, το οποίο πλέον ανήκει στην κυριότητά του και είναι αυτοτελές. Η αποκατάσταση και η επανάχρηση τόσο του Συγκροτήματος 2 όσο και των άλλων δύο, που παραμένουν προς ανάπτυξη από την εταιρία, θα γίνουν σύμφωνα με τις προδιαγραφές και υποδείξεις του υπουργείου, διασφαλίζοντας τη διατήρηση του μνημείου, και με χρήση πολιτιστικών, εμπορικών και ξενοδοχειακών δραστηριοτήτων σε ό,τι αφορά ειδικώς τα συγκροτήματα 1 και 3» εξήγησε ο κ. Αναστασόπουλος.
ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ
Το συγκρότημα του ΦΙΞ αναμένεται να φιλοξενεί κατοικίες, ξενοδοχείο και εμπορικές και πολιτιστικές χρήσεις. Ειδικότερα, το συγκρότημα αναμένεται να περιλαμβάνει περίπου 100 διαμερίσματα και ξενοδοχείο περίπου 300 κλινών, ενώ, όπως διευκρίνισε ο κ. Αναστασόπουλος, «η ανάπτυξή τους αναμένεται να εκκινήσει σύμφωνα με τα χρονοδιαγράμματα, κατόπιν έκδοσης της άδειας δόμησης. Υπάρχει έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον, το οποίο όμως ακόμη διατηρούμε σε επίπεδο συζητήσεων και μόνο, προκειμένου να ωριμάσουμε λίγο περισσότερο τις μελέτες και τα της υλοποίησης του έργου».
Η ΙΣΤΟΡΙΑ
Η ιστορία του κτιρίου άρχισε να γράφεται το 1882, όταν αρχίζει να ορθώνεται κοντά στη θάλασσα, στα δυτικά της Θεσσαλονίκης, το οινοπνευματοποιείο Μισραχή, ένα από τα πρώτα βιομηχανικά κτίρια στην περιοχή του Μπεχ Τσινάρ, που σταδιακά θα μετατραπεί στην πρώτη βιομηχανική περιοχή της Θεσσαλονίκης.
Ο χρόνος κυλάει, τα βιοτεχνικά και βιομηχανικά κτίρια στην περιοχή αυξάνονται και το 1892 στο ιδιοκτησιακό σχήμα του οινοπνευματοποιείου των Μισραχή εισέρχονται άλλες δύο εβραϊκές οικογένειες, οι Αλλατίνη και Φερνάντεζ. Η μονάδα -που μέχρι τότε παρήγε υψηλού βαθμού επεξεργασμένο οινόπνευμα- αλλάζει χρήση και μετατρέπεται σε ζυθοποιία, η οποία το 1912 λαμβάνει την επωνυμία «Ζυθοποιείον Ολυμπος». Το νέο βιομηχανικό συγκρότημα -που έπειτα από διαδοχικές οικοδομικές φάσεις θα μετατραπεί σταδιακά σε αυτό που σήμερα είναι γνωστό στους Θεσσαλονικείς απλά ως το ΦΙΞ- αρχίζει να λειτουργεί με τέσσερα τμήματα: βυνοποιείο (μοναδικό στην Ελλάδα εκείνη την εποχή), ζυθοποιείο, εμφιαλωτήριο και παγοποιείο.
Στο μεταξύ το 1909 αρχίζει να ξετυλίγεται στη Θεσσαλονίκη η ιστορία μιας άλλης επιχειρηματικής οικογένειας. Οι αδελφοί Γεωργιάδη, από την Καππαδοκία, ιδρύουν στη Θεσσαλονίκη μια μικρή βιομηχανία πάγου, που το 1912 επεκτείνεται στη ζυθοποίηση. Δημιουργείται η εταιρία Ζυθοποιία Νάουσα, Βιομηχανία Πάγου, Ψυγείων Γεωργιάδης & Σία. Σύμφωνα με τα Βιομηχανικά Δελτία Απογραφής, η μονάδα ήταν κι αυτή εγκατεστημένη στο Μπεχ Τσινάρ, σε οικόπεδο απέναντι από τη Ζυθοποιία Ολυμπος Α.Ε. Ο δε μηχανολογικός εξοπλισμός και οι διάφορες εγκαταστάσεις της εισήχθησαν μεταχειρισμένα από τη Βαυαρία, από ένα ζυθοποιείο που ουσιαστικά αποξηλώθηκε στη Γερμανία και «επανασυναρμολογήθηκε» στη Θεσσαλονίκη.
Στις 28 Ιουνίου του 1926 η Κάρολος Φιξ Α.Ε. απορροφά την Ολυμπος – Νάουσα, στους μετόχους της οποίας δίδονται μετοχές της ΦΙΞ. Το 1926 σηματοδοτεί επίσης την έναρξη ακόμα μιας οικοδομικής φάσης του βιομηχανικού συγκροτήματος: το βυνοποιείο επεκτείνεται, όπως και το ζυθοποιείο, ενώ προστίθενται βοηθητικά κτίρια. Η πέμπτη και τελευταία οικοδομική φάση λαμβάνει χώρα από το 1950 έως το 1983.
Το 1963 άρχισε να… ξεθυμαίνει, το 1983 διεκόπη κάθε δραστηριότητα
Η αρχή του τέλους για τη μικρή βιομηχανική αυτοκρατορία του Μπεχ Τσινάρ ήρθε το 1963, «με την εμφάνιση στην αγορά της μπίρας Αmstel (της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας), που τερμάτισε το μονοπώλιο της ΦΙΞ, σύμφωνα με την αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ Μαρία Δούση. Για ένα διάστημα το εργοστάσιο της Θεσσαλονίκης λειτουργούσε απλά ως εμφιαλωτήριο, μέχρι που το 1982 η Εθνική Τράπεζα διέκοψε τη χρηματοδότησή του. Το καλοκαίρι του 1983 διεκόπη κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα και τα κτίρια του βιομηχανικού συγκροτήματος αφέθηκαν να καταρρεύσουν, ενώ στα μέσα της δεκαετίας του ’80 ορισμένα εξ αυτών παρ’ ολίγον να κατεδαφιστούν.
«Μιλάμε για τη μοναδική ολοκληρωμένη βιομηχανική μονάδα παραγωγής στον τομέα της ζυθοποιίας που επιβιώνει στην Ελλάδα και ένα μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς με ενδιαφέρον όχι μόνο σε ελληνική και ευρωπαϊκή κλίμακα, αλλά ενδεχομένως και σε παγκόσμια. Ενα μοναδικό συγκρότημα, που όμοιό του δεν υπάρχει. Αν είναι κάτι να συντηρηθεί από εκείνη την εποχή, είναι σίγουρα αυτό το συγκρότημα» τόνισε η Μαρία Δούση.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 3/10/2025)
