Η Ουάσινγκτον «πιέζει» πολυεθνικούς ομίλους να επενδύσουν σε παραγωγή στις ΗΠΑ, προκαλώντας αναταράξεις στην παγκόσμια «αλυσίδα» – Το ευρωπαϊκό «μαξιλάρι» του 15% και πώς επηρεάζεται η ελληνική βιομηχανία
Από την 1η Οκτωβρίου 2025 οι Ηνωμένες Πολιτείες ενεργοποιούν δασμό 100% στις εισαγωγές επώνυμων ή πατενταρισμένων φαρμάκων, με ρητή εξαίρεση για εταιρίες που έχουν ήδη αρχίσει την κατασκευή εργοστασίων εντός αμερικανικού εδάφους. Η κίνηση των ΗΠΑ στοχεύει στον επαναπατρισμό παραγωγής και ανοίγει νέο γύρο διαπραγματεύσεων με την Ευρώπη, ενώ προκαλεί ανακατατάξεις στην παγκόσμια αλυσίδα του φαρμάκου, μέρος της οποίας είναι και η ελληνική βιομηχανία.
Η αμερικανική ρύθμιση δεν αφορά τα γενόσημα, γεγονός που περιορίζει τον πρώτο κύκλο επιπτώσεων. Για τα προστατευμένα προϊόντα, όμως, το κόστος εισαγωγής θεωρητικά διπλασιάζεται. Το πρακτικό αποτέλεσμα θα κριθεί από την οριστικοποίηση λεπτομερειών και εξαιρέσεων, καθώς είναι σαφές πως ο Ντόναλντ Τραμπ έχει συγκεκριμένη στόχευση, να αναγκάσει τις εταιρίες να επενδύσουν στις ΗΠΑ.
Η ευρωπαϊκή πλευρά «ποντάρει» στο θεσμικό πλαίσιο που καθορίζει ανώτατο συντελεστή 15% για αμερικανικούς δασμούς στα περισσότερα προϊόντα προέλευσης Ευρωπαϊκής Ενωσης, συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων. Αν αυτή η οροφή εφαρμοστεί πλήρως και στον νέο κανόνα, ο κίνδυνος για τους ευρωπαϊκούς ομίλους και για την αγορά στην Ελλάδα μειώνεται αισθητά.
ΑΣΦΑΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗ
Παράγοντες της ελληνικής αγοράς φαρμάκου αναφέρουν στην «DEALnews» πως η άμεση έκθεση για την Ελλάδα εμφανίζεται περιορισμένη, καθώς η παραγωγή προσανατολίζεται κυρίως σε γενόσημα, νοσοκομειακά σκευάσματα και συμβάσεις παραγωγής για τρίτους. Το ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο ο όγκος των απευθείας ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, αλλά η συνολική αναταραχή που μπορεί να προκληθεί στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Αν οι πολυεθνικοί όμιλοι (αρκετοί εκ των οποίων συνεργάζονται με ελληνικές βιομηχανίες) μετατοπίσουν παραγγελίες σε γραμμές παραγωγής με προέλευση τις ΗΠΑ, για να αποφύγουν τους δασμούς, κάθε μονάδα στην Ευρώπη που δεν προσφέρει τέτοια λύση κινδυνεύει να χάσει τις συνεργασίες της.
Στην Ελλάδα λειτουργούν μονάδες με πιστοποιήσεις για την αγορά των ΗΠΑ και ιστορικό εξαγωγών σε απαιτητικές κατηγορίες όπως ενέσιμα, οφθαλμικά, νοσοκομειακά. Εταιρίες όπως η Pharmathen, η DEMO, η Rafarm και πολυεθνικοί όμιλοι με παρουσία στη χώρα έχουν δημοσιευμένα projects ή αδειοδοτήσεις που αφορούν τη βορειοαμερικανική αγορά. Στις συμβάσεις με πολυεθνικούς πελάτες κρίσιμα μεγέθη είναι ο τόπος παραγωγής, οι κωδικοί δασμολογίου, οι εγκρίσεις του FDA και οι όροι επανατιμολόγησης. Ηδη σε διεθνές επίπεδο μεγάλοι όμιλοι προχωρούν σε ανακοινώσεις για νέες ή επεκτεινόμενες εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα «κρατούν» τις συνεργασίες τους στην Ε.Ε. Καθώς υπάρχουν ήδη εργοστάσια στην Ελλάδα με τις απαραίτητες εγκρίσεις για την αμερικανική αγορά και με αποδεδειγμένη εμπειρία σε δύσκολα προϊόντα, είναι πιο πιθανό οι μεγάλοι πελάτες του εξωτερικού να συνεχίσουν να παραγγέλνουν από εδώ, βλέποντας την Ελλάδα ως ασφαλή επιλογή μέσα στην Ευρώπη.
ΙΣΧΥΡΟ ΑΝΤΙΒΑΡΟ
Από την άλλη πλευρά, η ύπαρξη ευρωπαϊκού πλαφόν στους δασμούς, στο ύψος του 15%, λειτουργεί ως ισχυρό αντίβαρο, εφόσον εφαρμοστεί χωρίς εξαιρέσεις. Οι ελληνικές εταιρίες μπορούν να μείνουν στην αγορά και σε κάποιες περιπτώσεις να κερδίσουν έδαφος.
Για παράδειγμα, αν ένα πατενταρισμένο προϊόν τιμολογείται για εισαγωγή στις ΗΠΑ στα 1.000 ευρώ, ο δασμός 100% ανεβάζει το τελωνειακό κόστος στα 2.000 πριν από εκπτώσεις, επιστροφές και λοιπές διευθετήσεις. Αν ισχύσει ο περιορισμός στο 15% για ευρωπαϊκής προέλευσης προϊόντα, η τιμή διαμορφώνεται στα 1.150. Η διαφορά αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς μπορεί να ανατρέψει προϋπολογισμούς σε συμβόλαια εκατοντάδων εκατομμυρίων, γι’ αυτό και οι κινήσεις εκατέρωθεν είναι ταχύτατες.
Κ.Α.
Στρατηγικός πυλώνας για την οικονομία της Ελλάδας
Το μέγεθος της ελληνικής αγοράς φαρμάκου δεν είναι καθόλου αμελητέο. Για το σύνολο του 2024 η συνολική φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα εκτιμάται στα 8,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, η δημόσια δαπάνη υπολογίζεται σε 3 δισ. ευρώ, η συμμετοχή των ασθενών περίπου στα 810 εκατ. ευρώ, ενώ η συμμετοχή της βιομηχανίας μέσω υποχρεωτικών επιστροφών και εκπτώσεων διαμορφώθηκε κοντά στα 4,6 δισ. ευρώ.
Οι εξαγωγές φαρμακευτικών προϊόντων το 2024 ανήλθαν περίπου στα 2,8 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν σε 5,7% των συνολικών εξαγωγών αγαθών της χώρας, με βασικούς προορισμούς τη Γερμανία, την Αυστρία και την Κύπρο. Ως προς τις εισαγωγές, τα φαρμακευτικά προϊόντα κάλυψαν γύρω στο 5,1% του συνόλου. Η συνολική συνεισφορά του φαρμάκου στην απασχόληση υπολογίζεται σε 119.000 θέσεις, με εκτιμώμενη επίδραση στα φορολογικά έσοδα περίπου 1,9 δισ. ευρώ.
Ως εκ τούτου, ως ένας σημαντικός πυλώνας για την οικονομία της Ελλάδας, το στοίχημα για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία είναι διπλό. Από τη μία, να απορροφήσει τις αναταράξεις χωρίς απώλειες σε τζίρο και, από την άλλη, να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία, ει δυνατόν, για νέες στρατηγικές συνεργασίες.
Με τα σημερινά δεδομένα η ελληνική αγορά δεν απειλείται από άμεσο σοκ τιμών, λόγω της εξαίρεσης των γενοσήμων και της δομής των εξαγωγών μας. Το πραγματικό ρίσκο είναι να χαθούν παραγγελίες υπέρ μονάδων με προέλευση ΗΠΑ ή να καθυστερήσει η είσοδος νέων σκευασμάτων στην Ευρώπη, αν οι όμιλοι αναδιατάξουν τις προτεραιότητες παραγωγής. Σε αυτό το σημείο κρίσιμο είναι η τήρηση του ευρωαμερικανικού πλαφόν, η οποία θα λειτουργήσει ως βαρόμετρο για το πόσο βαθιά θα περάσει η αναταραχή στην πραγματική οικονομία του φαρμακευτικού κλάδου.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (3 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025)
