Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο οι παραδοσιακές συμμαχίες αντιμετωπίζουν στρατηγικούς τομείς, όπως οι κρίσιμες πρώτες ύλες. Η ενεργειακή μετάβαση και η αμυντική αυτάρκεια συνδέονται πλέον άμεσα με την ασφαλή πρόσβαση σε ορυκτά που αποτελούν προϋπόθεση για την παραγωγή καθαρής ενέργειας και την τεχνολογική ανάπτυξη.
ΑΥΞΗΣΗ ΖΗΤΗΣΗΣ
Η ζήτηση για χαλκό και σπάνιες γαίες καταγράφει σημαντική άνοδο, καθώς χρησιμοποιούνται στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, στις ανανεώσιμες πηγές, στην ηλεκτροκίνηση και στην αμυντική βιομηχανία. Η Ελλάδα διαθέτει κοιτάσματα που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από τρίτες χώρες, ενισχύοντας τη θέση της στον χάρτη των κρίσιμων μετάλλων.
ΕΚΘΕΣΗ IEA
Σύμφωνα με την έκθεση Global Critical Minerals Outlook 2025 του IEA, ενώ σήμερα η παγκόσμια αγορά ορυκτών καλύπτει τη ζήτηση, οι πιέσεις αυξάνονται. Ειδικά ο χαλκός κινδυνεύει με έλλειμμα έως 30% μέχρι το 2035, καθώς οι υφιστάμενες επενδύσεις δεν επαρκούν. Παράλληλα, οι περιορισμοί στις εξαγωγές στρατηγικών μετάλλων, από κοβάλτιο έως σπάνιες γαίες, εντείνουν την αβεβαιότητα για την Ευρώπη. Οι επενδύσεις στον κλάδο παρουσίασαν πτώση στο 5% το 2024, καταγράφοντας χαμηλό πολλών ετών.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναγνωρίσει το ζήτημα ως στρατηγική προτεραιότητα. Μέσω του Critical Raw Materials Act στοχεύει στη διαφοροποίηση προμηθευτών, στην ανάπτυξη εγχώριων έργων και στη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές. Η Ελλάδα, ως χώρα με αποδεδειγμένα κοιτάσματα, αποκτά κομβικό ρόλο σε αυτή τη νέα στρατηγική κατεύθυνση.
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Η Eldorado Gold, με τις θυγατρικές της Ελληνικός Χρυσός και Μεταλλεία Θράκης, προχωρά σε επενδυτικό σχέδιο που ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη. Το έργο στις Σκουριές Χαλκιδικής, ένα από τα πιο σύγχρονα ψηφιακά μεταλλεία της Ευρώπης, σε συνδυασμό με την παραγωγή στην Ολυμπιάδα, αναμένεται να καταστήσει τη χώρα κορυφαίο παραγωγό χαλκού και χρυσού. Το επενδυτικό σχέδιο στο Πέραμα Έβρου έρχεται να ενισχύσει περαιτέρω αυτή την πορεία.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ
Η συνολική επένδυση στα Μεταλλεία Κασσάνδρας υπερβαίνει τα 3 δισ. δολάρια. Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, η συμβολή στο ΑΕΠ υπολογίζεται σε 550 εκατ. ευρώ ετησίως, με περισσότερες από 8.600 θέσεις εργασίας να στηρίζονται άμεσα ή έμμεσα. Στο Πέραμα Έβρου, επένδυση άνω των 425 εκατ. δολαρίων προβλέπει 700 θέσεις εργασίας στην αρχική φάση κατασκευής, ενώ το πρόγραμμα κοινωνικών επενδύσεων ξεπερνά τα 15 εκατ. ευρώ.
Η Ελλάδα συνδυάζει ορυκτό πλούτο, στρατηγική γεωγραφική θέση και τεχνογνωσία. Οι επενδύσεις σε κρίσιμες πρώτες ύλες μπορούν να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση και την ασφάλεια εφοδιασμού. Μέσα από έργα που ενσωματώνουν τεχνολογική καινοτομία, περιβαλλοντική υπευθυνότητα και στήριξη τοπικών κοινωνιών, η χώρα αναδεικνύεται σε πυλώνα σταθερότητας και ανάπτυξης, με ευρύτερη σημασία για την Ευρώπη.
Πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
