Με ανακούφιση υποδέχτηκαν στο Βερολίνο την ανακοίνωση βελτιωμένων μέτρων για τις εξαγωγές ευρωπαϊκών αυτοκινήτων στις ΗΠΑ. Στο πλαίσιο της επεξεργασίας επιμέρους ζητημάτων που αφορούν την αρχική συμφωνία Ε.Ε. – ΗΠΑ, της 27ης Ιουλίου, αφήνεται ανοιχτή η προοπτική μείωσης των δασμών (στο 15% από 27,5%) από τη στιγμή που η Ε.Ε. θα προχωρήσει σε ανάλογη κίνηση εισαγωγών από τις ΗΠΑ.
Η πλευρά Τραμπ προτίθεται να επεκτείνει τον ενιαίο συντελεστή (15%) στα αυτοκίνητα και τα ανταλλακτικά τους, με την προϋπόθεση πως η Ε.Ε. θα εισαγάγει επίσημα νομοθετική πρόταση για την κατάργηση μιας σειράς δασμών σε βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ και θα παράσχει προνομιακή πρόσβαση στην αγορά για ορισμένα θαλασσινά και αγροτικά είδη. Εξέλιξη που αναμενόταν με εύλογη αγωνία από συγκεκριμένα κράτη-μέλη της Ε.Ε., ιδίως τη Γερμανία που το 2024 εξήγαγε στις ΗΠΑ αυτοκίνητα και ανταλλακτικά συνολικής αξίας 34,9 δισ. δολ. Προοπτική που ως αποτέλεσμα είχε τη θεαματική άνοδο των μετοχών γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών εισηγμένων στο χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης. Ενδεικτική ήταν η άμεση ανταπόκριση των επενδυτών με αγορές σε τίτλους των Mercedes Benz Group, Porche, BMW, VolksWagen, Daimler Truck Holding.
Παράλληλα, η Ουάσινγκτον δεσμεύτηκε να εφαρμοστούν χαμηλότεροι δασμοί σε σειρά κι άλλων ευρωπαϊκών προϊόντων (από αεροσκάφη και εξαρτήματα μέχρι γενόσημα φάρμακα και πρώτων υλών τους), ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ισχύσουν και για εισαγωγές ξυλείας, φαρμάκων, ημιαγωγών κ.ά., εξέλιξη αδιαμφισβήτητα θετική για αρκετούς κλάδους και τομείς δραστηριότητας (σε σχέση με την αρχική απειλή για επιβολή δασμών 30%).
Ωστόσο, επειδή σε συμφωνίες γενικού περιεχομένου, που εξειδικεύονται στη συνέχεια, ενδέχεται στις λεπτομέρειες να κρύβονται τα ουσιώδη, έχουν ενδιαφέρον τα εξής:
– Η Ε.Ε. δεσμεύεται να αγοράσει πετρέλαιο, προϊόντα πυρηνικής ενέργειας ύψους 750 δισ. δολ. στην τριετία (2026-2028), που πρακτικά σημαίνει ότι στη συγκεκριμένη περίοδο η Ευρώπη θα πρέπει να αυξήσει τις εισαγωγές από τις ΗΠΑ τρεις (και κάτι) φορές απ’ ό,τι το 2025. Δεδομένου ότι το κόστος ενέργειας που θα αγοράζει η Ε.Ε. και θα χρησιμοποιούν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα είναι (τουλάχιστον) δύο φορές ακριβότερο σε σχέση με τα ισχύοντα κόστη, θα πρέπει να βρεθεί τρόπος για να καλυφθεί χρηματοδοτικά. Το πρόβλημα δεν φαίνεται να επιβαρύνει τόσο τη Γαλλία, καθώς διαθέτει ενεργειακό δυναμικό από τα πυρηνικά εργοστάσια, μονάδες κ.λπ., όσο τη Γερμανία και δευτερευόντως την Ιταλία. Είναι γνωστό πως η Γερμανία είναι χρόνια τώρα ο μεγαλύτερος εισαγωγέας φυσικού αερίου (επί 10ετίες φθηνού από τη Ρωσία), που σημαίνει ότι το Βερολίνο θα πρέπει να βρει τρόπο να «απορροφά» το επιπλέον κόστος που θα επιβαρύνεται από τις εισαγωγές αμερικανικού φυσικού αερίου.
Τι είναι πιθανό να είχε κατά νου η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, όταν αποδεχόταν τον συγκεκριμένο όρο της συμφωνίας; Παράγοντες με γνώση του παρασκηνίου στις Βρυξέλλες θεωρούν ότι η Φον ντερ Λάιεν μπορεί να σχεδιάζει τη δημιουργία ενός «ενεργειακού ταμείου». Σε μία τέτοια περίπτωση η χρηματοδότηση θα μπορούσε να γίνει μέσω προγράμματος αναλόγου του Next Generation EU, δηλαδή του γνωστού μας Ταμείου Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης, και, για να τα λέμε με το όνομά τους, με την έκδοση ευρωομολόγων (όπως με τα eurobonds του NG-Eu). Θα φανεί στην πορεία εάν θα επιλεγεί μια τέτοια (χρηματοδοτική) λύση, αν και στην ανάγκη έκδοσης κοινού/ενιαίου χρέους αναφέρθηκε τελευταία και ο Μάριο Ντράγκι.
– Η Ευρώπη θα πρέπει να επενδύει στις ΗΠΑ περί τα 200 δισ. δολ. ετησίως μέχρι το 2028, συνολικά 600 δισ. δολ. Ασαφής η διατύπωση, εύλογο το ερώτημα πώς οι Βρυξέλλες θα υποχρεώσουν ιδιωτικούς ομίλους, επιχειρήσεις να «συμμορφωθούν» με τη συγκεκριμένη δέσμευση (που ανέλαβαν οι Βρυξέλλες).
Παράλληλα, στη βελτιωμένη συμφωνία Ε.Ε. – ΗΠΑ αναφέρεται η δέσμευση της πρώτης να ενεργήσει στον τεχνολογικό κλάδο μαζί με τις ΗΠΑ στην κοινή προσπάθεια προκειμένου να αποφευχθεί η διαρροή κρίσιμες τεχνολογίας σε… ευαίσθητους προορισμούς, ουσιαστικά «φωτογραφίζοντας» την Κίνα.
Τι μπορεί να σημαίνει αυτό επί του διπλωματικού/(γεω)οικονομικού πεδίου; Πως η Ευρώπη δεσμεύεται να συστρατευθεί με τις ΗΠΑ πέραν του εμπορικού και στην εξωτερική πολιτική. Με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τους ενδιαφέροντες (και ιστορικά) χρόνους που έρχονται.
ΜΙΧ. ΓΕΛ.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 29/8/2025)
