Με δεδομένο ότι το παγκάρι της ΔΕΘ αναμένεται να περιλαμβάνει μέτρα στήριξης για τη μεσαία τάξη, η επιχειρηματική κοινότητα στρέφει το βλέμμα της στα κοινοτικά κονδύλια, με την κατάσταση πιο άδηλη από ποτέ. Το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ συμπαρασύρει ,πέρα από τις άμεσες ενισχύσεις, και το 1 δισ. ευρώ αναπτυξιακών κονδυλίων που διατίθεται ετησίως για επενδύσεις στον ευρύτερο κλάδο. Οι δε φήμες περί ελέγχων στα υπόλοιπα κονδύλια περιπλέκουν το επενδυτικό κλίμα.
Αλλά και ανεξαρτήτως των σκανδάλων, το πεδίο των κονδυλίων της Ε.Ε. αναμένεται να περάσει έναν πάρα πολύ «καυτό» Σεπτέμβριο, καθώς στις Βρυξέλλες όλα αλλάζουν. Το ΕΣΠΑ αναθεωρείται, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να ολοκληρώνουν αυτές τις ημέρες την ελληνική πρόταση, δίνοντας μόνο μία πρώτη γεύση του τι θα συμβεί την επόμενη προγραμματική περίοδο (μετά το 2027), καθώς με σημαία την αμυντική βιομηχανία της Ευρώπης και τους νέους όρους στη μοιρασιά του χρήματος αναμένονται λιγότερα λεφτά και με πολύ διαφορετικούς όρους, ειδικά για τους μικρομεσαίους. Επιπλέον, τι ακριβώς θα συμβεί δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο, αφού ακόμα και η πρόταση της Κομισιόν (που έτυχε πολλών αντιδράσεων) θα προσαρμοστεί στο αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ όχι μόνο για το γεωπολιτικό πεδίο, αλλά και για το θέμα των δασμών.
Αλλά και στο Ταμείο Ανάκαμψης το μεγάλο στοίχημα είναι να μην καθυστερήσει και πάλι το αίτημα για δόση. Η υποβολή έχει οριστεί (εξ αναβολής από τον Ιούνιο) για τον Σεπτέμβριο, με επόμενο αίτημα τον Νοέμβριο. Οι ημερομηνίες είναι κομβικές, καθώς αν χαθεί και πάλι χρόνος, τότε το μήνυμα προς την επιχειρηματική κοινότητα θα είναι ξεκάθαρο: τίποτα δεν θα αποκλείει την απώλεια κονδυλίων.
Σε κάθε περίπτωση, τον Σεπτέμβριο θα αρχίσει η διαπραγμάτευση για ακόμα μία μεγάλη αναθεώρηση του Ταμείου Ανάκαμψης. Ουσιαστικά θα πρόκειται για ένα μεγάλο ξεκαθάρισμα έργων, που δεν είναι βέβαιο/δυνατό να ολοκληρωθούν έως τον Αύγουστο του 2026 και το μέγα ερώτημα είναι με τι θα αντικατασταθούν. Με τις εισηγήσεις προς τον πρωθυπουργό για εισαγωγή ενός ειδικού στεγαστικού ταμείου να κερδίζουν έδαφος, αλλά να έχουν ένα διπλό μειονέκτημα: την απουσία προσφοράς ακινήτων αλλά και τη νέα απόσυρση κονδυλίων από το σκέλος της επιχειρηματικότητας.
Οπως και να ‘χει, το αφήγημα της κυβέρνησης για το πιο μεγάλο ΠΔΕ όλων των εποχών συνιστά μεγάλη πρόκληση, που πρέπει να αντιμετωπιστεί αυτόν τον Σεπτέμβριο. Οχι μόνο για το αν λεφτά θα μείνουν στο ράφι, αλλά και για το αν θα πειστεί το ακροατήριο -εγχωρίως αλλά και στην έδρα των θεσμών- πως τα λεφτά θα πιάνουν τόπο.
ΑΕΠ, τουρισμός, έσοδα και αυξήσεις, οι «3+1» δείκτες-κλειδιά
Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας-κλειδί για το ποιες είναι οι πραγματικές εγχώριες αντοχές της ελληνικής οικονομίας σε μία τόσο άδηλη παγκόσμια συγκυρία. Το crash test έχει στο επίκεντρό του τρεις δείκτες-κλειδιά για την ανάπτυξη: το ΑΕΠ του δευτέρου τριμήνου, την εικόνα στα κρατικά ταμεία και την αποτίμηση για την τουριστική αγορά τον Αύγουστο. Η εικόνα συμπληρώνεται από την πορεία των τιμών, καθώς ο Σεπτέμβριος είναι ο πιο κρίσιμος μήνας τόσο για τις ανατιμήσεις στο ράφι (των τροφίμων αλλά και των σχολικών και άλλων ειδών) όσο και για την αγορά κατοικίας (με επίκεντρο τη φοιτητική στέγη).
Τα στοιχεία αυτά αναμένεται να έχουν άμεση επίδραση όχι μόνο στις δυνατότητες και στις επιλογές της κυβέρνησης για μέτρα στήριξης, αλλά και στην επενδυτική κοινότητα, αφού δείχνουν πώς διαμορφώνονται οι συνθήκες στην εγχώρια αγορά.
Οι αναλύσεις για ελαφρά χαμηλότερη πτήση στο ΑΕΠ του 2025 πληθαίνουν, τοποθετώντας τον πήχη περί το 2%. Τα επίσημα στοιχεία για το 2ο τρίμηνο αναμένονται στις 5 Σεπτεμβρίου, μία ημέρα πριν από τις εξαγγελίες στη ΔΕΘ.
Επίσης ο Αύγουστος δεν φαίνεται πως απέδωσε τα αναμενόμενα στο τουριστικό πεδίο, επιβεβαιώνοντας ακόμα και τις επίσημες προειδοποιήσεις από παράγοντες του κλάδου πως η άνοδος των τουριστικών εισπράξεων έχει φτάσει στο όριό της με την υφιστάμενη δυναμική και στρατηγική. Ελπίζοντας (για φέτος) πλέον σε μία επέκταση της σεζόν.
Οσον αφορά την πορεία του Προϋπολογισμού, ναι μεν τα έσοδα είναι σταθερά πάνω από τον στόχο, ωστόσο τον Ιούλιο τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 8,34 δισ. ευρώ, αυξημένα μόνο κατά 37 εκατ. ευρώ ή 0,4% έναντι του στόχου. Η πραγματική ταμειακή υπέρβαση στο πρωτογενές πλεόνασμα έναντι των στόχων του Προϋπολογισμού το 7μηνο εκτιμάται σε 1,2 δισ. ευρώ, ενώ τροφοδοτείται κυρίως από υπερσυγκράτηση δαπανών.
Το οικονομικό επιτελείο εν όψει των τελικών συσκέψεων για το πακέτο της ΔΕΘ επαναλαμβάνει διαρκώς πως το ύψος των μέτρων δεν μπορεί να ξεπεράσει παρά οριακά το ποσό του 1,5 δισ. ευρώ που έχει εδώ και καιρό ανακοινωθεί. Οι πιέσεις για τη διανομή του ποσού εντείνονται, με τον επιχειρηματικό κόσμο να έχει μειωμένες προσδοκίες, έχοντας προεξοφλήσει παρεμβάσεις που θα επιχειρούν να περιορίσουν τη δημοσκοπική πίεση που έχει επίκεντρο και την ακρίβεια στο οικονομικό πεδίο.
Η πορεία των τιμών και η μεγάλη «ψαλίδα» στις ανατιμήσεις στην Ελλάδα σε σχέση με την Ε.Ε. ηχούν, ωστόσο, καμπανάκια όχι μόνο για την καταναλωτική δύναμη στο εσωτερικό, αλλά και για τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας και στο πεδίο των υπηρεσιών αλλά και των εξαγωγών προϊόντων. Αναμένονται με αγωνία οι ανακοινώσεις των τιμοληψιών τον Αύγουστο, με τον πληθωρισμό τον Ιούλιο στην Ελλάδα να τρέχει με ρυθμό 3,7% σε εναρμονισμένη βάση και 3,1% σε επίπεδο εθνικού δείκτη, κινούμενος πολύ ταχύτερα από το όριο σταθερότητας του 2%, το οποίο έπιασε η Ευρωζώνη τον Ιούλιο, στέλνοντας «μήνυμα» και στην ΕΚΤ.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 22/8/2025)
