Η Ευρωπαϊκή Ένωση διερευνά πιθανή κατάχρηση κονδυλίων ύψους τουλάχιστον 11,9 εκατ. ευρώ σε πρόγραμμα ανακύκλωσης που υλοποιήθηκε στην Ελλάδα. Η υπόθεση αφορά προσπάθεια συγχρηματοδοτούμενη από ευρωπαϊκά ταμεία, στο πλαίσιο ενίσχυσης των δράσεων διαχείρισης αποβλήτων. Η χώρα, παρά τις επανειλημμένες δεσμεύσεις της, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στην προσαρμογή στα ευρωπαϊκά πρότυπα.
ΠΑΡΑΤΥΠΙΕΣ ΣΤΙΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Η έρευνα στηρίζεται σε εκθέσεις που συνέταξαν Έλληνες ελεγκτές κατόπιν εντολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αναφέρει το Politico. Οι εκθέσεις αυτές καταγράφουν αδυναμίες στη διαχείριση των συλλεγόμενων απορριμμάτων και ασυνέπειες στο κόστος λειτουργίας του προγράμματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν υπήρχε επαρκής τεκμηρίωση για την τελική διαχείριση των υλικών που συγκεντρώνονταν στα κέντρα ανακύκλωσης.
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ Η TEXAN
Το συνολικό ύψος του έργου ανήλθε στα 220 εκατ. ευρώ και συγχρηματοδοτήθηκε από ευρωπαϊκό επιχειρησιακό πρόγραμμα. Την υλοποίηση ανέλαβε η ελληνική εταιρία TEXAN, με δημιουργία ειδικών «περιπτέρων ανακύκλωσης» σε Αττική, Πελοπόννησο και Κρήτη. Μέσω αυτών, οι πολίτες είχαν τη δυνατότητα να λάβουν χρηματικό αντίτιμο επιστρέφοντας υλικά όπως πλαστικό, μέταλλο και γυαλί.
ΠΡΟΣΤΙΜΑ ΚΑΙ ΚΟΣΤΗ
Το 2023, η Επιτροπή Χρηματοοικονομικού Ελέγχου επέβαλε πρόστιμο 2,9 εκατ. ευρώ στον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) για παρατυπίες στη συνεργασία με την TEXAN. Η εταιρία είχε καταθέσει μοναδική προσφορά, με κόστος έως και πέντε φορές υψηλότερο από τις τιμές αγοράς. Αργότερα, δεύτερος έλεγχος οδήγησε σε νέο πρόστιμο 3 εκατ. ευρώ, εντείνοντας τις ανησυχίες για υπερκοστολόγηση.
ΧΑΜΗΛΕΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Σύμφωνα με τη Eurostat, η Ελλάδα κατέγραψε ποσοστό ανακύκλωσης αστικών αποβλήτων μόλις 17% το 2022, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανήλθε σε 49%. Η χώρα δεν πέτυχε τον στόχο του 2020 (50%) και δεν αναμένεται να επιτύχει τους στόχους του 2025 (55% για αστικά απόβλητα και 65% για συσκευασίες).
ΠΡΟΣΤΙΜΑ ΚΑΙ ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΕΣ
Η Ελλάδα έχει ήδη καταβάλει περίπου 230 εκατ. ευρώ σε πρόστιμα για μη συμμόρφωση με τις περιβαλλοντικές πολιτικές της ΕΕ. Από τις 19 εκκρεμείς υποθέσεις παράβασης, οι έξι σχετίζονται άμεσα με τη διαχείριση αποβλήτων, από παράνομες χωματερές μέχρι πλημμελή εφαρμογή νομοθεσίας για τις συσκευασίες.
ΣΥΣΤΗΜΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
Τοπικές οργανώσεις και ΜΚΟ έχουν επισημάνει ότι ο τομέας της ανακύκλωσης στην Ελλάδα πάσχει από χρόνιες αδυναμίες και ανεπαρκή εποπτεία. Οι διαπιστώσεις αυτές φαίνεται να επιβεβαιώνονται από την παρούσα έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η οποία συνεχίζει τη συλλογή στοιχείων.
